In India is het nu jagen op zuurstof: ‘Help, mijn familielid stikt’




„Help alstublieft. Ik heb een zuurstofcilinder nodig in Delhi. Ik heb mijn schoonvader al verloren. Mijn schoonmoeder is opgenomen in het ziekenhuis. Alstublieft, alstublieft”, zo luidde maandag de noodkreet van een zekere Sapna op Twitter. Ze liet haar boodschap vergezeld gaan van een afbeelding van een paar smartelijk gevouwen handjes. Het was een van de wanhopige pogingen van duizenden familieleden van Indiase corona-patiënten om zo snel mogelijk vloeibare zuurstof te bemachtigen, nu sommige ziekenhuizen door hun zuurstofvoorraden heen zijn en hun dierbaren dreigen te stikken. Vooral ziekenhuizen in miljoenensteden als de hoofdstad Delhi, Mumbai en Ahmedabad worden momenteel overspoeld door ernstig zieke corona-patiënten. Voor velen zijn er geen intensive care bedden en zuurstofflessen beschikbaar. „We staan op het ogenblik in de bedel-en-leenstand en het is een extreme crisissituatie”, erkende een woordvoerder van het Sir Ganga Ram Hospital, een van Delhi’s particuliere ziekenhuizen, maandag. Eind vorige week stierven in dat zelfde ziekenhuis nog 25 coronapatiënten door een gebrek aan zuurstof. Ternauwernood konden zestig andere patiënten worden gered met hulp van de overheid, die vrijdag in allerijl een tankauto met vloeibare zuurstof naar het hospitaal zond. Zwarte markt voor zuurstofcilindersIndia vestigde maandag een nieuw record van 352.991 nieuwe besmettingen in één etmaal. Veel doodzieke patiënten wachten, al dan niet in ambulances, vele uren buiten ziekenhuizen in de hoop dat er een bed vrijkomt. En zelfs als dat lukt is vaak nog onzeker of er ook zuurstof beschikbaar is. Sommige ziekenhuizen plaatsten borden bij de ingang dat ze geen nieuwe patiënten meer kunnen opnemen omdat hun zuurstofvoorraad is uitgeput. Familieleden gaan daarom zelf op zoek naar dit plotseling fel begeerde goed. Bij de producenten van zuurstofcilinders en vulstations vormden zich lange rijen, waarna de autoriteiten in onder meer de noordelijke deelstaat Uttar Pradesh (ruim 200 miljoen inwoners) prompt beperkingen afkondigden op de verkoop aan individuele klanten. Zoals vaker zijn vermogende mensen in een crisissituatie als deze in het voordeel. Op de zwarte markt worden zuurstofcilinders inmiddels verhandeld voor prijzen van soms wel duizend euro per stuk, ruim zeven keer de normale prijs. Soms worden zulke zwarte-markthandelaren in de kraag gevat door de politie, zoals vorige week in Gurgaon, een voorstad van Delhi. Honderden miljoenen arme Indiërs zijn onder geen beding ooit in staat om zulke bedragen op te brengen. Religieuze en politieke bijeenkomstenVeel Indiërs zijn intussen woedend op de autoriteiten, zowel de lokale als de nationale, die volgens hen de risico’s van een nieuwe coronagolf danig hebben onderschat. Alsof er niets aan de hand was, liet de overheid enorme religieuze festivals als de zogeheten kumbh mela van hindoes in Haridwar (vijf miljoen bezoekers) gewoon doorgaan. Ook massaal bezochte bijeenkomsten voor regionale verkiezingen gingen vaak gewoon door. Een rechtbank in de zuidelijke stad Chennai gaf de kiescommissie maandag een stevige veeg uit de pan: „Uw instelling is in het bijzonder verantwoordelijk voor de tweede golf van Covid-19”, aldus de rechters. „Uw ambtenaren zouden waarschijnlijk moeten worden aangeklaagd op beschuldiging van moord.” Het is ook niet voor het eerst dat India wordt geconfronteerd met ernstige tekorten van zuurstof voor medische doeleinden. In september vorig jaar, bij een eerdere acute opleving van de pandemie, was dat ook al het geval. Ook toen al waren de zuurstofvoorraden in sommige ziekenhuizen op of vrijwel op. En ook toen al zochten familieleden soms hun heil op de zwarte markt.

Lees ook: Indiase ziekenhuisdirecteur: ‘We hadden nog voor zeven uur zuurstof’

Deelstaten met eigen zuurstoffabrieken binnen hun grenzen beperkten soms de uitvoer naar deelstaten die daar niet over beschikten. Op hun beurt besloten die laatste daarop zelf zuurstoffabrieken te bouwen voor toekomstige noodsituaties, maar die zijn vaak nog niet klaar. Een rechtbank in de hoofdstad Delhi, tevens een deelstaat, gelastte de lokale overheid zaterdag daarmee alsnog te beginnen. Daarmee zijn de acute tekorten van het moment niet opgelost. Medio vorige week was er volgens de regering 4.600 ton vloeibare zuurstof per dag beschikbaar en was er een reservevoorraad van 50.000 ton Maar de vraag beliep op 21 april al 8.000 ton per dag en intussen is de behoefte zelfs nog hoger. Industriële zuurstof opgeëistOnder normale omstandigheden heeft India genoeg zuurstof voor eigen gebruik. Er wordt ruim 7.000 ton per dag van geproduceerd, waarvan zo’n 15 tot 20 procent aan ziekenhuizen wordt geleverd. De rest is voor industrieel gebruik, vooral in de staalindustrie. Nu er mensenlevens afhangen van de zuurstoftoevoer hebben de autoriteiten de industrie gelast het leeuwendeel van de ‘industriële’ zuurstof voor de medische sector ter beschikking te stellen. Maar sommige industrieën mogen nog altijd een deel van de productie gebruiken, zoals de farmaceutische industrie, kerncentrales en raffinaderijen.Logistieke problemen bij aanvoerOok doen er zich ernstige logistieke problemen voor. De ernstigste zuurstoftekorten heersen op het ogenblik in het noorden en westen van India, terwijl de zuurstoffabrieken vooral in het oosten staan, waar de meeste staalindustrie is geconcentreerd. Het is een logistieke uitdaging van jewelste om grote hoeveelheden vloeibare zuurstof duizend kilometer of meer verderop te krijgen. Tankauto’s mogen bij voorbeeld maar 40 kilometer per uur rijden omdat hogere snelheden gevaarlijk kunnen zijn. De regering heeft inmiddels speciale treinen ingezet om zuurstof snel naar de grote steden in het noorden en het westen te krijgen en ook de luchtmacht is ingeschakeld.

Nieuwsbrief
NRC Vandaag

Elke ochtend een overzicht van onze beste stukken en al het belangrijke andere nieuws

Een versie van
dit artikel
verscheen ook in

NRC Handelsblad
van 27 april 2021

Een versie van
dit artikel
verscheen ook in

NRC in de ochtend
van 27 april 2021

Written by 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *