De pandemie was Baudets ondergang én redding




Uiteindelijk was het simpel. Er was tijdens deze coronaverkiezingen maar één campagne die écht helemaal om corona draaide. Dat was die van Forum voor Democratie. Het leverde de partij, afgaand op de tweede exitpoll, acht zetels op in de nieuwe Tweede Kamer. Anders gezegd: een half miljoen Nederlanders wil nú een einde aan de lockdown en vindt niets belangrijker dan dat. Zo heeft de pandemie partijleider Thierry Baudet eerst uit het veld geslagen en toen gered. De komst van het virus bracht hem vorig jaar in moeilijkheden. Zijn houding in de Tweede Kamer was wispelturig: eerst vóór een strenge lockdown, toen steeds feller tegen. In de peilingen zakte Forum weg. Zijn geliefde avondjes met de achterban moest hij noodgedwongen opgeven en in de echokamer van zijn eigen FVD Journaal haalde hij steeds harder uit naar zijn oude vrienden – zelfs GeenStijl moest eraan geloven.De grote ontploffing van de partij in november was er een gevolg van: de botsing tussen kopstukken over het etterende racisme en antisemitisme in de jeugdbeweging – en de daarmee verweven leden in de partijtop – was ook een product van de Baudetmoeheid die er tijdens de coronacrisis was ingeslopen bij kritische partijprominenten. Zij grepen een diner in Tiel, waar ze Baudet hoorden zeggen dat zijn vrijheid hem „drie miljoen doden” waard was, aan om te vertrekken.Bevrijd van interne criticiToen, in november, viel al iets anders op: Baudet leek geen moment zijn best te doen de chaos te stelpen. Zodra hij aan het langste eind trok en de partij voor zich kon claimen, gedroeg hij zich als bevrijd. Zijn interne critici was hij kwijt, en wat hij binnenskamers in Tiel had gezegd over de corona-aanpak begon steeds meer te lijken op de toon die hij aansloeg tijdens campagnebijeenkomsten. „De wereldelites”, suggereerde hij, hadden „van de seizoensgriep een crisis gemaakt, lijkt het”. Baudet kreeg er alle ruimte voor op het podium van de ‘Vrijheidskaravaan’, waarmee Forum de voorbije weken langs tientallen steden toerde op een uitklapbare campagnebus van het soort waarin Amerikaanse televisiedominees rondreizen. Die toon sloeg aan, want in de tussentijd veranderde nog iets: in de samenleving nam de lockdownmoeheid toe. Andere partijen zagen het, maar wilden het virus niet bagatelliseren: FVD kon zich als enige tegenstander van het beleid presenteren. Zo ziet Baudet het zelf het liefst, zeggen mensen in zijn omgeving: één onderwerp waarin hij volledig kan opgaan, één thema waarin hij zich als enige kan onderscheiden van de rest. Zo maakte hij ooit van het Marrakech-pact een nu-of-nooit-debat over migratie, zo ging het bij het Klimaatakkoord met zijn klimaatkritiek. Nu maakte Baudet, met Wybren van Haga, van de coronacrisis een existentieel verhaal: als we niet oppasten, zouden we onze vrijheden voorgoed kwijtraken, steeds met beroep op een nieuwe pandemie. Dat sprak hele nieuwe kiezers aan. Wie dat wilde, kon zich op de tournee bevestigd voelen in complottheorieën. Anderen snakten naar een tegengeluid, geschokt door de sociale en psychologische schade die de lockdown aanrichtte. Of het was een uitlaatklep: hier kon je handen schudden, hier kon je dansen op Dré Hazes’ Leef alsof het je laatste dag is. Hier kon je even doen alsof corona niet bestond.

Nieuwsbrief
NRC De Haagse Stemming

Volg de verkiezingen en formatie op de voet en word zelf een Haagse ingewijde

Een versie van
dit artikel
verscheen ook in

nrc.next
van 18 maart 2021

Written by 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *