Google-topman Sundar Pichai: ‘Kunstmatige intelligentie is geen spel waarbij de een wint en de ander verliest’




‘Hé Pluto, wat zou ik zien als ik je bezocht?”
„Ik beloof je dat de reis de moeite waard is. Neem wel een jas mee; het wordt hier erg koud.”
Aan het woord is Lambda, een nieuwe Google-technologie die spontane dialogen voert op basis van kunstmatige intelligentie. De computer leert te converseren ‘als een mens’ over elk denkbaar onderwerp en antwoordt vanuit het perspectief van een dwergplaneet of zelfs een papieren vliegtuigje: „Vliegen is prachtig, je weet nooit waar je terecht komt.” De gebruiker kan zelf kiezen vanuit welk perspectief Lambda moet praten.
Zulke spontane gesprekken staan nog in de kinderschoenen, zei Google-topman Sundar Pichai vorige week op ontwikkelingsconferentie I/O. Deze week sprak Pichai met Europese media, waaronder NRC. Hij leidt zowel Google als het overkoepelende moederbedrijf Alphabet, sinds Google-oprichters Sergej Brin en Larry Page zich in 2019 hebben terugtrokken.
Pichai, die eerder in de chipindustrie werkte, uit zich behoedzaam in interviews. Diplomatie is geboden nu Google in de VS wordt aangeklaagd wegens machtsmisbruik – er lopen meerdere rechtszaken. De EU gaat grote techbedrijven als Google nog veel strenger reguleren, omdat achteraf boetes uitdelen niet blijkt te helpen.

Lees ook: Justitie in VS klaagt Google aan om ‘illegaal monopolie’ zoekmachine

Er zijn meer gevoeligheden. Het bedrijf benadrukt dat het er alles aan doet om vooroordelen in algoritmes te voorkomen. Een conflict over de ethische consequenties van artificiële intelligentie (AI) leidde tot het vertrek van Google-wetenschappers.
Pichai belicht in het gesprek liever wat Google de wereld te bieden heeft: een toonaangevende zoekmachine en een digitale kaart die steeds slimmer worden, kunstmatige intelligentie om de gezondheidszorg te verbeteren en de ambitieuze belofte om nog dit decennium een werkende quantumcomputer te bouwen die nog grotere hoeveelheden data kan analyseren.
Waar het bij ontwikkelaarsconferenties als I/O niet over gaat, is geld. In 2020 beleefde Google zijn eerste omzetdaling in acht jaar tijd, in het tweede kwartaal, toen de coronacrisis begon. De pandemie sloeg een deuk in de advertentie-inkomsten, toch groeide de internetreus over heel 2020 door naar een jaaromzet van 182 miljard dollar (150 miljard euro).
Zo’n 80 procent van de omzet komt uit advertenties via de zoekmachine, dochterbedrijf YouTube en Googles advertentienetwerken. Alle overige activiteiten zijn verlieslijdend – ook Google Cloud, de eigen hardwareproducten en Waymo, de Alphabet-dochter die software voor zelfrijdende auto’s ontwikkelt. Google Cloud heeft zijn verlies wel weten te halveren in het afgelopen jaar, tot iets minder dan een miljard dollar per kwartaal.
Het doel is, legt Pichai uit, om nieuwe inkomstenbronnen aan te boren, zoals contracten met gezondheidsorganisaties, clouddiensten en betaalde versies van Google Photo. „Zelfs bij YouTube hebben gebruikers de keuze om voor een betaald abonnement zonder reclame te kiezen. We zoeken naar andere opties, mits het logisch is voor gebruikers. Een zoekmachine moet toegankelijk blijven voor miljarden mensen.”
De 140.000 Google-medewerkers werkten noodgedwongen vanuit huis maar kunnen sinds deze maand weer naar kantoor komen. Bij Twitter en Facebook is thuiswerken voorlopig de norm, maar Pichai zegt dat medewerkers op de Google-campussen „doelgerichter” kunnen werken dan vanuit hun thuiskantoren.
Hoe gaat hybride werken er bij Google uitzien?
„Google heeft altijd geprobeerd medewerkers samen te brengen op een inspirerende plek. Dat is nodig om nieuwe dingen te creëren. Tijdens de pandemie konden we nog terugvallen op het feit dat we in het verleden zo intensief met elkaar op de campus werkten. Maar het voelt als een batterij die langzaam leegloopt.
„We zullen wel een stuk flexibeler werken dan voorheen. Ik ga ervan uit dat 60 procent van onze medewerkers een dag of drie naar kantoor komt. Twintig procent verhuist de komende jaren om op een ander Googlekantoor te gaan werken, omdat ze het forenzen beu zijn en geen hoge huizenprijzen willen betalen. En 20 procent van de medewerkers zal volledig vanuit huis blijven werken. Dat geeft ons de mogelijkheid om nieuw talent op andere plekken te werven.”
De Amerikaanse overheid wil de macht van grote techbedrijven aanpakken, met rechtszaken en strengere regels. Is de sfeer veranderd sinds het aantreden van president Biden?
„De juridische ontwikkelingen, zoals de aanklacht van het Department of Justice, gaan gewoon door. Maar wij geloven in de manier waarop we innovatieve producten bouwen die mensen graag gebruiken – dat zullen we in de rechtszaal blijven bepleiten. Onze relatie met de overheid is verder goed: we proberen als bedrijf ook bij te dragen aan onderwijs en digitale vaardigheden.”
De Europese Commissie bereidt strenge regels voor kunstmatige intelligentie voor en vraagt grote techbedrijven datasets beschikbaar stellen aan anderen. Wat voor invloed zou dat op Google hebben?
„We zullen constructief meewerken aan regulering van kunstmatige intelligentie, met de bedoeling dat iedereen er beter van wordt. Dit is geen spelletje waarbij de een wint en de ander verliest, denk ik. Google deelt al veel: we publiceren onderzoeken en stellen de gereedschappen beschikbaar waarmee wetenschappers geavanceerde taalmodellen kunnen ontwikkelen.
„We zien onszelf liever als een platform. Met Google Cloud stellen we AI-voordelen ter beschikking aan andere ontwikkelaars en bedrijven. We doen veel onderzoek in de medische sector, bijvoorbeeld naar borstkanker of huidkanker, en daar kunnen ook andere gezondheidsinstellingen hun producten mee verbeteren.”
Een groep wetenschappers uitte kritiek op Derm Assist, Googles app die huid controleert op afwijkingen zoals huidkanker. De dataset zou te weinig voorbeelden van mensen met een donkerbruine huid bevatten. Hoe kan dat?
„Onze producten moeten eerlijk en representatief zijn. Juist bij Derm Assist wilden we ervoor zorgen dat de app voor een breed scala aan etnische groepen werkt. Voor veel mensen met een donkere huidskleur is de app erg effectief in het herkennen van huidafwijkingen. Op basis van reacties als deze willen we de dataset verder uitbreiden om de hiaten aan te vullen. Het is werk in uitvoering.”
Google ontsloeg AI-onderzoekers die waarschuwden voor negatieve gevolgen van enkele projecten. Waren ze te kritisch?
„Dat was een pijnlijk moment, maar ik ga niet in op persoonlijke gevallen. We hebben onze AI-principes duidelijk verwoord [zoals: Googles algoritmes mogen geen vooroordelen creëren of bestaande vooroordelen bevestigen] en Google zet meer geld en capaciteit in om de ethische kant van kunstmatige intelligentie te beoordelen. We verbeteren de richtlijnen voor het publiceren van onderzoek om zulke conflicten te voorkomen.”
Zowel Apple als Google krijgen kritiek van ontwikkelaars, vanwege de tarieven en beperkingen in de downloadwinkels op de telefoon. Is Google niet te machtig in Play Store?
„Android is het meest open systeem op de markt. Er zijn bedrijven die Android voor hun producten gebruiken en niets met ons te maken hebben, zoals Amazon. In Google Android staan we andere app stores toe en je mag ook buiten de winkel om software installeren. Er is dus keuze genoeg. Maar in de Play Store moeten we gebruikers wel beschermen tegen kwaadwillende software, dus grijpen we dan in.”
Apple verbiedt alle apps voor iPhones die ongevraagd gebruikers volgen. Is zo’n ingrijpende wijziging ook iets voor Google?
„Google verwijdert automatisch je zoek- en locatiegeschiedenis na drie of achttien maanden. We kunnen je ook laten zien hoe druk het is in restaurants of in stedelijke gebieden, zonder dat we persoonlijke informatie delen. Mensen hebben behoefte aan relevante informatie. Denk aan de weersverwachting. Als we onze gebruikers het weer op de verkeerde locatie tonen, zijn ze behoorlijk boos.”

Hoogtepunten van ontwikkelingsconferentie I/O
Zoeken naar huidkanker
Een nieuwe applicatie, Derm Assist, analyseert foto’s van huidafwijkingen, die gebruikers zelf kunnen uploaden. Het systeem, gebaseerd op kunstmatige intelligentie, zou net zo accuraat zijn als dermatologen.
LaMBDA
Language Model for Dialogue Applications maakt spontane dialogen over elk denkbaar onderwerp mogelijk. Dat is een vooruitgang in vergelijking met de huidige generatie, vaak sterk gescripte, digitale assistenten en chatbots.
Drukte vermijden
Google Maps waarschuwt voor gebieden in grote steden waar het druk is – een functie die al beschikbaar was voor bijvoorbeeld restaurants of winkels.
Een nieuwe smaak Android
De volgende versie van besturingssysteem Android krijgt een nieuw uiterlijk. De Google Assistent helpt bij het invoeren en bedenken van nieuwe wachtwoorden.
Kopende camera
Google Lens, een intelligente camera-app, krijgt ook een koopfunctie: richt de camera op een paar schoenen en Google zoekt uit in welke winkel ze te koop zijn
Foto wordt filmpje
Neem meerdere foto’s achter elkaar en Google Photos maakt er een vloeiend filmpje van, alle tussenstappen berekenend met AI. Veel automatische beeldsoftware is nog gebaseerd op mensen met een lichtere huidskleur. Google Photos zegt donkere tinten nu eerlijker weer te geven.
Quantum-onderzoek
Google hoopt nog dit decennium een goedwerkende quantumcomputer te bouwen in de nieuwe Quantum AI Campus in Santa Barbara, Californië.
Smartwatch met Samsung
Google gaat samen met Samsung de Apple Watch beconcurreren. Eerder kocht Google al Fitbit, producent van fitnesshorloges.

Een versie van
dit artikel
verscheen ook in

NRC Handelsblad
van 29 mei 2021

Een versie van
dit artikel
verscheen ook in

NRC in de ochtend
van 29 mei 2021

Written by 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *