Defensie had burgers niet mogen volgen, erkent Bijleveld




Zonder al te veel aansporing geeft demissionair minister Ank Bijleveld (Defensie, CDA) ruiterlijk toe wat misging vanaf het moment dat de krijgsmacht het LIMC oprichtte in maart 2020: de nieuwe eenheid verzamelde informatie over de Nederlandse samenleving, maar had dat niet mogen doen. Er was een grondslag voor nodig geweest en die was er niet. De privacywet is in de acht maanden erna meermaals overschreden, dat was niet de bedoeling. De minister is er pas laat over geïnformeerd: „Had ik het eerder geweten, dan had ik eerder ingegrepen”. De minister biedt zelfs excuses aan, aan burgers over wie de eenheid informatie verzamelde – woensdag in een Kamerdebat. Aanleiding is een NRC-verhaal in november waarin stond dat dit allemaal gaande was. Zei defensie inderdaad inderdaad tegen NRC dat wat de eenheid deed was toegestaan, vraagt Sietse Fritsma (PVV). Die reactie van defensie klopt niet, zegt Bijleveld. Wat defensie deed, mocht echt niet

Lees hier hoe een clubje van de landmacht data verzamelde over de bevolking

De minister wil door met het LIMC, omdat het volgens haar belangrijk is dat de militairen in het huidige digitale tijdperk trainen met het zogeheten informatie gestuurd optreden. Ze stuurde al meerdere brieven aan de Kamer, waarin ze onder meer uitlegde dat het LIMC zich bezig hield met ‘beeldopbouw’ van de coronacrisis – met persoonsgegevens als „bijvangst”. Ze nam alle aanbevelingen over van de privacy-functionaris van defensie, bijvoorbeeld om alle activiteiten voortaan vooraf te toetsen op mogelijke privacyschendingen. Externe experts gaan ook kijken hoe de naleving van de privacyregels bij de krijgsmacht kan worden verankerd. Kamerleden die detective spelenDe Kamer neemt er geen genoegen mee. Alle partijen zijn fel, vragen om feiten. Eerst willen ze precies weten waaróm en hoe dingen misgingen. Chris Stoffer (SGP) zegt: „Bij mij blijft een haakje zitten. Je bent bezig met beeldopbouw en komt uit op iets wat niet goed is. Ik begrijp niet hoe dat komt.” Dat antwoord komt er niet. Niet nadat er al eerder nadrukkelijk om was gevraagd, ook niet na verzoeken in het debat. Salima Belhaj (D66): „Ik vraag om een feitenrelaas en een reconstructie, maar ik krijg een half A4tje.” Ze verwijst naar de Toeslagenaffaire waarbij het kabinet informatie achterhield. „We wilden nooit meer meemaken dat we afhankelijk zijn van Kamerleden die detective spelen.” Barbara Kathmann (PvdA) verwijst naar de situatie bij de NCTV en bij gemeenten waarin ook sprake was van dataverzameling door de overheid zonder juridische grondslag. Kathmann spreekt van „burger-spionage”, en vraagt om een helder raamwerk voor dataverzameling. Tunahan Kuzu (Denk) wil dat een interdepartementale werkgroep zich erover buigt. Motie volgt op motie. Kamerleden willen een onafhankelijk onderzoek naar de besluitvorming rondom het LIMC en nogmaals, de feiten; een relaas, een reconstructie, een overzicht van juridische waarschuwingen en wat daarmee is gedaan. Zo heeft de landmacht op 26 augustus besloten de rapporten van het LIMC niet langer extern te verspreiden, maar werd het LIMC pas eind november stilgelegd. „Juristen hebben meerdere keren de rode vlag gehesen, maar blijkbaar was de gedachte bij de landmacht: laat die vlaggen maar wapperen”, zegt Renske Leijten (SP). Dan zegt Bijleveld: „Ik zal kijken of ik aanvullende informatie kan verstrekken.” Dinsdag stemt de Kamer over de moties. Over de huidige activiteiten op het LIMC bestaat verwarring, ook na een besloten technische briefing woensdag over de dataverzameling. Bestaat de eenheid nog? Bijleveld laat weten dat er nog enkele mensen werken en dat die vooral bezien hoe de aanbevelingen en lessen overgenomen kunnen worden en hoe „een IT-structuur kan worden gebouwd om compliant te zijn”. Er vinden vooralsnog geen operationele activiteiten plaats, volgens Bijleveld.

Nieuwsbrief
NRC De Haagse Stemming

Volg de formatie op de voet en word zelf een Haagse ingewijde

Written by 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *