Groene vingers – NRC

Groene vingers – NRC

[ad_1]


Désanne van Brederode schreef onlangs in Trouw een inzichtelijk essay over de schaduwzijden van de antroposofie. Van Brederode, schrijver en zelf antroposoof, verbaasde zich erover dat zoveel antroposofen zich in coronatijd gevoelig toonden voor complottheorieën en nepnieuws. In besloten kring gingen kwalijke beweringen over het virus en zijn bestrijding rond. De antroposofische opvattingen over mondkapjes en vaccinaties waren ronduit vijandig.Van Brederode was teleurgesteld, ze had duidelijk meer verwacht van haar geloofsgenoten. Mij verbaasde het niet. Wantrouwen jegens de wetenschap, esoterische gevoeligheid en occulte dwalingen zitten nu eenmaal in de antroposofische leer ingebakken. Mijn schooltijd heb ik grotendeels onder antroposofen doorgebracht. Je oren deden zeer van alle quatsch over de superioriteit over het blanke ras, de invloed van etherische en astrale lichamen op onze ontwikkeling en de biologisch-dynamische voedingsleer waaruit slechts een vreugdeloos soort sadisme sprak. Engelen en de Christusfiguur waren er ook, alsmede graalridders en de weeïge Sulamith Wülfing-achtige sprookjesfiguren; een eclectisch allegaartje al met al.Onze leraren gedroegen zich veelal als bemiddelaar tussen de waarneembare en de bovenzinnelijke wereld. Daarboven betrokken ze veel van hun inzichten. Die gingen voor een dieper soort waarheid door, kennis uit een andere dimensie. Het denken ging daar over in ‘een weten’, in een ‘dieper schouwen’ – geen wonder dat we die maffe zieners niet konden volgen.Opperantroposoof Rudolf Steiner zelf had op zijn zevende al contact met de geesteswereld en zou de rest van zijn leven op intieme voet verkeren met aartsengelen. Wanneer iemand zoiets op een straathoek staat te verkondigen, geef je hem een eurootje – gevaarlijker wordt het wanneer de antroposofie haar waarheidsclaims oplegt aan onderwijs, geneeskunde en wetenschap. De antroposofische huisarts van mijn moeder noemde haar kanker een hardnekkige ontsteking die met zelfinzicht, een versterkt immuunsysteem en alternatieve geneeswijzen te bestrijden viel. Toen ze als gevolg van die kanker op haar sterfbed lag, dacht de antroposoof van dienst dat het beter was geen morfine te geven omdat mijn moeder dan haar weg naar het licht niet zou kunnen vinden. Ze zou verdoofd arriveren in de geestelijke wereld. (Onder antroposofen kun je ook horen vertellen dat Maria Theresia van Oostenrijk morfine weigerde op haar sterfbed omdat ze „wakker wilde zijn als ze God ontmoette” – goed verhaal, ware het niet dat morfine pas in 1804 werd ontdekt en Maria Theresia al in 1780 stierf.) Eerst je kanker ontkennen en dan je pijn weigeren te verlichten, omdat ze daar opvattingen over hebben. Liever een maretak dan chemotherapie, liever pijn dan verlichting; alles gevalideerd vanuit het ongerijmde.De antroposofische vaccinatievrees komt bij Rudolf Steiner zelf vandaan. Hij legitimeerde zijn wantrouwen tegen inenting met de onnavolgbare woorden: „De mens heeft dan een fantoom dat hem verhindert de krachten van zijn ziel zo onafhankelijk te maken van het fysieke organisme als bij het normale bewustzijn het geval is. Hij wordt constitutioneel materialistisch, hij kan zich niet verheffen tot iets geestelijks”. Maar het ingeënte kind van een antroposoof liep geen gevaar, suste hij, want als het antroposofisch werd opgevoed „dan schaadt die inenting niet”. Antroposofie als vaccin tegen het vaccin. Lust u nog peultjes?In haar essay merkte Van Brederode op dat in Duitsland antroposofen onlangs samen met extreemrechts demonstreerden tegen de coronamaatregelen. Hun argumenten waren niet van elkaar te onderscheiden. Het was een ontmoeting van oude bekenden: nazi-kopstukken als Rudolf Hess en Heinrich Himmler herkenden in Rudolf Steiner al een geestverwant, met zijn theorieën over raszuiverheid, esoterische geneeskunst en biologisch-dynamische landbouw. In 1933 begon Steiners toegewijde metgezel Erhard Bartsch een biologisch-dynamische vereniging onder protectie van Hess. Het Blut und Boden van de nazi’s sloot naadloos aan bij de mystiek-romantische band tussen ziel en grond van de antroposofie. De door Bartsch beheerde firma Demeter leverde aan het Rudolf Hess-ziekenhuis, in Dachau en andere kampen beheerde de SS biologisch-dynamische proefboerderijen.Niets fascistisch is de antroposofie kortom vreemd. Ik zal aan de groene vingers van de SS denken als ik nog eens peultjes van Demeter koop.
Tommy Wieringa schrijft elke week op deze plek een column.

Een versie van
dit artikel
verscheen ook in

NRC Handelsblad
van 8 mei 2021

Een versie van
dit artikel
verscheen ook in

NRC in de ochtend
van 8 mei 2021

[ad_2]

admin

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *