‘Geert Wilders profiteerde in zijn processen van de frames’

‘Geert Wilders profiteerde in zijn processen van de frames’

[ad_1]


Sociaal wetenschapper Lisanne Wichgers heeft nét met goed gevolg de verdediging van haar proefschrift doorstaan, maar haar verhaal ‘in de media’ presenteren is nog ietsje spannender. Dat komt doordat Geert Wilders een belangrijke figuur is in haar onderzoek. Dan is polarisatie nooit ver. Wat was er in zijn ‘minder, minder’-proces belangrijker – vrijheid van meningsuiting of beschermd worden tegen discriminatie of racisme? Over die vraag is zes jaar geprocedeerd. Stond ze eerst sympathiek tegenover vervolging; met de kennis van ná haar eigen onderzoek is ze daar minder zeker van.
Communicatie Onderzoek Stanford

Lisanne Wichgers (1992) komt uit Zuidwolde, bij Groningen. Ze volgde de onderzoeksmaster sociale wetenschappen. Vorige week promoveerde ze bij de Amsterdam School of Communication Research van de Universiteit van Amsteram. Inmiddels werkt ze als research consultant aan Stanford University in de Verenigde Staten.
Wichgers onderzocht de (onbedoelde) effecten op het democratisch vertrouwen van burgers die nieuws volgen over strafzaken tegen politici wegens haatzaaien. Hoe kwamen journalisten tot hun keuzes voor invalshoeken; wat deed een besluit om een politicus te vervolgen met de burger? De titel van het proefschrift Genie out of the bottle hangt over het hele boek.Wichgers onderzocht minutieus de informatie-input en -output rond beide processen-Wilders. En hield online experimenten, waarin ze steekproefsgewijs honderden burgers liet reageren op (geconstrueerd) nieuws over de vervolging van anti-immigratiepolitici. Ze verzamelde 691 artikelen die ze scoorde op kenmerken, trefwoorden en variabelen. En ze inventariseerde sociale media, persberichten en documenten. Van het OM en het Twitteraccount @GeertWilderspvv tot de websites van de aangevers – de stichting Nederland bekent kleur en de stichting Samenwerkingsverband Marokkanen Nederland. De partij die het meeste gezag heeft én een direct belang bleek ook de meeste invloed op de journalist te hebbenWat kwam er uit al die gegevens naar voren?„Journalisten schrijven uit een bepaald perspectief, met een voorkeur voor sommige argumenten en het onderbelichten van andere. Die framing kan bewust, maar ook onbewust zijn. Wat ik deed was de input van de actoren de ‘frame sponsors’ in jargon, vergelijken met de output, de nieuwsberichten. Bij actoren moet je denken aan Wilders, getuigen, rechters, officier, andere media, burgers, politici en actiegroepen. Er waren vier grote nieuwsframes. Het ‘vrijheid van meningsuiting-frame’: vervolging als aanval daarop, een inperking. Het ‘antidiscriminatie-frame’: vervolging als bescherming van minderheden. Het ‘politiek proces-frame’: rechtszaken als middel van de politieke elite om Wilders uit de politiek te krijgen. En vier: het ‘oneerlijk proces-frame’, over bevooroordeelde rechters.Welk frame bleek het invloedrijkst?„Journalisten besteedden onevenredig meer aandacht aan de frames van Geert Wilders. 25 procent koos vooral het antidiscriminatie-frame en 67 procent de andere drie: inperking van de uitingsvrijheid en politiek of oneerlijk proces. En er blijkt wederzijdse beïnvloeding te zijn tussen journalist en framesponsor. De partij die het meeste gezag heeft én een direct belang bleek ook de meeste invloed op de journalist te hebben.Naar Wilders werd eerder en makkelijker geluisterd dan naar de gedupeerden?„Ja – en het probleem is dat frames in het algemeen invloed hebben op hoe mensen denken, op attitude en gedrag. Dat is hier dus ook aannemelijk. Als de journalist veel aandacht geeft aan Wilders’ verwijt van een ‘politiek proces’, dan beïnvloedt dat hoe burgers over vervolging van politici denken, of het nu kritische aandacht is of niet. Dat blijft dan beter hangen – nieuws daarover zal dan ook met zo’n ‘lens’ worden verwerkt.Wilders zette zichzelf graag neer als slachtoffer van een systeem dat de stem van het volk onderdruktWat is er nieuw aan dit resultaat?„In de literatuur wordt vooral gedacht dat journalisten het frame overnemen dat de strijd won – en dat is het dan. Ik laat zien dat het een wederzijds dynamische relatie is, zonder eindpunt. De framesponsors zien waar journalisten over schrijven en gaan dat frame dan extra promoten. Ik deed eerst een inhoudanalyse en daarna een tijdreeksanalyse – je kan zo zien wie wie beïnvloedt. Het is belangrijk dat journalisten weten dat ze die invloed hebben. Dat ze het debat ook sturen. De journalist is meer zelf een factor geworden.„Ja, de relatie met alle actoren was heel dynamisch, maar Wilders profiteerde wel het meest. Hij zette zichzelf graag neer als slachtoffer van een systeem dat de stem van het volk onderdrukt. Dat werd vervolgens versterkt. Uiteindelijk wist hij het publieke debat te domineren met z’n stelselmatige beschuldigingen aan de democratische rechtsstaat. Journalisten denken zelf dat hun keuze voor een invalshoek de belangstelling van de lezer vertegenwoordigt.„Ik begrijp ook wel dat Wilders sneller in het vizier komt – die volg je eerder op Twitter dan de stichting Nederland bekent kleur, met minder waargenomen sociaal kapitaal, minder autoriteit, wordt die als minder objectief en relevant gezien. Maar áls je het politiek proces-frame wil beschrijven, stel daar dan ook andere frames tegenover. Schrijf ook op dat de vervolging minderheden moest beschermen. Daarvan kun je de lezers bewust maken.Hoe reageerden de testpanels op een aangekondigde vervolging van een politicus?„Bij diegenen die het heel erg eens waren met de ideeën van de vervolgde politicus, daalde het vertrouwen in de democratie. Was dat niet het geval, dan steeg het vertrouwen.Verlaagd vertrouwen in de democratie heeft gevolgen voor de bereidheid om zich aan de wet te houdenAndersom was meer nieuws geweest, toch?„Ja, maar het effect is breder dan alleen bij burgers die zich met de partij van de vervolgde politicus identificeren. Iedereen die vergelijkbare ideeën heeft, over minder immigratie en moslims bijvoorbeeld, trekt zich dit aan. En dat bleken er vrij veel. Het vervolgen van een partijpoliticus kan dus op veel meer mensen invloed hebben dan alleen op de partijgangers. De vervolging heeft de PVV stemmen opgeleverd, zo bleek al eerder. Verder heeft verlaagd vertrouwen in de democratie gevolgen voor de bereidheid om zich aan de wet te houden of te gaan stemmen of lid te worden.Wat zou het OM hiervan kunnen leren?„Dat áls er bij de beslissing om te vervolgen naar context en opportuniteit wordt gekeken ook de gevolgen voor vertrouwen in de democratie moeten meewegen. Was dit, alles bijeen, nu een politiek proces of niet?„Ik denk zelf van niet. Als het al een politiek proces is geworden dan toch vooral omdat Wilders dat frame de media in heeft weten te krijgen. Daardoor zijn waarschijnlijk wel meer mensen dat gaan denken. En had de geest in de fles moeten blijven – dus géén proces-Wilders?„Daar neig ik inderdaad toe. Ik snap heel goed waarom mensen graag zo’n vervolging zien. Maar door de combinatie van neveneffecten ben ik daar anders over gaan denken. Die zijn onbedoeld deels averechts – en dan is het toch beter niet te vervolgen.”

[ad_2]

admin

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *