Komen en gaan van mensen die vragen om miljarden




Wie niet gelooft in toeval, kon vrijdag een voorspellende boodschap lezen in één van de gezelschappen die langs mochten komen bij de informateur. Vertel mij wie uw gasten zijn – en ik vertel u meer over de formatie. ’s Ochtends had Mariëtte Hamer gesproken met Tuur Elzinga van vakbond FNV en Ingrid Thijssen van werkgeversorganisatie VNO-NCW. Daarna was de beurt aan een groep burgemeesters en bestuurders. Jan van Zanen, burgemeester van Den Haag, voorzitter van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten én VVD’er. Femke Halsema, burgemeester van Amsterdam, voorzitter van het Landelijk Overleg Veiligheid en Politie én GroenLinkser. Ahmed Aboutaleb, burgemeester van Rotterdam én PvdA’er. Han Polman, voorzitter van het Interprovinciaal Overleg, Commissaris van de Koning in Zeeland én D66’er. En Sybrand Buma, burgemeester van Leeuwarden en CDA’er. „Een zakenkabinet”, grapte Van Zanen na afloop van het gesprek. Niet vragen, maar rijdenDat de grote steden, de provincies en de gemeenten werden vertegenwoordigd was voorstelbaar. Maar wat deed Sybrand Buma daar? Navraag leerde dat hij eigenlijk ook niet wist waarom hij was uitgenodigd. Hij had het ook maar niet ter sprake gebracht. „Ik ben zo verstandig geweest niet te vragen: waarom wilt u dat ik kom? Ik dacht, ik stap in de auto en grijp die kans.” Een vermoeden heeft Buma wel. Hij was een van de architecten van het kabinet Rutte III in 2017, van VVD, CDA, D66 en de ChristenUnie. Buma was partijleider en onderhandelde namens het CDA. „Nu zit ik aan de andere kant. Dus ik ken het perspectief van de onderhandelaar, maar ook dat van de praktijk ná onderhandelingen.” Welk voordeel hem dat brengt? „Ik weet hoe er met de adviezen om wordt gegaan. Dus ik probeer nu te kijken wat de meest efficiënte manier is om mijn geluid te laten horen. Dat is onder meer door niet te vragen waarom je wordt uitgenodigd.” In zijn nieuwe rol heeft Buma ook een advies aan zijn opvolgers die nu moeten onderhandelen over een regeerakkoord: „Als je beleid maakt, let dan wel op hoe het landt in de praktijk. Ik zie nu bijvoorbeeld een Omgevingswet op me af komen en vraag me af: hoe gaan we dat betalen?” Die vraag zal ook Hamer zich deze week vaak gesteld hebben. Haar gastenlijst was er één vol mensen met de vraag om miljarden. Op maandag en dinsdag had ze gesproken met de achttien fractievoorzitters in de Tweede Kamer. Die gesprekken waren gegaan over het zogenaamde „herstel- en transitiebeleid” – de manier waarop Nederland uit de coronacrisis zou kunnen komen en de schade kan herstellen. En daarbij legde zo’n beetje iedere partij eigen accenten: de woningmarkt, de arbeidsmarkt, het onderwijs. Het woord „investeringen” viel vaak. Ook bij genodigden van buiten de politiek. Hamer sprak met vertegenwoordigers van jongeren, van de cultuursector, de directeur van de Efteling, met de polder en de reisbranche. In totaal kwamen er naast de achttien partijleiders nog eens zesentwintig mensen langs. Allemaal vroegen ze om meer investeringen – de één directer dan de ander en allemaal vonden ze hun plannen urgent. Aboutaleb, relativerend over de „paar miljard” die nodig zou zijn voor het openbaar vervoer: „Als je dat bedrag overziet over een periode van vijftien of twintig jaar, dan gaat het niet om heel veel geld.” Met de fractievoorzitters had Hamer ook gesproken over welke coalitie zij het meest realistisch achten. Op basis van de gesprekken met de pers achteraf lijkt de communis opinio, door de een met wat meer tegenzin geuit dan de ander: VVD, D66, CDA, GL en/of PvdA. De partijen van de burgemeesters die op vrijdag langs waren gekomen. Hamer liet vrijdag weten de komende tijd toch met meer partijen te willen spreken, hoewel niet meer afzonderlijk van elkaar. Zij gaat „politieke partijen clusteren” en samen uitnodigen om verder te praten over het herstelbeleid om uit de coronacrisis te klimmen. In haar woorden: „Van wie heeft het zin om bij elkaar te zetten om tot een verdieping te komen.” Sommige partijen, zei ze ook, hoeven voorlopig niet op een uitnodiging te rekenen. „Die hebben gezegd niet over herstel- en transitiebeleid te willen praten.”Lamyae Aharouay

Nieuwsbrief
NRC De Haagse Stemming

Volg de formatie op de voet en word zelf een Haagse ingewijde

Een versie van
dit artikel
verscheen ook in

NRC Handelsblad
van 22 mei 2021

Een versie van
dit artikel
verscheen ook in

NRC in de ochtend
van 22 mei 2021

Written by 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *