Liever je eigen, Chinese naam dan Gijs of Victoria

Liever je eigen, Chinese naam dan Gijs of Victoria

[ad_1]


Het verwesteren van je naam is een wijdverbreid gebruik in China. Veel Chinezen geven zichzelf, zeker als ze gaan emigreren, een Westerse naam. Zo wordt Xiaodan (spreek uit: sjau-tan) bijvoorbeeld Grace; en Xin Jie (spreek uit: sjin-tjè) wordt Alex. Dit proces lijkt echter minder vanzelfsprekend te worden.
Van de ruim 30.000 mensen die in China zijn geboren en die in Nederland wonen, hebben 5.875 mensen hun voornaam laten wijzigen, blijkt uit gegevens van de Basisregistratie Personen (BRP) in 2017. Ook een relatief groot aantal mensen dat werd geboren in Aziatische landen als Zuid-Korea en Taiwan veranderde van naam: respectievelijk 758 en 875 keer.
Zo’n naamswijziging komt echter veel minder vaak voor bij de kinderen van deze groep. Slechts één kind met in Nederland wonende Koreaanse ouders en één met Taiwanese ouders veranderde de naam. Van de kinderen die in Nederland werden geboren uit Chinese ouders zijn dit er nog maar 97. Vaker dan een echte wijziging gaat het dan om een Westerse uitbreiding: Xue (spreek uit: sju) wordt bijvoorbeeld Lieke Xue.
Een naamsverandering is niet niks, vertelt hoogleraar sociologie Jan Rath: „We ervaren twee vormen van identiteit: toegeschreven identiteit: waar mensen jou mee bestempelen, en eigen identiteit: hoe jij jezelf ziet.” Wanneer deze niet overeenkomen, gaat het wringen: je kunt je niet identificeren met de verwachtingen van anderen, maar je wilt wel geaccepteerd worden. Rath: „Als jou dus een naam wordt opgelegd omdat de omgeving je daartoe aanzet, niet omdat je er zelf voor kiest, ontstaat er een bepaalde identiteitsproblematiek.”
Makkelijker solliciteren
Naamsverwestering gebeurt overigens niet alleen bij Chinezen die emigreren naar een Westers land. Sommige Aziatische kinderen krijgen in hun paspoort al een tweede, Westerse naam, anderen wordt op school in China een aantal opties voor Westerse namen aangeboden waarmee ze tijdens Engelse les worden aangesproken, vertelt de in Nederland wonende Dawn (Kai Kin) Hung (spreek uit: kaaj-kien hoeng) uit Hongkong. Soms wordt een Aziatische naam alleen net iets aangepast zodat die voor westerlingen makkelijker uit te spreken is, zoals de Nederlandse Hui-Hui Pan, die vaak Wiwi wordt genoemd. Of kiezen jongeren een westerse naam die ze simpelweg cool vinden. Dawn Hung: „Vaak gaat het dan om Engelse klassiekers zoals Victoria, maar soms kiezen jongeren ook een merknaam, Dior bijvoorbeeld.”
Het is voor expats makkelijker solliciteren met een Westerse naam en kinderen worden soms met hun Aziatische naam gepest, beaamt Hui-Hui. Zij werd spottend ‘Kwek Kwek’ genoemd. Sommige praktische overwegingen voor een naamsverandering zijn best begrijpelijk, zegt hoogleraar globalisering Jeroen de Kloet. Veel van zijn Chinese promovendi hebben een verwesterde naam: „Dan hoef je niet constant je naam te spellen.” In China noemen mensen De Kloet Gao Wei Yun [spreek uit: gau-waai-djuun, met de ‘g’ als in ‘goal’, red.], vertelt hij, maar zo’n ‘naamsveroostering’ is volgens hem minder gebruikelijk: het zijn vooral Aziatische mensen die hun naam veranderen. Waarom? „Er emigreren meer mensen vanuit Azië naar het Westen dan andersom, en er is in Nederland een vrij sterk discours dat mensen zich moeten aanpassen. Chinese namen zijn lastig uit te spreken en Engelse namen zijn wereldwijd makkelijker in het gebruik.”
Naamsverwestering gebeurt veelal in de hoop aan bepaalde verwachtingen te voldoen en er iets voor terug te krijgen, maar biedt geen garanties. Een kind van Chinese afkomst kan zichzelf bijvoorbeeld Gijs noemen, maar alsnog worden gepest. Of misschien niet meer worden gepest, maar de rest van zijn leven een zekere zelfverloochening ervaren. Naamsverwestering kan zo zorgen voor allerlei pijnlijke situaties: van een consequent verkeerde aanhef in de mail tot begraafplaatsen waar de Chinese geboortenaam van de overledene niet vermeld staat.

Lees ook deze recensie: De Chinese ‘ander’, de banaan en de homo: Pete Wu durft zijn schaamte te laten zien

Tegenbeweging
Sinds een aantal jaar lijkt er, in lijn met de recente demonstraties tegen anti-Aziatisch racisme, een tegenbeweging te ontstaan. In zijn promotieonderzoek Young Asian Dutch constructing Asianness ontdekte media- en cultuurwetenschapper Reza Kartosen-Wong dat in Nederland geboren Chinees-Nederlandse jongvolwassenen door het luisteren naar K-pop en het kijken naar anime een sterkere Aziatische identiteit ontwikkelden.
In 2017, het jaar waarin de Basisregistratie Personen-cijfers sterk daalden, liet de Amerikaanse actrice Chloe Bennet zich uit over haar naamsverwestering. Bennet (oorspronkelijk Wang). Ze noemde Hollywood racistisch en was ervan overtuigd dat ze nooit zou zijn gecast als ze haar oorspronkelijke achternaam had gehouden. De Nederlandse journalist en schrijver Pete Wu overweegt zijn Chinese naam weer te gebruiken: Chen Hao Wu (spreek uit: tsjen-hau woe).
Kartosen-Wong, die zijn Indonesische achternaam met de Chinese achternaam van zijn vrouw samenvoegde: „Een naamsverwestering is assimilatie, geen integratie. Het getuigt van westers centralisme en dat is gewoon passé.” Kartosen-Wong wil daarmee niet zeggen dat mensen moeten kiezen voor hun Aziatische naam. „Maar mensen moeten zich vrij voelen om een naam te kiezen die bij hen of hun kinderen past, ongeacht oorsprong, uitspraak of spelling. Dan beweeg je pas richting een inclusieve samenleving, waarin mensen met verschillende culturele achtergronden echt zichzelf kunnen zijn.”

‘Een biertje voor elke keer dat iemand mijn naam verkeerd uitsprak’
Foto Roger Cremers

„Een naam is zo’n groot onderdeel van je identiteit”, zucht Hui-Hui (Wiwi) Pan (39). Hui-Hui’s oma, die het Wenzhou-dialect spreekt, had moeite met de uitspraak van haar Mandarijnse naam en de familie besloot tot Wiwi.
Dat accepteerde Hui-Hui (spreek uit: gwee-gwee, met een zachte ‘g’) niet. Op de middelbare school deed ze een poging haar Chinese naam en uitspraak te behouden. Het eindigde in pesterijen: „Jammer, want mijn naam is bijzonder.” Hui-Hui is het Chinese equivalent van Sophia: wijsheid.
In haar studententijd ontwikkelde Hui-Hui een trucje: „Iedereen die mijn naam verkeerd uitsprak, moest een biertje voor me kopen.” Al snel gebeurde het een stuk minder.
‘Mijn zusje werd gepest met haar naam Ting Ting’
Foto Roger Cremers
De naamsverwestering van Chen Hao Wu, beter bekend als schrijver en journalist Pete Wu (35), gebeurde eigenlijk in een opwelling: „Ik studeerde Engelse literatuur en zette eens ‘Pete’ boven een essay. Toen heb ik het maar zo gelaten.” Wu publiceerde in 2019 De bananengeneratie, over het leven van jonge Chinese Nederlanders.
Tegenwoordig overweegt hij om zijn Chinese naam, ‘ochtendhemel’, weer op te pakken. Praktisch gezien is dat best lastig: „Ik ben al bekend als Pete Wu.”
Zijn zusje Ting Ting, ‘zo gracieus als jade’, werd veel gepest met haar naam: „Dan deden ze een fietsbel na. Dat wil ze niet meer.” Ze noemt zichzelf nu Dewi, en Pete probeert haar ook zo te noemen: „Hoewel het niet altijd lukt.”
‘Een nieuwe naam was ook een wedergeboorte’
Foto Roger Cremers
Dawn werd als Kai Kin Hung (39) negen weken te vroeg geboren, terwijl zijn moeder ernstig ziek was. „In China is het gebruikelijk om het kind in de naam een wens mee te geven: Kai Kin betekent zoiets als ‘ontgrendel gezondheid’.” Helaas overleed zijn moeder een paar jaar later alsnog.
Tijdens zijn studie raakte Dawn gefascineerd door Heideggers gebruik van het woord ‘worden’. „Een gevoel van beweging, voortgang, wedergeboorte.” Hij vond in de naam Dawn, het Engelse woord voor zonsopgang, een soortgelijke betekenis.
„Vaak denken mensen bij Dawn dat ik een meisje ben. Niet erg, want ik ben queer. Ik peins er in ieder geval niet over om afstand te doen van mijn Westerse naam. Beide namen aanhouden, mag dat ook?”

[ad_2]

admin

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *