Haal de ‘culture war’ niet naar Nederland




De termen ‘woke’ en ‘cancel culture’ worden in de Verenigde Staten gebruikt om kritisch debat buiten de orde te verklaren. Wie moeilijke vragen stelt doet aan ‘cancelling’. Ian Buruma kwam in NRC met Nederlandse vertalingen voor de Amerikaanse begrippen uit de ‘culture war’ (Vandaag Amerika, morgen de wereld, 28/4). De krant deed zelf een duit in het zakje door op sociale media de kritische beschouwingen over de herdenking van Napoleon te betitelen als een uiting van ‘la cancel culture’, overgenomen uit de Franse media. De begrippen zijn een wenk naar complottheorieën uit de kringen rond Trump over duistere krachten die via media en universiteiten het Westen willen ondermijnen. Het is zorgwekkend hoe makkelijk de denktrant van de complotdenkers wordt overgenomen. Maar juist de duiding van kritisch debat als ‘cancelling’ is gevaarlijk. De term werd in eerste instantie alleen gebruikt voor de neiging om prominenten te verbannen nadat zij zich seksistisch of racistisch hadden gedragen of uitgelaten. Ondertussen is het zo ingesleten dat ieder onwelgevallig geluid als ‘woke’ en ‘cancelling’ buiten de orde kan worden verklaard. Opvallend vaak gaat het om het delegitimeren van postkoloniale kritiek en kritische analyses van racisme en seksisme. In Groot-Brittannië leidde dat al tot een hetze tegen hoogleraar Corinne Fowler. Ze werd beticht van ‘wokery’ en het besmeuren van de goede naam van de Britse aristocratie door onderzoek te doen naar de koloniale geschiedenis van landhuizen. Dat de National Trust blij was met Fowlers werk ging in de gepolitiseerde ophef verloren.In Nederland loopt het zo’n vaart niet. We zit midden in een proces van postkoloniale vergangenheitsbewältigung en op tal van manieren zoeken we naar een nieuwe blik op het koloniale verleden. Museum van Loon liet in samenwerking met nazaten van Surinaamse plantages zien hoe waardevol het onderzoek naar koloniaal verleden kan zijn, en de koning moedigt het aan om te discussiëren over zijn Gouden Koets. De prijswinnende podcast Plantage van onze voorouders toont dat gesprekken over het gedeelde verleden misschien wel ongemakkelijk kunnen zijn, maar uiteindelijk een verrijking zullen betekenen. Als we de termen van de culture war naar Nederland importeren en onderzoek en reflectie gaan betitelen als ‘wokeness’ zal de ruimte voor nuance en open gesprekken verloren gaan.Karwan Fatah-Blackhistoricus

Een versie van
dit artikel
verscheen ook in

NRC Handelsblad
van 22 mei 2021

Een versie van
dit artikel
verscheen ook in

NRC in de ochtend
van 22 mei 2021

Written by 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *