Geen gesprek of brief, maar een baan door jezelf op een wachtlijst te zetten




Na tien jaar thuis bij de kinderen wilde Suzan van Oort (35) graag weer aan het werk. Onder de mensen komen, uitgedaagd worden. Ooit werkte ze als productiemedewerker bij Philips. „Ik zorgde dat de machines bleven draaien, vulde de lopende band aan en loste storingen op.” Veel eisen voor een nieuwe baan had ze niet. Maar met alleen een mavo-diploma en een groot gat in haar cv bleek werk vinden niet eenvoudig. „Op sollicitatiebrieven hoorde ik niks terug of ik kreeg een standaardantwoord. Ik ging twijfelen: was ik eigenlijk wel geschikt om te werken?” Uit angst voor afwijzing stopte ze met solliciteren. Toch werkt Van Oort weer, bij Chain Logistics, een transport- en assemblagebedrijf in het Brabantse Uden. Zonder gesprek, cv of sollicitatiebrief, maar via open hiring: een nieuwe wervingsmethode, bedacht in de VS. Start Foundation, een organisatie die mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt aan werk wil helpen, introduceerde het twee jaar geleden in Nederland. Het principe is simpel: wie wil werken, zet zijn of haar naam op een lijst. Bij een vacature kan de bovenste op de lijst meteen aan de slag.VooroordelenInmiddels werken 21 bedrijven met zulke intekenlijsten. Het gaat vooral om organisaties in de logistieke sector, maar ook om een patisserie, een leerlooierij, supermarkten en schoonmaakbedrijven. „Organisaties die door de aard van de werkzaamheden vrijwel iedereen een werkplek kunnen bieden”, zegt Ingeborg Zwolsman (53), programmamanager open hiring van Start Foundation. „De werkgevers die hieraan meedoen, zijn voornamelijk maatschappelijk betrokken ondernemers die niemand willen buitensluiten en in open hiring een methode zien om die ambitie waar te maken.” Anderen zien het als een nieuw wapen tegen personeelstekort. „Voor logistieke bedrijven is het al jaren een drama om voldoende personeel te vinden, maar wij hebben een wachtlijst van zeventig mensen”, zegt Rob Jansen (60), eigenaar van Chain Logistics. Zijn bedrijf begon als een van de eerste in Nederland met open hiring. Hij zocht vooral chauffeurs, maar „zomaar iemand die je niet kent op een wagen zetten” vond hij te riskant. „Chauffeurs zijn toch je visitekaartje.” Wel had hij ook een functie op de assemblageafdeling vrij. Daar werkt Van Oort nu drie dagen per week: stopcontacten in elkaar zetten, stickers op parfumflesjes plakken, simkaarten inpakken. Het is maar de vraag of ze via de normale weg ook zou zijn aangenomen, vertelt Jansen. „Vanwege haar paarse haar, tatoeages en neuspiercings had ik misschien voor iemand anders gekozen.” Jansen begon zijn bedrijf ruim twintig jaar terug. Na een carrière bij Amerikaanse bedrijven als Apple en ModusLink wilde hij iets terugdoen voor de maatschappij door mensen met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt werk te bieden. Toch liep hij regelmatig tegen zijn eigen vooroordelen op. „Als je moet kiezen tussen een sollicitant die moeilijk uit zijn woorden komt en één die lekker kletst, kies je onbewust toch sneller voor de tweede.” Met open hiring krijgen dergelijke vooroordelen en discriminatie geen kans. Mensen worden beoordeeld op motivatie en hoe goed ze hun werk doen, ongeacht achtergrond en verleden. Werkgevers kunnen, in overleg met de Start Foundation, wel objectieve eisen stellen. Voor een assemblagemedewerker is dat tien kilo kunnen tillen en vier uur kunnen staan. En net als bij werknemers die op een andere manier instromen, begint de aanstelling met een proefperiode. Dat leidt niet tot meer verloop dan bij werknemers die via de reguliere route beginnen, zegt Zwolsman van Start Foundation. Tot nu toe schreven 593 mensen zich op een wachtlijst in. 120 hebben nu werk, van wie iets meer dan de helft langer dan zes maanden werkloos was. Zwolsman: „We zien vooral veel veertig- en vijftigplussers, mensen met een niet-Nederlandse achternaam of personen met een gat in hun cv. Normaal komen ze niet of nauwelijks door de selectie, of ze hebben de hoop al opgegeven en solliciteren helemaal niet meer.”

Lees ook dit verhaal: Met een beperking is een baan vinden nu nog moeilijker

Drie groepen mensenHans Bosselaar, onderzoeker arbeidsmarkt aan de VU Amsterdam, deed onderzoek naar de effectiviteit van open hiring. Hij interviewde twintig werknemers bij vijf bedrijven en ontdekte drie groepen die baat hebben bij deze wervingsmethode. Allereerst de mensen die een bepaalde droom najagen, bijvoorbeeld in de sport, kunst of muziek, en een baan vooral zien als een manier om die droom te bekostigen. „Deze mensen hebben vaak een onduidelijk profiel en dat vinden werkgevers ingewikkeld.” Ook voor mensen die lange tijd niet gewerkt hebben, bijvoorbeeld door ziekte of mantelzorg, is het gunstig dat ze op deze manier aan de slag kunnen. Tot slot zijn er de mensen met sociale of psychische kwetsbaarheid. Bosselar: „Onder hen zijn nogal wat mensen die veel uitzendwerk doen, omdat ze geen opleiding of indrukwekkend cv hebben. Zij hebben in hun werk vaak het gevoel gehad er niet bij te horen, of werden gepest, omdat niemand de tijd nam hen te leren kennen, en ze bijvoorbeeld niet mee mochten op afdelingsuitjes. Omdat bedrijven die doen aan open hiring iedereen toelaten, nemen ze uitgebreider de tijd om te kijken hoe iemand binnen het bedrijf kan passen.” InwerkenInwerken van een medewerker die is aangenomen via open hiring kost dan ook relatief veel tijd. Er komt immers iemand binnen die je niet kent. „Maar die energie zou je anders in een sollicitatieprocedure stoppen”, zegt Zwolsman. Voor Chain Logistics was die extra aandacht geen probleem. „Als sociaal bedrijf is onze HR-afdeling er sowieso al op ingesteld om werknemers intensief te begeleiden”, zegt Jansen. Suzan van Oort heeft inmiddels een jaarcontract. Ze is vrolijker en zelfverzekerder, zegt ze zelf. „Ik ben weer onder de mensen en ik word gewaardeerd om wat ik doe. Als het aan mij ligt, blijf ik hier nog jaren werken.” Start Foundation wil dat open hiring vast onderdeel van de arbeidsmarkt wordt. Onderzoeker Bosselaar ziet mogelijkheden. „Het uitgangspunt is dat de sollicitant beslist: wil ik deze functie en kan ik het aan? Wat mij betreft, kan dat ook prima werken voor wat ik doe: een onderzoeksbaan op een universiteit. Iedereen die een bepaalde studie heeft gedaan, mag zich inschrijven en de eerste krijgt een proefperiode de kans zich te bewijzen. Zo vermijd je het risico dat niet-relevante selectiecriteria worden toegepast.”

Een versie van
dit artikel
verscheen ook in

nrc.next
van 25 maart 2021

Written by 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *