Karrabing Film Collective wint prijs van het Eye Filmmuseum




Het Australische collectief Karrabing Film Collective wint de Eye Art & Film Prize 2021. Dat werd donderdagochtend bekendgemaakt. Aan de prijs, jaarlijks door het Eye Filmmuseum in Amsterdam uitgereikt, is een bedrag verbonden van 25.000 Britse pond (ruim 29.000 euro). Het Australische collectief gaat er onder meer het project mee afronden waar ze momenteel aan werken en dat in Eye te zijner tijd te zien zal zijn: The Family. Dit is een multidisciplinair kunstproject en onderdeel van het Back to Earth-project, waar zo’n zestig internationale kunstenaars aan meewerken om milieugerichte campagnes en initiatieven te ontplooien. Naast Karrabing werken bijvoorbeeld ook Olafur Eliasson, Brian Eno en Vivienne Westwood mee aan het project. Eerdere films en installaties van Karrabing waren al te zien in Tate Modern, Centre Pompidou en MoMA PS1, en ook op biënnales in Jakarta, Gwangju, Shanghai en Sydney.Het collectief, dat in 2008 werd opgericht, bestaat uit oorspronkelijke bewoners van de Northern Territories van Australië. Ze filmen over het dagelijks leven gekoppeld aan verhalen van hun voorouders. Witte zombieIn The Family keren voorouders uit de Northern Territories terug in de toekomst. Ze treffen een wereld aan waar nog maar één zombie rondloopt, een witte zombie welteverstaan. „Op poëtische wijze wordt uitgelegd dat wie de wereld opeet dan ook het gif eet dat hij heeft geproduceerd”, vertelt Elizabeth Povinelli, een van de oprichters van het collectief, door de telefoon vanuit New York. „Door alle mijnbouw en andere projecten waarmee de aarde is vernietigd, is er weinig meer overgebleven. De voorouders vertellen hun kinderen wat er is gebeurd, waar deze zombie vandaan komt en ook waar ze zelf vandaan komen. Dat is de kracht van de films die we maken: we houden verhalen levend. Wat deze film extra geweldig maakt is dat er naar de toekomst wordt gekeken vanuit het verleden, vanuit de voorouders.” Het is volgens haar een manier om te tonen dat tradities niet in het verleden liggen, maar nog steeds spelen. Zeker waar het gaat om de omgang met de aarde. ‘Old traditions on new waste dumps’ heet het in een andere film. De films worden met mobieltjes en kleine camera’s gemaakt, het gaat niet om één filmmaker, maar om een groep die samen tot één product komt – grassroots-activisme. Daarnaast maken ze ook installaties voor galeries en musea. Volgens Cecilia Lewis, Rex Edmunds en Linda Yarrowin, enkele andere oprichters van Karrabing, is het idee achter het collectief om „het eigen gebied van de leden levendig te houden door de familie, de omgeving en de symbolische relaties die hun gebied gecreëerd hebben, sterker te maken”. Voordat deze films er waren, waren de verhalen er al wel, maar niemand luisterde, licht Povinelli toe. Voor de films is geen script, alleen een uitgangspunt. „Het is niet de bedoeling dat de mensen die we filmen zinnen uit hun hoofd gaan leren, er moet ruimte voor improvisatie zijn en dit is een goede manier om actuele issues beter over het voetlicht te krijgen”, aldus Povinelli. ‘Improviserend realisme’ wordt de manier van werken ook wel genoemd, waarin feit en fictie, geschiedenis en traditie naast elkaar staan.RacismeEr is de afgelopen jaren wel en niet veel veranderd in de Northern Territories, aldus Povinelli. „Als ik het vergelijk met 1984 toen ik er voor het eerst kwam: het racisme is er nog steeds, het constante surveilleren door de politie ook, net als het misbruiken van land.” Maar er zijn toch ook dingen veranderd. In 1984 werden veel van de oorspronkelijke bewoners in reservaten weggestopt. De band met de voorouders werd verbroken doordat plekken buiten de reservaten verboden gebied werden. „De verhalen dreigden langzaam te verdwijnen, zei mijn medeoprichter Cecilia Lewis ooit bij een lezing. Dat is dankzij Karrabing anders geworden: kinderen leren de plaatsen en de verhalen weer kennen.”Dat er tegenwoordig meer ruimte is voor activisme in de kunst werkt volgens Povinelli in het voordeel van Karrabing: „Jonge curatoren zien de potentie van wat we maken. Wat eerst lokaal was, wordt nu veel vaker breed opgepikt.” In 2022 presenteert Eye een tentoonstelling van Karrabing Film Collective.

Nieuwsbrief
NRC Cultuurgids

Wat moet je deze week zien, horen of luisteren? Onze redacteuren recenseren en tippen

Een versie van
dit artikel
verscheen ook in

NRC in de ochtend
van 1 april 2021

Written by 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *