Draagvlak voor de monarchie staat onder druk, meer steun republiek



Koningsdag 2021 formeel geopend met Wilhelmus
Koningsdag 2021 is officieel begonnen. Organist Bernard Winsemius speelde om 10.00 uur het Wilhelmus op het carillon van het Paleis op de Dam in Amsterdam en opende hiermee de feestdag.
Intussen is de koninklijke familie onderweg naar Eindhoven, waar zij de 54ste verjaardag van koning Willem-Alexander zal doorbrengen. Willem-Alexander, Máxima en de prinsessen zullen om 11.00 uur plaatsnemen in een studio op bedrijventerrein High Tech Campus in de Brabantse stad. Daar zullen zij onder meer meedoen aan een quiz en een talkshow. Ook zal een aantal artiesten, onder wie de Eindhovense rapper Fresku, optreden en wordt op verschillende manieren aandacht besteed aan Eindhoven als techstad.
Vanwege de coronacrisis zullen het koninklijk paar en hun dochters de stad niet intrekken om Eindhovenaren te ontmoeten. De High Tech Campus is volledig afgesloten voor publiek en met zwart plastic bedekte hekken moeten voorkomen dat groepen mensen zich verzamelen om toch een glimp op te vangen van de familie.
Op Twitter heeft het Koninklijk Huis een foto geplaatst van het gezin voordat het naar Eindhoven vertrok.

Volgen

Draagvlak voor de monarchie staat onder druk
Het draagvlak voor de monarchie staat, in vergelijking met voorgaande jaren, onder druk. Dat blijkt uit de jaarlijkse peiling op Koningsdag, uitgevoerd door marktonderzoeksbureau Ipsos in opdracht van de NOS. Uit het onderzoek blijkt dat de steun voor de monarchie significant is gedaald. De afgelopen jaren vond tussen de 74 procent (in het inhuldigingsjaar 2013) en 65 procent (in 2016) van de ondervraagden dat Nederland een monarchie moet blijven. Inmiddels is dat 58 procent.
Ook zeiden meer ondervraagden (27 procent) dan de afgelopen negen jaar dat zij een ceremonieel koningschap wenselijker vinden dan de huidige staatsvorm, al heeft die voor 39 procent van de respondenten nog de voorkeur. 15 procent antwoordde liever een republiek met een gekozen president aan het hoofd te hebben; vorig jaar was dat 12 procent.
De steun voor de monarchie is onder jongeren zoals altijd lager dan onder ouderen, maar onder alle leeftijdsgroepen is de steun gedaald. Voor het eerst sinds 2013 daalde het draagvlak onder 55-plussers onder de 70 procent.

Lees ook: De verleiding van Koningsdag is groter dan vorig jaar

Vertrouwen koningHet vertrouwen in de koning is ook gedaald in vergelijking met vorig jaar: van 76 naar 57 procent. Dat is wel een stijging ten opzichte van december (47 procent). Toen stelde Ipsos de vertrouwensvraag ook, in opdracht van Nieuwsuur en werd een verband gelegd met de forse kritiek die Willem-Alexander kreeg na zijn afgebroken herfstvakantie naar Griekenland, vlak nadat het kabinet Nederlanders had opgeroepen thuis te blijven vanwege de coronacrisis.
De tevredenheid over hoe Willem-Alexander functioneert, was de afgelopen jaren relatief stabiel, maar daalde in 2021. Waar vorig 77 procent nog (zeer) tevreden was, is dat nu 58 procent. De groep die zegt ‘tevreden noch ontevreden’ te zijn, is gestegen van 17 procent naar 28 procent.
Dat het oudste kind van de koning automatisch troonopvolger is, kan ook op minder steun rekenen dan een jaar geleden: 55 procent vindt dat deze constructie moet blijven bestaan, in vergelijking met 63 procent vorig jaar. Een kleine meerderheid van de Nederlanders, 52 procent, vindt dat Amalia na haar 18de verjaardag in december vaker in het openbaar zou moeten optreden. 72 procent van de respondenten noemt de toelage die ze dan zal krijgen, van ruim 1,6 miljoen euro, te hoog.
Opmerkelijk is verder dat vier op de tien Nederlanders willen dat de Koning weer een rol krijgt in de formatie van een nieuw kabinet; vorig jaar was dit 33 procent. Sinds 2012 neemt de Tweede Kamer bij de formatie zelf het voortouw.
Koning Willem-Alexander en koningin Máxima tijdens de Koningsspelen op 23 april. Foto Jeroen Jumelet/ANP

Welkom in dit blog
Hier houdt NRC het nieuws bij omtrent Koningsdag. Vanwege de coronacrisis ziet de feestdag er voor het tweede jaar op rij anders uit dan gebruikelijk. Zo zijn evenementen verboden, gelden de afstandsregels nog altijd en raadt de Rijksoverheid Nederlanders aan dicht bij huis te blijven.
Wel zijn er allerlei online programma’s te volgen – van online optredens in het virtuele Vondelpark in Amsterdam tot een briefschrijfactie aan het koningspaar en een online concert met meerdere bekende Nederlandse artiesten. Voor kinderen is er meer mogelijk: voor hen zijn ook allerlei offline activiteiten bedacht en speeltuinen zijn opgeroepen hun deuren te openen.
De koninklijke familie zal anders dan vorig jaar dit jaar wél een bezoek brengen aan een Nederlandse stad. Koning Willem-Alexander, koningin Máxima en hun dochters Amalia, Alexia en Ariane gaan later vandaag naar Eindhoven. Dit bezoek is live te volgen bij de NOS.

Lees ook: Het digitale koningschap is minder aanraakbaar

Written by 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *