Bertrand Piccard: ‘De oplossingen zijn er, je moet ze alleen vinden’




‘Wat mij opviel is dat veel mensen denken dat een groenere manier van leven moeilijk is, een opoffering, dat het ten koste gaat van gemak en comfort”, zegt Bertrand Piccard. „Ik wil juist laten zien dat het tegenovergestelde waar is. Bescherming van het milieu en energiebesparing is een veelbelovende groeimarkt, en het betaalt zich vrijwel altijd uit – voor zowel individu als de samenleving als de natuur, als je maar naar de lange termijn kijkt.”
Bertrand Piccard zit er fris bij op zijn werkkamer achter de webcam, hij ziet er zo’n twintig jaar jonger uit dan zijn leeftijd van 63. De Zwitser vloog in 1999 als eerste mens in een ballon de wereld over en zet zich sindsdien in voor milieubescherming. Hij werd door de VN uitgeroepen tot ‘Champion of the Earth’ en probeert nu diensten, producten en technieken die bewezen helpen bij energiebesparing en milieubescherming naar een groter publiek te brengen.
Veel oplossingen bestaan namelijk allang, stelt hij. „Het is een kwestie van ze vinden, ze ontsluiten. Dat probeer ik met mijn website SolarImpulse.com te doen, daar heb ik duizend producten en diensten uit allerlei landen op een rij gezet en doorzoekbaar gemaakt.”
Het is een lange lijst geworden met direct toepasbare oplossingen voor een groener leven; van filters om water te besparen, tot energiezuinige haardrogers, tot apps die mensen spullen met elkaar laten delen. „Ze hebben allemaal gemeen dat ze actief het milieu beschermen, en dat het producten zijn waarmee winst te maken is.”
De lijst bevat veel industriële en commerciële oplossingen voor bedrijven en overheden, Piccard spreekt met topmensen uit het bedrijfsleven en regeringsleiders. „Met bijvoorbeeld Vladimir Poetin, Narendra Modi en Joe Biden.” Maar hij benadrukt ook oplossingen voor consumenten. Volgens Piccard kun je individuele verantwoordelijkheid en systeemverandering niet los van elkaar zien.
De Breitling Orbiter 3 waarmee Piccard samen met Brian Jones de wereld over vloog. Foto Hollandse Hoogte / ANP

Korte terugbetaaltijd
„Ik geef je een voorbeeld. Als je een douche neemt, kost dat niet alleen water, maar er lekt ook warmte weg. Nou bestaan er eenvoudige systemen voor het opvangen van die warmte. De terugbetaaltijd daarvan is kort omdat het opvallend veel energie scheelt. De consument weet nu vaak niet dat het bestaat. Het komt daarom niet in je op om het te installeren. De architect die je huis bouwt kent het ook niet, dus zal het nooit inbouwen. Overheden kennen de oplossing niet dus zullen die niet stimuleren. Het kan makkelijk anders.”
Of neem nog een andere oplossing: „Er is een Brits apparaatje, Antismog. Het is een simpele module die, als je hem installeert in de motor van je auto, meteen 20 procent brandstof uitspaart en giftige stoffen in de uitstoot vermindert. Dat ding kost 500 euro. Als je veel rijdt, kan het zich al binnen zes maanden terugbetalen. Maar in veel landen moet je als je dat apparaatje installeert, eerst je auto opnieuw laten keuren, fabrikanten trekken de garantie in omdat iemand aan de motor heeft gesleuteld.”
Het ligt niet alleen aan de onbekendheid van producten of verkeerd consumentengedrag: het hele systeem van start-ups, grote bedrijven en overheden moet meewerken, vindt hij. Maar dat klinkt dan toch weer ver weg, moeilijk en abstract als je gewoon thuiszit en graag wat groener leeft.
Gouden tip
Wat is volgens hem de gouden tip om snel veel verschil te maken?
„Er zijn twee manieren om dingen te gebruiken, te eten en te consumeren. We kunnen iets goedkoops aanschaffen dat uiteindelijk toch duur is, doordat het veel energie kost, of omdat je het snel moet vervangen. Of we kunnen dingen kopen die beter zijn: duurder in de aanschaf maar veel goedkoper in het dagelijks gebruik vanwege energiebesparing of omdat je het minder snel hoeft te vervangen.”
Dat vergt volgens Piccard een radicaal andere houding ten opzichte van producten en diensten. „Bedenk bij elke aankoop: hoelang gaat dit mee? Bereken de totale tijd dat je er eigenaar van bent, en probeer in te schatten wat de kosten zijn van het dagelijks gebruik. Aarzel niet als je iets wilt kopen dat in eerste instantie duurder is maar dat veel langer meegaat.”
En verder zijn er twee vuistregels die voor individuele consumenten al veel verschil kunnen maken, denk hij. „Eén: consumeer geen spullen of voedsel van de andere kant van de wereld. En twee: uiteindelijk gaat het toch om respect voor de energie, het water, het voedsel, de kleding, de spullen die je gebruikt. Dat zijn dingen die gebruikt mogen worden, maar die je niet moet verspillen. Dat gebeurt nu nog te vaak maar kan anders. Als je het maar wilt. Zo simpel is het echt.”
Duurzamer en beter
Voorbeelden van producten uit Piccards ‘lijst van 1.000 klimaatoplossingen’:
Ocean Bottle
Drinkfles van plastic dat is verzameld op stranden in landen met grote plasticvervuiling. Door plastic waardevol te maken, stimuleert dit Britse bedrijf schoonmaakacties en inzameling van oceaanplastic.
Bibou’tic- babyklerenverhuur
De kledingindustrie is een van de vervuilendste bedrijfstakken ter wereld. Er komen steeds meer start-ups die daar wat aan proberen te doen, zoals het Nederlandse MUD Jeans dat spijkerbroeken verhuurt, of het Zwitserse Bibou’tic dat verhuurplatforms voor babykleding aanbiedt.
Biotrem-bordjes en -bestek
In plaats van wegwerpplastic maakt het Poolse bedrijf Biotrem bordjes en bestek van tarwezemelen, een restproduct bij het maken van meel. Van duizend kilo van dit materiaal kunnen 10.000 stuks bestek, bekers en bordjes gemaakt worden die bio-afbreekbaar zijn.
EcoBirdy-meubilair
Dit Belgische bedrijf verwerkt lokaal plasticafval tot meubilair en woonaccessoires die 90 procent minder CO2 uitstoten dan producten die op traditionele manieren geproduceerd worden.

Nieuwsbrief
NRC Slim Leven

Stukken die je helpen om je leven fijner en je carrière beter te maken

Written by 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *