Deze jongerenlijn helpt bij twijfels over hij, zij of hen: ‘Ik hoor frustratie’

Deze jongerenlijn helpt bij twijfels over hij, zij of hen: ‘Ik hoor frustratie’

[ad_1]


Om 15.38 uur schalt een vrolijke doch dwingende melodie door de bovenwoning van Jason Hanna. De coördinator van de jongerenlijn Genderpraatjes veert op en bekijkt het binnengekomen berichtje op zijn laptop. De chatter voelt zich geen man, maar ook geen vrouw. Neigt naar man. Hoelang heeft-ie nog om te beslissen? Want moet je er niet op tijd bij zijn als je je lichaam nog wilt laten veranderen? Neem de tijd, typt Hanna in diepe concentratie terug. Je hoeft er geen label op te plakken. Misschien kun je eerst iets met je kleding uitproberen, of je haar, kijken hoe dat voelt? Je kunt later nog altijd zeggen: oh nee, toch niet.De persoon denkt dat de ouders dat niet zullen accepteren vanwege hun geloof. Maar wat wil jíj, werpt Hanna terug. Wil je misschien met anderen in gesprek over het geloof? Voordat hij de laatste vraag kan versturen is de persoon alweer uitgelogd. „Misschien is het internet uitgevallen”, zegt Hanna. Dat heeft hij wel vaker meegemaakt afgelopen maand. Genderpraatjes, een initiatief van belangenorganisaties Transgender Netwerk Nederland en Transvisie, is sinds maart in de lucht. Mensen tussen de 12 en 25 jaar kunnen er terecht met gendervragen. Elke doordeweekse middag tussen drie en vijf uur zitten ervaringsdeskundigen klaar bij de chat en telefoon. Twee telefoons en een laptopAl op de tweede dag liep het storm. Vijftien mensen namen contact op. Te veel voor de twee ervaringsdeskundigen die de lijn die dag bezetten. „Probeer het een andere dag nog eens”, schreven ze op sociale media. Een keer nam Hanna de telefoon op terwijl hij ook in een chat zat, maar dat leerde hij snel af. Zeker omdat de beller over suïcidegedachten bleek te willen praten. Jason vroeg over een kwartier terug te bellen.Jason Hanna (30), met een volle baard en brede lach, doet zijn werk vanaf zijn knusse zolder in Hilversum. Naast hem liggen twee telefoons en een laptop klaar. Vanwege de privacy is de afspraak dat NRC niet live kan meekijken bij chatgesprekken. In plaats daarvan vertelt Jason achteraf hoe het verliep. Dan gaat de telefoon. De afspraak is ook dat de verslaggever niet meeluistert aan de andere kant van de lijn. Hanna schraapt z’n keel. Niet veel mensen bellen. „Hallo met Jason, van Genderpraatjes”, zegt hij met een zalvende stem. Een tel later: „Natuurlijk heb ik daar tijd voor.” Hij laat zich in z’n bureaustoel zakken, zijn voeten in witte sportsokken op de bankleuning.„Hoelang heb je al die twijfels?”„En ‘die’ en ‘hen’ voelen niet comfortabel? Hoelang experimenteer je daar al mee?”„Twee, drie weken is ook best kort, hè. ‘Hij’ en ‘hem’ voelde voor mij ook niet meteen comfortabel.”De beller is ongeveer even oud (20) als Hanna toen hij erachter kwam dat hij een jongen was. „Ik zag wel transvrouwen op tv”, vertelt Hanna later, „maar ik wist niet dat er transmannen bestonden.” Totdat hij filmpjes tegenkwam van de transgender youtuber Aydian Dowling. „Ik herkende mezelf meteen: het gevoel je als meisje te moeten gedragen, je borsten plat te willen drukken.” Door de lange wachttijden duurde het wel even voor hij hormonen kreeg. De vraag overspoelt het aanbod in de transgenderzorg. Het aantal aanmeldingen bij het VUmc in Amsterdam, dat ongeveer twee derde van deze zorg in Nederland voor zijn rekening neemt, vervijfvoudigde de afgelopen tien jaar. Ruim tweeduizend mensen staan daar op de wachtlijst, de wachttijd voor alleen al het intakegesprek bij de psycholoog is twee jaar.

Lees ook: Wachten om te worden wie je bent

Geen medisch adviesNiet iedereen die zich niet helemaal man of vrouw voelt (naar schatting 5 procent van de bevolking) heeft onvrede met het eigen lichaam (1 procent) of de behoefte daar iets aan te laten doen (minder dan 0,5 procent). Verklaringen voor de gestegen medische behoefte zijn de gegroeide zichtbaarheid en acceptatie van trans personen, en de verbeterde zorg. ‘Het duurt zo lang, kan het niet sneller’ is een van de meest gestelde vragen bij Genderpraatjes, vertelt Hanna. „Sommigen vragen hoe ze zelf aan hormonen kunnen komen. Dan leggen we uit dat dat gevaarlijk kan zijn, en dat een arts altijd je hormoonwaarden moet controleren.” Ze mogen geen medisch advies geven. „We zijn geen hulpverleners.” Ze kunnen wel „meedenken”: over coming-out, de zoekende periode of daten. Aan vragenstellers onder de zestien mogen ze helemaal geen behandelaars adviseren. De chatter en de beller adviseert Jason met kleding te experimenteren. Hoe zorgt hij dat hij niet te sturend is? „We zijn er niet om te zeggen: dit is hoe het moet”, zegt Hanna. „We vragen door, reflecteren, sturen een link naar ontmoetingsplekken. En soms is een luisterend oor al genoeg.” Naast de vier medewerkers van Transgender Netwerk Nederland worden acht vrijwilligers getraind voor de hulplijn. Ze krijgen trainingen in gespreksvaardigheden, de signalering van huiselijk geweld, suïcidepreventie en ervaringsdeskundigheid, „want niet iedereen met ervaring is deskundig”. Veel van de nieuwe medewerkers hebben toegepaste psychologie gestudeerd, „dat is fantastisch”, maar belangrijker is dat ze stevig in hun schoenen staan, zegt Hanna. En dat ze „zelfstudie” hebben gedaan: „Iemand hoeft niet het hele medische traject te hebben gevolgd. Als iemand de ontdekkingstocht heeft doorlopen en er uiteindelijk achter kwam dat die zich lichamelijk toch prima voelt, is dat ook heel waardevol.”OngeduldigEen gesprek bij Genderpraatjes duurt gemiddeld zeventien minuten, maar soms meer dan een uur. „Vaak zijn we de eersten die ze over hun gevoelens spreken en dan willen ze meteen alles vragen. Ze hebben dan zelf niet door dat het soms te veel is. Het is nogal wat om te verwerken. Ze kunnen altijd later terugbellen.”Het zijn niet altijd de jongeren zelf die contact opnemen. Een keer was het een ouder, met het kind ernaast. Een andere keer de partner van iemand. Of professionals. Mensen boven de 25 wijzen ze ook niet meteen af. „Maar zij hebben vaak meer praktische vragen: hoe wijzig ik het geslacht in m’n paspoort, bijvoorbeeld.” Transgenderinfo.nl is dan vaak iets voor hen. De jongeren zijn vaak nog op zoek, en kunnen ongeduldig zijn. „Ik hoor frustratie”, zegt Hanna tegen de persoon aan de andere kant van de lijn. „Heb je het gevoel dat je te streng voor jezelf bent? Dat hebben veel mensen.” „Zet kleine stapjes. Dat je hierheen belt is ook al een stap.”„Geef jezelf de tijd.”

Een versie van
dit artikel
verscheen ook in

NRC in de ochtend
van 5 mei 2021

[ad_2]

admin

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *