Kabinet verlengt noodsteun met de ‘haven in zicht’




Het vaccinatietempo zit er goed in, beperkende maatregelen worden teruggedraaid en de economische bestedingen nemen weer toe. Er gloort hoop voor ondernemers. Te midden van al dat optimisme lekte donderdag uit dat het demissionaire kabinet de economische noodsteun wil verlengen tot de herfst. De betrokken ministers willen dinsdag de details bekendmaken. Bedrijven die last hebben van omzetverlies kunnen nog tot en met september blijven steunen op regelingen als de loonsubsidie NOW en vastelastensubsidie TVL. Zónder verlenging zouden deze regelingen eind juni aflopen. Het roept de vraag op: is deze verlenging nodig, nu de economie weer opengaat? Nee, zeiden het Centraal Planbureau (CPB) en economen de afgelopen weken. „Hoe langer de steun duurt, hoe kleiner de economische baten, en hoe groter de kosten”, schreef CPB-directeur Pieter Hasekamp vorige maand. „De huidige steun bevriest delen van de economie op de situatie van begin 2020 en blokkeert daarmee de normale economische dynamiek.”

Lees ook: Economen adviseren de noodsteun af te bouwen, Kamerleden willen niet stoppen

Steun kan verkeerd uitpakkenHet kabinet zag zelf ook dilemma’s. De afgelopen weken bespraken de demissionaire ministers Wouter Koolmees (Sociale Zaken, D66) en Bas van ’t Wout (Economische Zaken, VVD) die met werkgevers, vakbonden en de 17 Tweede Kamerfracties.Bij de eerste ronde van de NOW moest 60 procent van de bedrijven een deel van het voorschot terugbetalenEen van die dilemma’s: een steunregeling kan ook negatief uitpakken voor ondernemers. Een bedrijf krijgt een voorschot op basis van eigen toekomstverwachtingen. Pas achteraf, vele maanden later, wordt het definitieve bedrag bepaald. Bij de eerste vaststellingen van loonsubsidie NOW bleek dat zo’n 60 procent van de ondernemers een deel van het voorschot moest terugbetalen. Voor velen was dat een tegenvaller waar ze niet op gerekend hadden.Ook werd de afgelopen maanden duidelijk dat fraudeurs graag misbruik maken van deze regelingen. Uitvoeringsinstantie RVO, die de vastelastensubsidie TVL uitbetaalt, heeft al aangifte gedaan van 1.133 frauduleuze aanvragen, op een totaal van ruim 240.000.Intussen begint de coronarekening voor het kabinet hoog op te lopen. Het kabinet heeft sinds vorig jaar al 66 miljard euro gereserveerd voor coronasteun. Dat bedrag is vergelijkbaar met álle uitgaven die de ministeries van Onderwijs, Defensie en Justitie en Veiligheid bij elkaar opgeteld hebben begroot voor 2021.Daar staat tegenover dat het onzeker is hoeveel ondernemers nog in aanmerking komen voor de steun, als de economie weer aantrekt. De vastelastensubsidie TVL is er alleen voor bedrijven met minimaal 30 procent omzetverlies, bij de loonsubsidie NOW ligt die drempel op 20 procent. Nadelen voor lief nemenDe vraag is dan: moeten al die nadelen voor lief worden genomen, ook als weinig ondernemers de steun nodig hebben?Ja, vindt het kabinet, omdat voorkomen moet worden dat ondernemers omvallen „met de haven in zicht”, zoals een Haagse bron het noemt. Daar komt bij dat voor lang niet alle ondernemers duidelijk is of ze in de zomer weer een ‘normale’ omzet kunnen draaien. Denk aan restaurants zonder terras. Mogen zij in de zomer alweer binnen gasten ontvangen?Deze ondernemers wil het kabinet dinsdag vertellen dat er in ieder geval een steunpakket is waar ze op kunnen terugvallen.Ook zal het kabinet dan bekendmaken dat het soepeler zal omgaan met bedrijven die afgelopen jaar een schuld hebben opgebouwd bij de Belastingdienst. Zij hoeven niet al in oktober dit jaar te beginnen met het terugbetalen, maar vanaf oktober volgend jaar. Bedrijven mogen ook meer tijd nemen voor hun terugbetaling: vijf in plaats van drie jaar.Wordt de steun versoberd?Werkgevers en vakbonden hadden graag gezien dat het kabinet de steunregelingen direct zou doortrekken tot het einde van het jaar. Dat geeft ondernemers „de nodige rust en zekerheid”, zeiden de bedrijvenclubs VNO-NCW en MKB-Nederland. Maar het kabinet vindt het nog te vroeg om beslissingen te nemen over oktober tot en met december.Vrijdag was er nog één onzekerheid: wordt de steun versoberd? Volgens de plannen die er nu liggen, is dat niet het geval, zeggen betrokkenen. Ondernemers zouden dan via de TVL-regeling 100 procent blijven krijgen van de vaste lasten die voor hun sector gebruikelijk zijn volgens de overheid. En via de NOW-regeling kunnen ondernemers maximaal 85 procent van hun loonsom terug blijven krijgen.Maar, benadrukken ingewijden: tot de presentatie van dinsdag kan er nog gesleuteld worden aan de plannen. De verwachting is dat de betrokken ministers hier zaterdag nog over spreken in het Catshuisoverleg, onder meer omdat minister Wopke Hoekstra (Financiën, CDA) vrijdag afwezig was bij de ministerraad. Juist van hem wordt nog een pleidooi voor versobering verwacht.

Nieuwsbrief
NRC Vandaag

Elke ochtend een overzicht van onze beste stukken en al het belangrijke andere nieuws

Een versie van
dit artikel
verscheen ook in

NRC Handelsblad
van 22 mei 2021

Een versie van
dit artikel
verscheen ook in

NRC in de ochtend
van 22 mei 2021

Written by 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *