De schaduwbaas van de KNVB



Wat is het nieuws?

De directeur commercie van de KNVB blijkt al 17 jaar lang indirect aandeelhouder van een bedrijf waar de meeste Nederlandse voetbalclubs een softwarepakket van afnemen.
Volgens de KNVB nam de directeur „soms risico’s” maar zijn er „onder zijn verantwoordelijkheid, onder de vlag van de KNVB, nooit onoorbare zaken zijn voorgevallen”

Lees het volledige nieuwsbericht en de reactie van de KNVB hier: Directeur commercie KNVB heeft financieel belang in sportsoftwarebedrijf

„Kom jongens, we gaan.” Het is een woensdagochtend in mei. Op de burelen van de KNVB in de Zeister bossen denken medewerkers aan een normale werkdag te zijn begonnen als Jean Paul Decossaux, commercieel directeur bij de voetbalbond, opmerkt dat de finale van de Champions League die avond wordt gespeeld. In Parijs neemt FC Barcelona het op tegen Arsenal, een wedstrijd waar zo ongeveer elke voetbalfan ter wereld bij wil zijn – ook het personeel bij de KNVB. Wel, dat treft. Decossaux heeft nog een paar kaartjes liggen. Dus, hup, in de benen.
Zo zitten zes bondsmedewerkers nog dezelfde middag op een terrasje aan de Seine. ’s Avonds zien ze hoe het team van trainer Frank Rijkaard het Arsenal van Dennis Bergkamp en Robin van Persie met 2-1 de baas is. Diep in de nacht rijden ze terug. Donderdagochtend is iedereen present op kantoor in Zeist. Op tijd.
Work hard, play hard. Dat is hoe Decossaux in het leven staat. Van een Europese finale tot wilde avondjes rond buitenlandse wedstrijden van Oranje: wie piekt, mag stoom afblazen. Keertje varen met zijn zeilboot? Weekendje naar zijn vakantiehuis in Zweden? Kan allemaal.
Jean Paul Decossaux (1963) – kort grijs haar, donkerbruine jongensachtige ogen – draait al bijna twintig jaar mee in de top van de KNVB. Hij kwam begin deze eeuw als eind dertiger bij de bond binnen: een geslaagde ict-ondernemer die de directie zou gaan adviseren. Daarna bleef hij. Hij ontwikkelde zich tot dé deal maker van de KNVB: eindverantwoordelijk voor alle grote sponsordeals met ING, Nike, Heineken, Albert Heijn. Bedrijven waarvoor het komende EK voetbal een piekmoment is, net als voor Decossaux.
Zijn commerciële afdeling is een onmisbare geldmachine geworden: een derde van de inkomsten van de KNVB – de bond maakt ruim 100 miljoen euro omzet – komt er vandaan. De opbrengsten van de afdeling commercie zijn inmiddels tweemaal zo groot als de tv-inkomsten en driemaal zoveel als de contributies die de 1,2 miljoen leden jaarlijks opbrengen.
Bestuurders kwamen en gingen: Michael van Praag, Henk Kesler, Bert van Oostveen, en straks Eric Gudde. Niet Jean Paul Decossaux.
Toch is de directeur commercie voor het grote publiek een onbekende. Decossaux treedt in zeventien jaar tijd eenmaal op de voorgrond, noodgedwongen, als hij als interim-directeur betaald voetbal (2016-2017) bondscoach Danny Blind ontslaat, om vervolgens snel naar de achtergrond te verdwijnen.
Dat Decossaux lang het best verdienende directielid is, deert zijn collega’s niet. Meer moeite hebben sommigen met zijn gedrag, dat in hun ogen niet altijd past bij een koninklijke voetbalbond. Ergernissen over het niet rijden van een leaseauto van sponsor Volkswagen (en wel in zijn eigen Porsche) tot zorgwekkend wilde reisjes met het Nederlands elftal.
En dan is er nog die running gag over zijn dorpsgenoten. Want steeds meer bekenden van hem komen bij de KNVB werken. Hé, weer een Durgerdammer? Eén vriend en buurman krijgt zelfs de leiding over VoetbalTV, een miljoenenproject met camera’s langs de amateurvelden, dat had moeten uitmonden in een baanbrekende amateurvoetbalshow.
NRC sprak met tientallen collega’s, kennissen, vrienden en zakenrelaties van Decossaux, inclusief hemzelf. Profiel van de schaduwbaas van de KNVB.
Hoofdstuk 1
De rainmaker
Waar Jean Paul Decossaux komt, ontstaat reuring. Dat merken ze bij de KNVB al snel, na zijn aanstelling in 2004 als manager commerciële zaken. Decossaux heeft uitstraling. Er gebeurt iets als hij de vergaderzaal binnenkomt. Collega’s, kennissen en vrienden noemen hem charmant, charismatisch, gul, levendig.
Aan hem de opdracht om de commerciële tak van de KNVB op poten zetten. Sponsors zijn ontevreden en dreigen op te stappen. Bij interlands vragen Shell-functionarissen zich af waarom Heineken meer vlaggen in het stadion heeft hangen, terwijl de bierbrouwer op zijn beurt verlangt naar een actievere samenwerking, met spelers van het Nederlands elftal die in reclamespots figureren.
Het is een vrijbrief voor het nieuwe creatieve brein in Zeist, een man die denkt in kansen en gelooft in wederkerigheid: door samen op te trekken in campagnes, kunnen de KNVB en sponsors elkaar opstuwen.

Waar Jean Paul Decossaux komt, ontstaat reuring. Decossaux heeft uitstraling. Er gebeurt iets als hij de vergaderzaal binnenkomt. Collega’s, kennissen en vrienden noemen hem charmant, charismatisch, gul, levendig

Waar zijn voorgangers nog dachten in uniforme sponsorpakketten met evenveel reclameborden voor accountant PwC en verzekeraar Nationale Nederlanden, gaat hij A-merken op maat bedienen via ‘sponsorgebonden’ deals. Zo zal Albert Heijn in het schoolvoetbal stappen, omarmt ING de amateurs en kiest rechtsbijstandsverlener Arag voor het scheidsrechterskorps. „Voor deze partners doet de KNVB méér dan alleen zorgen voor bordreclame, toegangskaarten en hospitality”, staat op de site van de bond. „Elke partner heeft nu eenmaal zijn eigen wensen en belangen.”
De ballenjongens langs het veld bij interlands, voorheen kinderen van KNVB-medewerkers, worden de Nuon Ballenjongens en -meisjes en later de Staatsloterij en ING Voetbalvriendjes. Initiatieven waarvoor de bedrijven zelf wervingsacties houden.
Jonge collega’s geeft Decossaux veel vrijheid en verantwoordelijkheid – die lopen met hem weg. In Zeist geldt hij als de ondernemer in een ietwat ambtelijke omgeving, die buiten de gebaande paden denkt, en ook zo opereert. Een rainmaker noemen zijn vakgenoten hem: iemand die de gekste dingen voor elkaar kan krijgen. Geld, klanten en prestige, Decossaux brengt het allemaal.
Hoofdstuk 2
De dubbele petten
Decossaux is nooit van plan om lang bij de KNVB te blijven. Een jaar of vier, dan verwacht hij de stoffige marketingafdeling op koers te hebben. Bovendien is werken geen noodzaak voor hem. „Ik ben financieel onafhankelijk”, zullen collega’s hem in de loop der jaren vaak horen zeggen.
Zijn vermogen dankt hij aan zijn bedrijf DaVinci, het ‘ondernemende adviesbureau’ waarvan de voormalige student informatica (Leiden) in 1991 een van de oprichters was. DaVinci is gespecialiseerd in software voor met name de financiële sector, en later ook de sportmarkt.
Via dit bedrijf is hij enkele jaren voor zijn aanstelling al in contact gekomen met de KNVB. In 2002 richten DaVinci en de KNVB samen het bedrijf Sportlink op, dat een landelijk systeem voor de administratie van voetbalclubs ontwikkelt. Nieuwe leden, adressen, gele en rode kaarten in het weekend: alles wordt in Sportlink verwerkt.
Op basis van hun grootte dragen de circa 2.400 amateurvoetbalclubs van Nederland jaarlijks een paar honderd euro af voor dit softwaresysteem, waarvan Decossaux met zijn vorige bedrijf een van de grondleggers is geweest. De KNVB investeerde de afgelopen jaren vele miljoenen in Sportlink. Inmiddels is de halfdochter van de bond een winstgevende onderneming en is het softwarepakket door 11 andere sportbonden geadopteerd.
In de voetbalwereld gonst het: Decossaux zou privé meeliften met deals die hij afsluit namens de KNVB. Hoe zit dat?
Feit is dat Decossaux het overgrote deel van zijn aandelen in DaVinci had verkocht toen hij bij de KNVB kwam, maar niet allemaal. Hij hield 4,99 procent in eigen bezit, tot de dag van vandaag.
Jean Paul Decossaux in 2017 met toenmalig bondscoach Danny Blind op het vliegveld van Sofia. Foto Koen van Weel/ANP

Zo kan het dat Decossaux al een slordige zeventien jaar de functie van leidinggevende bij de KNVB combineert met een (indirect) particulier aandeelhouderschap van SportLink. Privé kan hij profiteren van de besluiten die de KNVB neemt. Door de miljoeneninvesteringen van de KNVB mogen de grootste risico’s dan bij de vereniging liggen, de aandeelhouders profiteren uiteindelijk in gelijke mate van het rendement, Decossaux incluis.
Wat daarbij opvallend is: vrijwel alle Nederlandse amateurclubs gebruiken dit ledenadministratiesysteem. In principe levert iedere module die de clubs bijbestellen ook wat voor Decossaux privé op.
De KNVB maakte nooit bekend dat Decossaux deze participatie bezit. Maar volgens de bond zijn de belangen van Decossaux „nooit conflicterend geweest” en passen zij „binnen de geldende afspraken en regels die van toepassing zijn op alle bestuurders van de KNVB.”
Hoofdstuk 3
Grootverdiener
Decossaux is begin deze eeuw binnengehaald door toenmalig directeur betaald voetbal Henk Kesler, die later commissaris wordt bij DaVinci in dienst zal treden – zoals diens KNVB-voorganger Arie van Eijden dat eerder ook werd.
Decossaux heeft zich bij zijn sollicitatiegesprek goed verkocht. In plaats van in loondienst, laat hij zich inhuren door de KNVB, zoals hij dat als consultant ook altijd deed. Het is om fiscale redenen aantrekkelijk voor hem. Hij schrijft jarenlang uurtje, factuurtje. De bond maakt bedragen over aan JP Decossaux Advies BV, blijkt uit onderzoek van NRC. Het gevolg is dat Decossaux lange tijd de best betaalde medewerker van de KNVB is – op de bondscoach na. Intussen blijft hij via zijn adviesbureau ook voor andere opdrachtgevers werken.
Ruim tien jaar declareerde Decossaux op deze manier, ook toen hij al in de directie van de KNVB zat. De toezichthoudende commissarissen tolereerden deze constructie, te meer omdat Decossaux binnen afzienbare tijd zou vertrekken, zoals de directeur zelf altijd riep. De KNVB wil niet zeggen waarom deze situatie zo lang in stand werd gehouden.
Inmiddels heeft de bestuurder een arbeidsovereenkomst, maar wat hij verdient is onbekend. Want al valt de term ‘transparantie’ vaak in jaarverslagen van de KNVB, met informatie over beloningen is de bond uiterst terughoudend. Wie zoekt naar het salaris van de bondscoach zal niets vinden – dat zou concurrentiegevoelige informatie zijn.
Hoewel Decossaux de tweede man in rang is, wordt zijn beloning in de jaarverslagen niet meegenomen in de post ‘directiesalarissen’. Van de zevenkoppige directie noemt de KNVB alleen het gezamenlijke inkomen van de huidige directeur betaald voetbal en de directeur amateurvoetbal: een kleine 6 ton.
Het is geen probleem voor andere directieleden dat iemand die veel geld voor de organisatie verdient, daarvan meeprofiteert, maar het moet niet te scheef worden. Immers, het is nog altijd de directeur betaald voetbal die naar buiten toe de klappen opvangt, indien het Nederlands elftal minder presteert of als er gedoe is met clubs, zoals recentelijk met FC Utrecht en Feyenoord.
Hoofdstuk 4
De nachtschuimer
Decossaux is goed in zijn vak. En dat weet hij zelf ook. In Zeist draagt hij op zijn afdeling een cultuur uit van snelle jongens onder elkaar. Een wereld van verschil met bijvoorbeeld de afdeling competitiezaken, iets verderop, waar de grenzen strakker zijn afgebakend als het om grapjes en opmerkingen gaat.
Decossaux zegt wat hij denkt en spaart niemand, collega’s noch sponsoren. Hij koestert zijn relaties, zoals toen de KNVB via een paginagrote advertentie in landelijke dagbladen afscheid nam van Huis ter Duin als teamhotel van Oranje. Tegelijkertijd kan hij bikkelhard zijn in onderhandelingen. Toen sommige sponsoren kenbaar maakten dat ze door corona en het platleggen van het voetbal minder zichtbaar waren, duurde het lang voordat hij hen tegemoet kwam. Eén teken van aarzeling en hij heeft je vinger te pakken, weten degenen die met hem zakendoen.
Het zou in andere bedrijfstakken tot verwondering kunnen leiden, maar onder sponsors en voetbalfunctionarissen dwingt zijn houding ook respect af. Het is een wereld van baasjes, die voor zichzelf opkomen en daardoor weten wat ze aan elkaar hebben.

Je moet lol maken in het leven, vindt Decossaux, een wildebras. Hij is een bourgondiër, houdt van dure restaurants en is altijd in voor een feestje

En je moet lol maken in het leven, vindt Decossaux, een wildebras. Hij is een bourgondiër, houdt van dure restaurants en is altijd in voor een feestje. Maar collega’s kijken soms ook met argusogen naar hem, zoals bij uitwedstrijden van het Nederlands elftal. Zeker als die halverwege de jaren nul steeds meer op vrijgezellenweekenden beginnen te lijken.
De colonne bobo’s die op uitnodiging van de KNVB mee reist verandert van karakter. De captains of industry die de KNVB tevreden kon stellen met museumbezoek en een achtgangendiner in een kasteel, maken vanwege te volle agenda’s plaats voor reclamejongens; marketing managers van lagere leeftijd die na het officiële programma (22.30 uur) ook het plaatselijke nachtleven in willen duiken in steden als Sofia, Chisinau, Skopje, Split en Moskou. Met Decossaux als een van de roergangers.
Steeds wildere verhalen doen de ronde. Er komen zelfs meldingen binnen bij de KNVB. De raad van commissarissen spreekt er in 2010 over met Decossaux. De zorg bestaat dat het gedrag op buitenlandse reizen de reputatie van de bond zou kunnen schaden, net als de keuze voor bepaalde etablissementen. Decossaux gaat nadien niet meer met de nachtbrakers op stap.
Hoofdstuk 5
Dijkdorp Durgerdam
Voor iemand die in zijn vrije tijd graag op het water vertoeft, is Durgerdam een ideale plek om te wonen. In het schilderachtige dijkdorp naast Amsterdam kocht Jean Paul Decossaux na de eeuwwisseling een landuitstulping in het Buiten-IJ, met daarop een aantal huizen, een scheepsloods en een aanlegplek vanwaar hij met zijn boot zo richting het Markermeer kan varen.
Heeft hij zelf geen tijd, dan mogen zijn buurjongens de boot gebruiken. Decossaux deelt graag wat hij bezit, ook met zijn collega’s. Hij is idolaat van zeilen. Als ze dan toch een brainstormsessie buiten Zeist houden, kunnen ze net zo goed even een tochtje maken.
In Durgerdam geldt Decossaux als aanjager van buurtevenementen. Zijn loods vormt het decor van filmavondjes en nieuwjaarsborrels en fungeert als veredeld dorpshuis voor de driehonderd inwoners van het voormalige vissersoord. Veelal vrijgevochten types zijn het: ondernemers, kunstenaars, journalisten, uitgevers. Een hechte gemeenschap en tegelijk een sterk zakelijk netwerk op een van de mooiste plekjes van groot Amsterdam.
Dat merken ze bij de KNVB ook als de ene na de andere ‘Durgerdammer’ over de vloer komt. Een daarvan is Jan ter Beek, ‘de Hulpsinterklaas van Durgerdam’.
Jean Paul Decossaux in mei 2017 naast Hans van Breukelen, destijds technisch directeur van de KNVB. Foto Werry Crone
Ter Beek woont in dezelfde straat als Decossaux en voert al sinds de jaren negentig tegen betaling allerlei klussen uit die variëren van chauffeursdiensten, tuinonderhoud tot het van school halen van Decossaux’ dochters. Aanvankelijk leidt dat tot verwarring onder collega’s. Voor wie werkt Ter Beek nou precies? Wel, uiteindelijk voor de KNVB, want via Decossaux komt de Durgerdammer in dienst bij de bond. Hij wordt fotoredacteur en directiechauffeur.
Dat privé en werk soms door elkaar lopen, maakt zaken ook ingewikkeld. Zoals de dramatische zomer van 2009, als Decossaux en enkele vrienden betrokken raken bij een bootongeluk voor de kust van Terschelling.
Nadat ze na een bezoek aan het Oerol-festival met een klein bootje naar een grotere boot voor de kust op weg zijn gegaan, slaat het noodlot toe. Door boeggolven van de veerboot van Terschelling wordt het vaartuig uit evenwicht gebracht, waarna alle vijf door de reddingsbrigade uit het water moeten worden gevist. Zijn beste vriend, en echtgenoot van zijn collega, die ook mee is, is dan al buiten bewustzijn en overlijdt.
Het is een gigantische dreun voor Decossaux en voor de weduwe die op zijn afdeling werkt. In Zeist wordt voor de zekerheid ook de persafdeling over het ongeluk geïnformeerd, mochten journalisten erachter komen wat er is gebeurd. Decossaux verschijnt zelf wekenlang niet op het werk en krijgt hulp aangeboden. Intern ontstaat de vrees dat Decossaux en de weduwe niet met elkaar kunnen werken. Dat is niet aan de orde. Als haar project klaar is, vertrekt de vrouw al snel bij de KNVB.
Ieder jaar herdenkt Decossaux zijn vriend. De man die als wedstrijdzeiler ooit net naast een olympisch ticket greep, blijft zijn naasten overtuigen dat je het water nooit moet mijden – ondanks rampspoed en verdriet.
Hoofdstuk 6
De vastgoedbelegger
Decossaux is veel met zijn pandjes bezig in Durgerdam. Hij splitst huizen en zijn lap grond aan het water wordt kadastraal anders afgebakend.
In 2007 verkoopt hij een van de huizen op zijn terrein aan Erik Broekhof, dan hoofd mediarechten van de KNVB. De nieuwe buren kennen elkaar al jaren, bij DaVinci waren ze collega’s.
Decossaux laat zijn grote scheepsloods ingrijpend opknappen. Het wordt de werkruimte voor een theatermaker, een saxofoonbouwer en een aantrekkelijke locatie voor vergaderingen en brainstormsessies.
Zo komen KNVB’ers de laatste jaren regelmatig aan de Durgerdammerdijk over de vloer om er allerlei bijeenkomsten te houden. Pizza erbij, tussendoor nog even het water op. Ook zijn ze de afgelopen jaren al eens met een groep naar zijn vakantiehuis in Zweden gereisd voor een ‘offsite meeting’.
Dankzij de verbouwing kan Decossaux de loods ook verhuren aan zijn vriend Roeland Stekelenburg. Hij gaat de loods op zijn beurt per dagdeel aan allerhande bedrijven verhuren: ABN Amro, ING, NOC*NSF.
En dat niet alleen. In De Loods zal ook heel wat worden af vergaderd over een nieuw, groot project van de KNVB: VoetbalTV, waarbij het idee is om zoveel mogelijk wedstrijden van amateurclubs te filmen (via automatische camera’s langs de velden) en uit te zenden. Clubs kunnen de beelden vervolgens gebruiken voor trainers en spelers om van te leren.

In De Loods wordt ook heel wat vergaderd over een nieuw, project van de KNVB: VoetbalTV. Een goede maat van Decossaux wordt aangesteld als directeur

De man die dat opzet is zijn goede maat Roeland Stekelenburg. Hij wordt in de zomer van 2018 aangesteld als directeur van Voetbaltv BV, een gezamenlijke onderneming van Talpa en de KNVB, waarin Jean Paul Decossaux als commissaris een tijdje toezicht houdt op Stekelenburg.
Maar tot een unieke amateurvoetbalshow komt het niet. Mede door ingrijpen van de Autoriteit Persoonsgegevens, die VoetbalTV een boete van ruim een half miljoen euro oplegt vanwege het overtreden van de privacywet. De epidemie, die het voetbal platlegt, helpt ook niet mee. In september 2020 vraagt VoetbalTV zelf zijn faillissement aan. Stekelenburg was slechts kort directeur, maar hij zou volgens de curator nog recht hebben op een bonus van 121.000 euro.
Door het faillissement ontstaat een onderhandelingssituatie tussen de vennootschap VoetbalTV en zijn schuldeisers. De BV biedt een ‘crediteurenakkoord’ aan, waarbij de financiers hooguit een paar procent van hun tegoeden terugkrijgen. Dat betekent ook een miljoenenverlies voor Talpa en de KNVB. De bond krijgt nog een kleine miljoen euro van VoetbalTV.
Stekelenburg ziet in december 2020 noodgedwongen af van zijn bonus, omdat de onderneming deze dreigde te betwisten, waardoor een gang naar de rechter nodig zou zijn.
Stekelenburg zegt dat hij in dit dispuut nimmer rechtstreeks contact had met Decossaux. Een paar weken later krijgt hij privé een deel van het huis geleverd van Decossaux in Durgerdam, dat in april gekocht is. Dat lijkt raar, maar dat is het niet, benadrukken alle betrokkenen. De verkoop van het huis staat volledig los van de financiële perikelen rond VoetbalTV. En de verkoop was al jaren eerder afgesproken.
Zulke taferelen horen bij een dealmaker die graag mensen om hem heen wat gunt, waarbij werk en privé soms door elkaar lopen.
Wie gaat Jean Paul Decossaux straks opvolgen? Zijn periode zit erop, maar een natuurlijke opvolger dient zich nog niet aan. Hijzelf weet wel wat hij gaat doen. De wereld rond. Op zijn boot.
Reacties: onderzoek@nrc.nl

Verantwoording
De NRC sprak met tientallen mensen uit de omgeving van Jean Paul Decossaux, onder wie (voormalige) functionarissen van de KNVB, (ex-) collega’s, zakenpartners, sponsoren, toeleveranciers, buren en vrienden. Die gesprekken vonden doorgaans op achtergrondbasis plaats waarbij werd afgesproken dat gesprekspartners niet geciteerd zouden worden. Daarnaast werden de jaarverslagen geraadpleegd van de KNVB en dochterondernemingen, de bedrijven uit de DaVinci Groep en de gedeponeerde balansen van de vennootschappen van Jean Paul Decossaux bij de Kamer van Koophandel. Ook werden hypotheek- en leveringsaktes in het Kadaster opgevraagd. De reacties van de KNVB zijn in het stuk verwerkt en het stuk is voorgelegd aan de heer Decossaux.

Een versie van
dit artikel
verscheen ook in

NRC Handelsblad
van 5 juni 2021

Een versie van
dit artikel
verscheen ook in

NRC in de ochtend
van 5 juni 2021

Written by 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *