Avondklok als wisselgeld – NRC




Het was de maatregel die bovenop de stapel lag om als eerste terug te draaien, zei demissionair premier Mark Rutte (VVD) kort na de invoering van de avondklok eind januari herhaaldelijk. Anderhalve maand later lijkt de maatregel onderop de stapel terecht te zijn gekomen. Maandagavond kondigde het kabinet voor de derde keer aan dat de avondklok verlengd wordt, nu tot zeker 30 maart. Dat is het ‘wisselgeld’ voor versoepelingen, door Rutte maandag „correcties” en „aanpassingen” genoemd: vanaf volgende week mogen volwassenen weer in groepjes van vier buiten sporten, kunnen kinderen weer naar zwemles en mogen winkels meer publiek toelaten. Gevaccineerde bewoners van verpleeghuizen mogen twee bezoekers ontvangen.

Lees ook: Met tegenzin houden de meeste mensen zich aan de avondklok: ‘We zijn op’

De avondklok lijkt daarmee van een redmiddel een epidemiologische stok achter de deur geworden voor (lichte) versoepelingen. Hoewel het daadwerkelijke effect op de virusverspreiding ook nog onzeker is – volgens het Outbreak Management Team (OMT) gaat het om een daling van 10 procent op de besmettingscijfers. Maar dat geldt voor de avondklok in combinatie met de één-bezoekerregeling. Beide maatregelen zijn tegelijkertijd ingegaan. Rutte hield maandag desondanks vol dat de avondklok niet onderaan de stapel met versoepelingen was geplaatst door het kabinet, het was „een van de eerste waar we vanaf willen”. Hij maakte een nieuw onderscheid dat het kabinet tot maandag niet gebruikt had: dat tussen „maatregelen”, die ervoor zorgen dat Nederlanders hun gedrag aanpassen, en „besluiten voor sectoren”, die hun deuren moeten sluiten om verspreiding van het virus in te perken. Door dat retorische onderscheid kan het kabinet bij iedere versoepeling van bijvoorbeeld de horeca erop wijzen dat de avondklok nog altijd bovenaan het lijstje met ándere maatregelen ligt.Vanzelfsprekende verlengingZo lijkt de maatregel, die politiek gevoelig lag en maatschappelijk voor grote onrust zorgde, als vanzelfsprekend te worden verlengd. Nederland zou „meegegroeid” zijn met de avondklok, stelde minister Ferd Grapperhaus (Justitie, CDA) afgelopen weekeinde al. De steun zou groot zijn, zei hij. Kort na invoering werd Nederland opgeschrikt door hevige rellen, maar die doofden snel uit. Op straat is het na negenen rustig, hoewel de politie vorige week 6.014 boetes oplegde voor het niet naleven van de avondklok. Dat het buiten koud en donker is zal meespelen, alle vertier is bovendien gesloten. De bezoekregel van één persoon verhoogt de grenzen tot samenzijn verder. Maar: de avondklok is een van de minst populaire maatregelen. Alleen de bezoekregel en het sportverbod zijn impopulairder. Nederland ‘groeit’ niet mee: van driekwart steun eind januari naar twee derde half februari, blijkt uit RIVM-onderzoek. De afweging van het kabinet om de avondklok als achtervang voor versoepelingen te gebruiken, kan risicovol zijn. Zo kan het vertrouwen in de gehele corona-aanpak ondermijnd worden. En hoeveel verlengingen kan de avondklok aan, ook als het ’s avonds langer licht blijft én lekkerder weer wordt? Maatregelen die burgerrechten minder rigoureus beperken, zoals winkelsluitingen, worden wel langzaam opgeheven. Het kabinet wees voor de rechter onder meer op de noodsituatie die invoering van de avondklok rechtvaardigde. Is daar nog sprake van als de besmettingen niet zo fors stijgen als gevreesd werd en als overdag steeds meer mag maar ’s avonds iedereen toch binnen móét blijven? Over de avondklok had het kabinet het maandagavond maar even. Liever keken Rutte en De Jonge vooruit naar „een mooie zomer”. Een eerste stap hoopt het kabinet eind deze maand te zetten. Op de vraag of versoepelingen opnieuw samengaan met verlenging van de avondklok gaf Rutte maandag een ontwijkend antwoord. „Je moet voorkomen dat je het een tegen het ander gaat zitten afwegen. Die trade off op die manier maken, dat moet je niet doen.”

Lees ook: Om zes uur aan de pizza, om negen uur alweer afscheid nemen

Vaccinatiepaspoort pagina 2Oneindig verlengen kan pagina 4Zij zijn het ‘slachtoffer’ pagina 5

Nieuwsbrief
NRC De Haagse Stemming

Het belangrijkste nieuws van het Binnenhof en een inkijkje in de politieke dag die komen gaat

Een versie van
dit artikel
verscheen ook in

nrc.next
van 9 maart 2021

Written by 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *