Europese rechter schort steun KLM op




KLM hoeft de miljarden nog niet terug te boeken, maar de coronasteun die de Nederlandse overheid aan de luchtvaartmaatschappij heeft verstrekt, ligt wel onder vuur. De steun, in totaal 3,4 miljard euro, had de Europese Commissie niet zonder meer mogen goedkeuren. Zij moet nu beter onderbouwen waarom Nederland miljarden zou mogen geven aan KLM en waarom holdingmaatschappij Air France-KLM twee keer steun kreeg, van Nederland én Frankrijk.Dat stelde het Europees Gerecht woensdag, de op een na hoogste rechtbank van de Europese Unie. Het is de eerste keer dat de Europese rechter steun afkeurt in een reeks zaken over coronasteun aan de zwaar getroffen luchtvaartsector. Of in elk geval opschort. Voor het eerst ook boekt Ryanair, dat in totaal zestien zaken aanspande in Luxemburg, een succesje in zijn strijd tegen wat de Ierse budgetmaatschappij beschouwt als marktverstoring.De Commissie, die alle overheidssteun boven de 250 miljoen euro moet toetsen, had beter moeten uitleggen hoe de steun aan KLM was georganiseerd in relatie tot eerdere, Franse steun aan Air France. Den Haag en Parijs hebben vorig jaar afgesproken dat de Nederlandse steun naar KLM zou gaan en de Franse steun (via de holding) naar Air France. Beide landen willen hun eigen maatschappijen door de crisis helpen. Minister Wopke Hoekstra (Financiën, CDA) wilde niet Air France steunen, mede na kritiek vanuit de Kamer op volgens politici duur betaalde Franse piloten en weinig efficiency bij de Fransen. In juni 2020 keurde de Commissie een steunpakket van 3,4 miljard euro aan KLM goed. De maatschappij ontving een lening van 1 miljard van de overheid en 2,4 miljard van banken. Het Rijk staat voor 90 procent garant voor de bankleningen. KLM is volgens het kabinet van groot belang voor de economie. In mei 2020 keurde de Commissie al 7 miljard euro Franse steun aan Air France goed. Na dit Europese vonnis hoeft KLM de miljardensteun niet direct terug te betalen. Dat zou volgens het Gerecht te grote economische en maatschappelijke gevolgen hebben. De Commissie moet de goedkeuring van de steun wel beter gaan onderbouwen. KLM en het ministerie van Financiën laten weten dat zij het vonnis bestuderen en dat het initiatief nu in de eerste plaats bij de Commissie ligt. De drie partijen – KLM, Financiën en Commissie – zijn nog steeds in onderhandeling over een tweede steunpakket voor de Nederlandse luchtvaartmaatschappij.De juridische procedure bij het Europees Gerecht is aangespannen door Ryanair. De Ierse budgetmaatschappij vindt het niet eerlijk dat nationale luchtvaartmaatschappijen, zogenoemde flag carriers, wel profiteren van overheidssteun tijdens de coronacrisis en andere maatschappijen niet. Eerdere vonnissen over steun aan onder meer de Scandinavische maatschappijen SAS en Finnair vielen negatief uit voor Ryanair. De Commissie had hier volgens het Gerecht wel voldoende uitgelegd waarom zij miljoenen, of soms miljarden euro’s steun mochten ontvangen. Woensdag keurde het Gerecht ook de instemming van de Commissie met steun aan de Portugese luchtvaartmaatschappij TAP af. Greenpeace is verheugd over het vonnis. De organisatie verloor vorig jaar zelf een kort geding tegen de Nederlandse staat om het ontbreken van klimaatvoorwaarden aan de steun voor KLM. Dewi Zloch van Greenpeace: „Het is goed dat minister Hoekstra, KLM en de Commissie nu alsnog terug moeten naar de tekentafel. Dit is een nieuwe kans om alsnog klimaatvoorwaarden te verbinden aan de staatssteun voor KLM.”

Een versie van
dit artikel
verscheen ook in

NRC in de ochtend
van 20 mei 2021

Written by 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *