De verloren zoon Twan Huys is weer thuis




Staand voor het monument voor Anton de Kom in Amsterdam leest Twan Huys een geweldige zin voor uit de klassieker Wij slaven van Suriname: „Onder de grijze as van de dagelijkse sleur gloeit in het hart van iedere jonge blanke de waanzin van het koortsig verlangen naar El Dorado.” Onwillekeurig moet je dan even denken aan het moment dat bij Huys zelf onder de grijze as van zijn veilige Nieuwsuur-betrekking het koortsig verlangen naar de gouden bergen van een RTL-talkshow begon te gloeien – binnen een halfjaar zetten de commerciëlen Huys bij het schroot.Inmiddels is de verloren zoon weer helemaal thuis bij de publieke omroep: als presentator van Buitenhof en nu ook als maker van de reportageserie De waarde van de aarde, (KRO-NCRV) over de omgang met grondstoffen. De eerste aflevering heette ‘Fout goud’. Daarin toog Huys naar president Klaas Knot van De Nederlandsche Bank om hem te vragen of er zich ook goud van dubieuze herkomst bevindt in de 612 ton aan staven die in zijn opslag ligt. De directeur spreidde zijn armen even en zei: „Ik kan het niet uitsluiten.” Nu spreek ik geen vloeiend Knots, maar al snel werd duidelijk dat wij dit moesten begrijpen als: „Ja.”‘Een beetje ethisch’Want er bleek weinig zo fout als goud. Dat was al zo toen de Hollanders tot slaaf gemaakte Afrikanen naar Suriname verscheepten om daar in de goudmijnen te werken. Nog steeds trekt het edelmataal een spoor van vernieling door dat land. Het kwik dat gebruikt wordt om het goud te winnen stroomt vrijelijk de Surinaamse rivieren in, vergiftigt het water en de vissen. Aan de oever zegt een moeder: „We weten dat we de vis niet moeten eten, maar soms hebben de kinderen honger.” Overigens wordt niet overal kwik gebruikt: er zijn ook plaatsen waar in plaats daarvan met chemicaliën wordt gewerkt. Zoals cyanide.Terwijl het verslaggeverswerk in Suriname werd gedaan door NRC-correspondent Nina Jurna, probeerde Huys de internationale bovenwereld van het goud in kaart te brengen. Een vriendelijke goudhandelaar vertelde dat beleggers zich in tijden van paniek altijd tot goud wenden en dat ze daar in de branche „een beetje ethisch mee willen omgaan”. Dus is er toezicht, maar er blijkt een uitgebreide praktijk van goldwashing te bestaan. „Goud is het betaalmiddel van God”, krijgt Huys te horen, maar in dat geval heeft Hij de valsemunters niet buiten zijn tempel weten te houden.

Praat mee met NRC

Onderaan dit artikel

kunnen abonnees reageren.

Hier leest u meer over reageren op NRC.nl
.
Goud kun je eenvoudig omsmelten en van een nieuw stempel voorzien – waarmee het feitelijk opnieuw geboren wordt. Zo heeft een onderneming uit Dubai een goudraffinaderij in Suriname, waarvan het product in Zwitserland een nieuwe identiteit krijgt. Als het al Surinaams goud is, want Jurna krijgt te horen dat er in die fabriek eigenlijk nooit iets gebeurt. Mogelijk wordt er alleen goud uit het door sancties getroffen Venezuela of van de Colombiaanse Farc witgewassen.Twijfelachtige herkomstToezicht is er nauwelijks in Suriname. De voormalige president Bouterse verdeelde goudwinningsconcessies onder zijn vrienden. De huidige vicepresident Brunswijk moet het Comité Ordening Goudsector leiden maar heeft, zo blijkt uit Huys’ onderzoek, zijn persoonlijke belangen in de goudindustrie nog helemaal niet opgegeven.Goud stinkt. De Zwitserse onderzoeker Mark Pieth vertelde Huys dat de helft van al het wereldgoud op de een of andere manier van twijfelachtige herkomst is: slavernij, vervuiling, corruptie – noem maar op. „Heeft u zelf ooit een gouden trouwring gehad?” wilde Huys weten. Nee, zei Pieth. „Ik bezit helemaal geen goud. You can’t get it right.” Hij verstopte zijn naakte vingers onder tafel; ik had de neiging hetzelfde met mijn eigen handen te doen.

Nieuwsbrief
NRC Kijktips

Wat moet je deze week kijken? Tips voor boeiende programma’s, series en films

Written by 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *