Bevrijd door vaccinatie, in een gesloten land



Ede— Eerste prik: op tijd voor kleinkind
Vrijwel alle vrienden van Annie Nout en haar man uit Ede zijn ingeënt. „Ik was eigenlijk íets te jong, 74 jaar, maar mijn man maakte een afspraak en toen heb ik de GGD gevraagd of ik ook meteen kon. Ik dacht: ik dring me niet op, ik vraag het gewoon netjes. Het kon.” Dat betekent dat er na ruim een jaar weer gebridged kan worden. Met acht vrienden bridgen, borreltje erbij. „Daar kijk ik naar uit.”
Hoewel veel mensen nog met smart op hun vaccinatie wachten, zijn er ook ruim drie miljoen mensen, vooral ouderen, die op z’n minst één prik hebben gehad. Wat betekent dit voor hen?
In Ede is de opluchting groot onder gevaccineerde zeventigers. De een heeft nog maar één prik gehad, de ander al twee. Veelal van het merk Pfizer/Biontech. Maar opgelucht zijn ze. Ze zijn bevrijd van een jaar behoedzaam leven. Een jaar waarin ze kinderen en kleinkinderen, broers, zussen en vrienden amper zagen omdat ze bang waren om besmet te raken met corona.
Jan Klarenbeek (72), meubelmaker van beroep, zit al een jaar thuis, vertelt hij. Vrolijke oogjes boven een mondkap. Hij heeft zich niet verveeld hoor, maar hij zat toch thuis. Als hij, en alle anderen, straks zijn ingeënt, kan hij weer drone-demonstraties gaan geven. Hij is drone-piloot. Klarenbeek is heel blij met zijn eerste prik, ook al omdat het eerste kleinkind onderweg is.
Het ene kind van Nel Klop (72) is „heel precies” met de coronamaatregelen. „Ik mag daar niet komen omdat ze bang zijn me te besmetten.” Het andere kind is wat losser. Nu ze is ingeënt – „heerlijk!” – hoopt ze haar kinderen weer vaker te zien. Het zal nog even duren want haar man, van 70, krijgt vanmiddag pas zijn eerste inenting.
Derk van Ginkel (75), voorheen accountant, voelt zich ook bevrijd. „We houden ons al een jaar aan de maatregelen.” Hij heeft wel drie keer per week met zijn vrouw kunnen golfen, het hele jaar, en wandelen en fietsen, maar de kinderen zien, nee. Eén dochter is gehandicapt en woont in een instelling. Hij heeft gezien hoe het coronavirus daar woedde en het personeel te weinig beschermingsmiddelen en later vaccins had. „Dat was naar.”
Henk de Kruijff loopt langzaam de Albert Heijn in, licht leunend op de winkelwagen. De Kruijff is 79 jaar. Zijn vrouw en hij gingen al nooit naar de kroeg, vertelt hij. Wat ze dan doen? „Knutselen, mooie dingen maken thuis. En puzzelen.” Toch voelt hij zich iets vrijer nu hij is gevaccineerd, iets veiliger.
Mevrouw Bos – „mijn voornaam geef ik niet” – gaat naar de Jumbo. Vijf kilo is ze aangekomen sinds de coronapandemie, vertelt ze, ze wil heel graag weer naar de sportschool. „Dat deed ik drie keer per week”. Ze is 78 jaar en heeft de longziekte COPD. Heel kwetsbaar, in theorie, voor een Covid-besmetting en des te opgeluchter dat ze nu is ingeënt. Haar drie kinderen ziet ze nog niet veel, twee wonen er buiten de regio, maar dat komt wel weer. 8 mei krijgt ze haar tweede prik.
Frederiek Weeda

Bergen— ‘Geen euforie, we blijven nog voorzichtig’
‘Kijk, dus nu doe ik gelijk even dit.” De 69-jarige Leen Kenniphaas is opgestaan van het bankje en voelt even aan zijn achterzak om te zien of zijn portemonnee er niet uit is gegleden. „De mens leert indirect. We komen op leeftijd hè.”
De ‘oudemannenbankjes’ worden ze genoemd, de twee bankjes in het normaal zo levendige dorpshart van Bergen, te midden van terrassen en boetieks. Met goed weer zijn de bankjes bezet met oude Bergenaren. Ze komen en gaan, vertellen er elkaar verhalen, kijken mensen – – vanaf Pasen hordes toeristen, buiten corona – en altijd komt er wel iemand langs die ze kennen.
Dien Sprik-du Sart (100). „Wat dacht u? Dan ik slingers heb opgehangen?” Foto Olivier Middendorp

Drie, vier, zitten er vandaag, de groep wisselt voortdurend. Of zij de prik al hebben gehad? Hoofdschuddend: „Nee hoor.” „Nog niet eens een uitnodiging!” Leen Kenniphaas: „Ik heb deze week al vijf keer gebeld. ‘Hoeveel medewerkers hebben jullie eigenlijk?’ vroeg ik. ‘En hoeveel tegenwerkers?’”
Gemopper, want de échte bofkonten zijn overal om hen heen. Die halen een bosje tulpen bij de bloemist, laden hun boodschappen in bij de super aan de overkant. Dat zijn de gevaccineerden, en in het Noord-Hollandse Bergen, met ruim 32 procent 65-plussers de meest vergrijsde gemeente van Nederland, zijn het er al heel wat.
„Ik ben honderd jaar dus ik was lekker gauw aan de beurt”, zegt Dien Sprik-du Sart verderop bij de brievenbus – in Bergen iets verlaagd. Heeft ze het gevierd? Verontwaardigd: „Wat dacht u? Dat ik slingers heb opgehangen?” Ze kwam al niet zo veel buiten en vrienden zien, ach, hoeveel vrienden heeft ze nog op haar leeftijd? „Maar ik ben toch wel blij. Ik voel me iets veiliger.”
„Ik heb net mijn eerste prik gehad. Heerlijk!” zegt de 76-jarige Tineke Battem op weg naar de Aldi. Ze heeft zojuist een plantje gekocht voor haar 96-jarige zus, die al is gevaccineerd, en gaat zo bij haar op bezoek. „Ik heb tegen haar gezegd: ik geef je een kus. Officieel moet ik nog twee weken voorzichtig zijn, maar ik denk: ik doe het gewoon.”
Tineke Battem (76): „Ik geef mijn zus vanmiddag een kus.” Foto Olivier Middendorp
Hangt in Bergen de vlag al uit? Je ziet er weinig van. Geen terrasjes, geen toeristen, amper winkelpubliek en overal nog mensen met mondkapjes. Euforisch? Nee, dat is niet het gevoel, zeggen Frank en Nelleke ten Brink (beiden 75), die tegelijk hun eerste prik hebben gehad. „Je blijft toch voorzichtig”, zegt Nelleke ten Brink. „Vanmorgen nog, toen de verwarmingsmonteur over de vloer kwam. Doe je toch meteen een mondkapje op.” Frank: „De vraag is: hoe zit het met die nieuwe varianten. Zijn we straks écht van dit virus af?”
Ze hebben wel gejuicht na die eerste prik. „Letterlijk”, zegt Nelleke ten Brink, die haar armen opheft. „Die eerste prik geeft toch het gevoel van: oké, we belanden niet meer op de ic. En we kunnen weer mensen zien. Familie!” Maar eerlijk, ze hebben zich prima vermaakt de afgelopen tijd. Alles ging digitaal, van de dagelijkse spieroefeningen tot het voorzitterschap van de VVE en de bridgeclub. „Bridgen deden we ook digitaal”, zegt Nelleke. En dat blijft nog wel even zo, denkt ze, ondanks dat de meeste bridgeleden boven de tachtig zijn. „Normaal spelen we in het oude raadhuis, maar de ventilatie is er slecht.” Wanneer het wel kan? „We zullen zien.”
Freek Schravesande

Rotterdam— Eindelijk weer naar de haakclub
Het is een feestelijke dag. Greet (80) kreeg haar tweede corona-vaccinatie. Pfeizer. Ze woont in Rozenburg, het prikken gebeurde in ’s-Gravenzande. Haar zoon Hans (56) bracht haar. En nu halen ze een broodje in Rotterdam bij Yasmin Beirut in Winkelcentrum Zuidplein. Om het te vieren krijgen ze van de eigenaar Libanese lekkernijen toe. Nog even en Greet mag weer van alles.
Ze heeft nog geen plannen.
Greet is niet de enige zonder plannen. „Feesten? Ik ben blij dat ik het leven heb”, zegt een reeds ingeënte mevrouw van tachtig die naar het Ikazia Ziekenhuis loopt.
Greet wil graag dat haar handwerkwinkel open gaat. Ze heeft wol nodig om sokken te breien. En katoen voor pannenlappen.
Hans: „Ze heeft voor mij ook pannenlappen gehaakt. En ook voor mijn vriendin.”
Greet: „Ik had een haakclubje, met vijf andere dames. We haakten een deken. Als iedereen gevaccineerd is, kan dat misschien weer. Daar kijk ik ook naar uit.”
Marrie Scheefhals (64) staat in Bob&Roy’s Notenkraam. Net één prik heeft ze gehad, AstraZeneca, en voelt zich nu al vrijer. Ze stapt na het werk makkelijker in de metro.
Ze had geen enkele moeite met AstraZeneca. „Ik slikte 35 jaar de pil. Dan ga je daar niet over zeuren.” Ze verbaast zich over de vaccinangst. „Al die mensen die naar exotische bestemmingen reizen, nooit iets gehoord over de vaccinaties die dan moeten.”
Scheefhals maakt zich geen illusies. De eerste vakantie waar ze zich op verheugt is een ski-vakantie in februari, volgend jaar. Hopelijk kan ze in de zomer af en toe een terrasje pakken. En het zou heerlijk zijn om weer te kunnen bowlen met haar team.
Weet je wat ik zo gek vind, zegt ze. „Dat er bij wijze van experiment allerlei dingen opgaan voor ongevaccineerden. Wat is nou logischer dan alleen toegang tot een museum of café als je gevaccineerd bent? Dan trek je meteen mensen die niet willen over de streep. Dat is dan hún probleem.”
Iemand die niet wil, loopt een eindje verderop. Het is Mahmut Sakar (58). Zijn vriend Fazli Kuba (49) twijfelt. Sakar is helder. „Ik geloof niet in corona.” Hij is ook niet voorzichtig. De wereld om hem heen is dat wel, dus iftars met veel mensen nu het ramadan is, zit er niet in.
De moeder van Ishaan is vandaag gevaccineerd. Ze werkt in de zorg. Ishaan staat met drie vrienden na school een beetje te geinen voor het Ikazia Ziekenhuis voor ze naar huis gaan. Anouar (18) heeft net te horen gekregen dat hij is toegelaten tot de studie geneeskunde, Amir tot de hbo-opleiding mondzorg. De sfeer is jolig.
Maar als het over corona gaat, worden ze serieus. Een vriend van hen was erg ziek, al was hij jong. Amir: „Mijn opa en oma kregen allebei al hun eerste prik.
Ishaan: „Mijn oma in Suriname kreeg er twee. Ze durft weer boodschappen te doen.”
Amir: „Mijn opa en oma waren al soepel. Ik was wel voorzichtig. Zij omhelsden mij. Het gaat heel traditioneel bij ons. Ze doen eigenlijk precies zoals daarvoor.”
Sheila Kamerman

Een versie van
dit artikel
verscheen ook in

NRC Handelsblad
van 17 april 2021

Een versie van
dit artikel
verscheen ook in

NRC in de ochtend
van 17 april 2021

Written by 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *