Ledentelling voltooid: een miljoen omroepleden minder, Akwasi en Karskens zijn over




Sinds de vorige telling in 2014 hebben de publieke omroepen meer dan een miljoen leden verloren. De twee nieuwe omroepen Ongehoord Nederland en Zwart komen, op basis van hun ledenaantal, officieel in aanmerking voor een plaats in het omroepbestel. De drie aspirant-omroepen WNL, Human en PowNed hebben voldoende leden om verder te gaan als volwaardige omroep.
Dat blijkt uit een rondgang langs de omroepen, na een bekendmaking van het Commissariaat voor de Media. De toezichthouder heeft deze week zijn officiële ledentelling voltooid, maar wil de officiële getallen pas over twee weken vrijgeven, wegens ‘de procedure’. Het Commissariaat heeft deze maand de ledenbestanden doorgelicht en gecheckt op onregelmatigheden: of de leden echt bestaan, of ze contributie hebben betaald (minimaal 5,72 euro) of ze daadwerkelijk in Nederland wonen, en ouder zijn dan zestien.

Bij de vorige officiële telling hadden de omroepen gezamenlijk nog 3,5 miljoen leden. Daar zijn er nu 2,4 miljoen van over (inclusief de nieuwe omroepen). Bij de officieuze telling van NRC in 2019 zaten ze op ongeveer 2,5 miljoen (zonder nieuwe omroepen); die trend heeft dus doorgezet. Fuseren is halveren, zo blijkt: de grote omroepen die in 2014 fuseerden hebben sindsdien de helft van hun leden verloren. Omroep MAX is de enige die flink groeit. De ouderenomroep van Jan Slagter kan zich nu tot de grote drie rekenen – groter dan AVROTROS, ongeveer even groot als BNNVARA en KRO-NCRV.
De omroepen kampen al langer met vergrijzende en krimpende ledenbestanden. Lid worden van een vereniging, zo stelde demissionair minister Slob (Media, Christenunie), is niet meer van deze tijd. Om aan de omroepen tegemoet te komen, heeft hij het minimum ledenaantal verlaagd: vijftigduizend voor nieuwe omroepen en aspirant-omroepen, en honderdduizend voor zittende omroepen. Ook onderzoekt het ministerie de mogelijkheid om het maatschappelijk draagvlak van omroepen op een andere manier te meten.
EO-lid betaalt achttien euro
Het belang van leden verschilt nu al sterk per omroep. De Evangelische Omroep en de VPRO investeren bijvoorbeeld veel in een toegewijde achterban. EO-leden betalen om te beginnen al 18 euro per jaar – twaalf euro meer dan wettelijk verplicht. KRO-NCRV komt redelijk laag uit omdat die omroep niet meer wil investeren in de onrendabele ledenwerving – ze komen toch wel dik boven de vereiste honderdduizend uit. De christelijke omroep wil als enige slechts een schatting van het aantal leden geven – ergens tussen de 400.000 en de 410.000. De jonge, rechtse omroepen PowNed en WNL hebben het moeilijk omdat hun achterban niet geneigd is om ergens lid van te worden. PowNed zou liever het engagement op YouTube en sociale media meten. Nieuwkomer Arnold Karskens van Ongehoord Nederland meldt dat hij veel leden in het buitenland heeft, die voor de wet niet meetellen.
Nu de ledentelling is voltooid, bekijken drie instanties (Commissariaat, Raad voor Cultuur, NPO) of de omroepen aan de andere wettelijke eisen voldoen, zoals: vertegenwoordigen ze een maatschappelijke stroming, en zijn ze onderscheidende genoeg? Op basis van de adviezen hierover besluit de minister voor 1 augustus welke omroepen een zendvergunning en geld krijgen. Vanaf 1 januari 2022 kunnen ze dan aan de slag.

Nieuwsbrief
NRC Kijktips

Wat moet je deze week kijken? Tips voor boeiende programma’s, series en films

Written by 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *