Een ‘historisch’ interview met de Saoedische kroonprins




Heeft de Saoedische kroonprins zijn wilde haren verloren? Ik heb vorige week naar zijn vraaggesprek met de Saoedische tv-zender Al-Arabiya gekeken (Engels ondertiteld) en dat was wel de algemene indruk die ik kreeg. Zo’n anderhalf uur goed tot supergoed nieuws ter gelegenheid van de vijfde verjaardag van zijn grote hervormingsplan Vision 2030, en geen nieuwe buitenlandse avonturen. Zelfs met Iran wil hij „goede en voortreffelijke relaties”, in het belang van beide landen. U herinnert zich misschien zijn interview met The Atlantic in april 2018: „De Iraanse opperste leider stelt Hitler in zijn schaduw. Hitler probeerde Europa te veroveren [..] De opperste leider probeert de wereld te veroveren.” De opperste leider zit er nog altijd in Teheran, maar verder zijn de tijden veranderd. Voor de hele wereld door corona, maar Mohammed bin Salman is op nog méér problemen gestuit, vaak van eigen makelij: De instorting van de olieprijs, mede als gevolg van de knallende ruzie over de prijs die hij in 2020 met Rusland begon terwijl de vraag al was gekrompen door de coronacrisis. Het voortduren van de oorlog in Jemen die hij in 2015 lanceerde en die miljarden blijft kosten terwijl de tegenpartij nu Saoedi-Arabië met door Iran geleverde drones en raketten bestookt. De groeiende tegenstellingen met Washington, over die oorlog en nog eens aangescherpt door de moord op de kritische journalist Jamal Khashoggi. In een Saoedisch consulaat, zodat iedereen kon weten wie daartoe opdracht had gegeven. Vanuit zijn positie bekeken had hij bovendien de pech dat zijn BFF Trump door zijn bepaald niet Best Friend Forever Joe Biden werd verslagen, die Saoedi-Arabië „een paria” had genoemd en de rekening daarvoor aangekondigd. Dat was in campagnetijd en dat is een soort soep die in functie minder heet wordt opgediend. Maar de sfeer blijft killig – ook al omdat Amerika terugtrekkende bewegingen maakt uit de regio en omdat het Biden menens blijkt terug te keren naar de in de Golf verfoeide nucleaire deal met Iran. Die veranderde tijden verklaren waarom de kroonprins in januari het voortouw nam om de blokkade van eigenzinnig Qatar op te heffen zonder dat emir Tamim zijn nieuwszender Al-Jazeera had gesloten of aan andere eisen van Saoedi-Arabië c.s. had voldaan. Ze verklaren waarom hij af wil van zijn oorlog in Jemen en een andere toon aanslaat tegenover Iran (hoewel ik niets durf te voorspellen over resultaten van inmiddels begonnen gesprekken). Terug naar het interview met Al-Arabiya. Dat ging voornamelijk over de gewéldige vooruitgang die in het kader van zijn plan Vision 2030 is geboekt naar diversifiëring van de economie – weg van de olie – en naar bevrediging van de behoeften van de Saoedische burgers. „We dachten dat de doelen onhaalbaar waren, maar we haalden ze!” Het mediabedrijf Bloomberg twitterde meteen een infographic die aangeeft dat géén van de doelen, van non-olie-inkomsten tot en met buitenlandse investeringen, tot dusverre is gehaald. Alleen het aandeel van vrouwen op de arbeidsmarkt is „op koers”. Het verhinderde de Saoedische media niet om eenstemmig van een „historisch” interview te spreken en de kroonprins de hemel in te prijzen om zijn „overtuigende antwoorden, zijn gezonde opinies en zijn onbegrensde ambities”. Dit tekent wat in het interview niet aan de orde kwam: de steeds hardere repressie onder zijn bewind.
Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.

Een versie van
dit artikel
verscheen ook in

NRC in de ochtend
van 3 mei 2021

Written by 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *