De zandraketplant breekt giftige explosieven af




Een genetisch gemodificeerde zandraket kan de explosieve stof RDX verwijderen die rond Amerikaanse legerbasissen in de grond zit. Vanuit onontplofte explosieven sijpelt deze stof op oefenterreinen de grond in, waarna hij nog moeilijk te verwijderen is. Amerikaanse onderzoekers modificeerden het dna van een zandraketplant (Arabidopsis thaliana) zo dat het RDX kan omzetten in een natuurlijk voorkomend molecuul. Hun studie verscheen vorige week in Nature Biotechnology.RDX is een explosief dat chemisch op TNT lijkt, maar anderhalf keer sterker is. Het is een belangrijk explosief voor defensie, ook in Europa. Het is stabiel in opslag en ontploft alleen bij ontsteking. Daarnaast wordt het ook gebruikt voor commerciële doeleinden, bijvoorbeeld in mijnbouw.Rond oefenterreinen is niet de explosiviteit van RDX, maar de toxiciteit een probleem. Het kan vanuit de grond snel in het grondwater verdwijnen, is niet bio-afbreekbaar en is giftig voor organismen in de bodem en mensen. Zeker tien miljoen hectare militair land in de Verenigde Staten is door de stof vervuild. Op enkele plaatsen in de Verenigde Staten is de concentratie zo hoog geworden dat het de menselijke gezondheid kan hebben aangetast.GrondbacterieTijdens eerdere studies analyseerden de onderzoekers een grondbacterie die twee eiwitten aanmaakt die samen RDX kunnen opruimen. Het gaat om enzymen, die vreemde moleculen in cellen afbreken. De onderzoekers plakten het stukje bacteriële dna dat het ‘recept’ voor de twee enzymen bevat in het dna van de zandraket. Daarna kon de genetisch gemodificeerde plant in een laboratoriumsetting de schadelijke stof omzetten naar natuurlijk voorkomende organische moleculen. In de nieuwe studie werd de aangepaste plant drie jaar lang getest in vervuilde grond. De onderzoekers maten het gehalte RDX in de bodem waar de aangepaste zandraketten werden geplant. De gemeten concentratie was altijd lager dan in gebieden waar dezelfde plant zonder aangepast dna was geplant. De genetisch gemodificeerde planten kunnen dus effectief worden ingezet om RDX uit de bodem te verwijderen, concluderen de auteurs.„Het is wetenschappelijk interessant dat het lukt”, zegt John Parsons, universitair docent milieuchemie aan de Universiteit van Amsterdam. „Maar het is niet dé oplossing voor alle problemen. De planten kunnen alleen stoffen verwijderen uit de wortelzone. Alles wat dieper in de grond zit, is buiten bereik.” Het zuiveren van het meters diepe, reeds vervuilde, grondwater met planten lijkt dus een illusie. Wel zou de plant gebruikt kunnen worden om nieuwe verontreiniging te verwijderen, nog vóórdat die dieper de grond inzakt.VerbodenDe techniek om de bodem te zuiveren met planten, zogenoemd fytoremediëring, is in Europa voorlopig niet inzetbaar. Ondanks groeiende roep om nieuwe wetgeving, is gebruik van genetisch gemodificeerde gewassen binnen de Europese Unie verboden, ook om bijvoorbeeld landbouw te verduurzamen. In de Verenigde Staten staat wetgeving dat wel toe.

Written by 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *