De verleiding van Koningsdag is groter dan vorig jaar

De verleiding van Koningsdag is groter dan vorig jaar

[ad_1]


Koningsdag 2020 was er één om niet snel te vergeten – of juist wel. Het was prachtig weer (20 graden) maar er was niemand die feest vierde. In de parken, zelfs in het Vondelpark in Amsterdam, was het „rustig en beheersbaar”. Hier en daar werd in de binnensteden een kleedje ontruimd en er waren wat zorgen over drukte in bouwmarkten en in de natuur, daar bleef het bij. „Veel mensen gaan vanwege het mooie weer een rondje fietsen”, schreef de politie in een persbericht. „Daardoor ontstaan nog wel eens opstoppingen bij het verkeerslicht en neemt men de anderhalve meter tussenruimte niet in acht.”Zal Koningsdag 2021 net zo ordentelijk verlopen? De verschillen met vorig jaar zijn groot. Toen wist het land niet wat het overkwam: een onbekend virus, honderden ziekenhuisopnames en een ‘intelligente lockdown’ om dat alles te stoppen. Het vertrouwen in de overheid was uitzonderlijk hoog, net als het draagvlak voor de maatregelen, bleek uit enquêtes van het RIVM. Al zeiden deelnemers toen ook: het moet niet nog zes maanden duren.
Er zijn geen evenementen, dus wat kun je doen?
Hubert Bruls voorzitter Veiligheidsberaad
Nu, een jaar verder, zijn de maatregelen onveranderd: geen samenkomsten of evenementen, anderhalve meter afstand. Het virus waart nog net zo hard rond en sommige ziekenhuizen vrezen ‘code zwart’. Maar de nieuwigheid is er af, inmiddels zijn al heel wat parken ontruimd, en al is het draagvlak nog best hoog – het neemt gestaag af, net als het vertrouwen in de overheid. Tegelijk lijkt het einde van de lockdown in zicht en mag de horeca een dag na Koningsdag haar terrassen openen. „Het zal ongetwijfeld druk worden”, zegt Hubert Bruls, voorzitter van het Veiligheidsberaad. „Het is een vrije dag, we komen uit een lange winter, de dag erna zijn er versoepelingen. Dat kan iets oproepen.” Het weer speelt een cruciale rol, weet hij. Bij regen blijft iedereen thuis, een stralend zonnetje en iedereen wil naar buiten. De natuur in. Of de binnenstad. Maar Bruls maakt zich er niet zo druk over. „Er zijn nog steeds geen evenementen, dus wat je kun je eigenlijk doen?”

Bekijk hoe Koningsdag 2020 eruit zag

Een deel van de mensen zal thuis blijven. Gemeenten hebben dit jaar niet voor niets veel tijd gestoken in een online programma. Het bezoek van koning Willem-Alexander aan Eindhoven is te volgen via Omroep Max. Maar, de overheid weet ook: een oproep tot thuis blijven is niet meer reëel. Was het motto van de Oranjebond vorig jaar nog ‘Woningsdag’, dit jaar is dat #Oranjebuiten en worden overal sport- en spelactiviteiten voor kinderen georganiseerd. Natuurlijk, zegt Bruls, houden gemeenten rekening met „allerlei scenario’s”. Ze kunnen desnoods wegen afsluiten of parken ontruimen. Maar de meeste gemeenten hebben aangekondigd geen extra maatregelen te nemen. Ze roepen hun inwoners op drukke plekken te vermijden en sommige laten iets meer toezichthouders rondlopen, dat is het. De handhaving, zegt Bruls, zal niet anders zijn dan op andere dagen: waarschuwen bij drukte, daarna een boete. „Optreden bij excessen, dat is de algemene lijn. Dat is het publiek ook gewend.” Eigen verantwoordelijkheidDe boodschap aan de burger: neem je eigen verantwoordelijkheid. Maar mag je dat nog van zo’n ongeduldig volk verlangen? „Ik vind daar wel enige naïviteit uit spreken”, zegt Bas van den Putte, hoogleraar gezondheidscommunicatie aan de Universiteit van Amsterdam. „Een flink deel van de bevolking staat er anders in dan vorig jaar. Je ziet dalend probleembesef, coronamoeheid. Stel: een paar procent heeft met Koningsdag lak aan de regels, dan zijn dat al gelijk honderdduizenden mensen.”De overheid heeft in haar communicatie de afgelopen maanden „kansen laten liggen”, vindt Van den Putte. De besmettingscijfers zijn nog steeds heel hoog en wil je die echt laten dalen, dan moet je „het probleembesef oppeppen”: laten zien waarom maatregelen belangrijk zijn. Herhalen, herhalen, herhalen, liefst in spotjes op tv. „Maar de overheid heeft de afgelopen maanden vooral optimisme willen uitstralen.” Als de zon schijnt kan Koningsdag, traditioneel een dag om alcohol te drinken met vrienden, burgers een ‘time-outgevoel’ geven, zegt Van den Putte. „Even de maatregelen loslaten, zoals dat je de hele maand niet drinkt en opeens in één weekend heel veel.”Wat niet helpt, zegt hij, is de opening van de terrassen een dag later. „Alsof je met de neus tegen het glas gedrukt staat te kijken naar 28 april, maar nog niet naar binnen mag. Daarmee geeft de overheid het signaal af: ach, als het 28ste mag, waarom niet de 27ste?” Beter was geweest de versoepeling iets te verplaatsen, naar 1 mei. „Dat voelt anders.”

Een versie van
dit artikel
verscheen ook in

NRC in de ochtend
van 26 april 2021

[ad_2]

admin

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *