Met Miss Zuid-Afrika in therapie op Instagram

Met Miss Zuid-Afrika in therapie op Instagram

[ad_1]


Wat als ik ineens besmet raak met het virus en mijn baan verlies? Wat als een familielid van mij sterft? Shudufhadzo Musida, Miss Zuid-Afrika, zit voor een grijs gordijn naast klinisch psycholoog Colina Linde. De Instagram Live-knop is ingedrukt. Het model ratelt vragen over de pandemie af die de psycholoog beantwoordt. „Heeft de coronapandemie ons angstiger gemaakt, of alleen bezorgder?” „We zijn allemaal bang corona te krijgen”, zegt Linde, „het is een situationele angst die ons nu bezighoudt.” Een aandoening wordt het als het je functioneren belemmert, legt ze uit. „Je kan je werk niet doen, je relaties worden problematisch, je gezondheid gaat achteruit.”De 24-jarige Musida spreekt sinds februari iedere maandagavond een uur lang een expert over geestelijke gezondheid in haar #MindfulMonday-initiatief op Instagram. Zo’n zeventigduizend mensen kijken wereldwijd mee. In de sessies worden vragen over depressies, angststoornissen, bipolariteit, paniekaanvallen of zelfmoordpreventie behandeld. Waarom voel ik me slecht? Wat kan ik eraan doen? Het zijn onderwerpen die voor veel inwoners van Zuid-Afrika moeilijk bespreekbaar zijn. Hoewel de zorgen zeker nu gegrond zijn: uit een Zuid-Afrikaanse studie bleek dat 10 tot 20 procent van de mensen ernstige angsten ervaren als gevolg van de coronapandemie. Al zouden meer jonge mensen om professionele hulp willen vragen – het aanbod is karig. Voor iedere 100.000 inwoners zijn er wereldwijd negen psychologen beschikbaar. In Nederland: 85. In Zuid-Afrika: 2,7. Een behandeling kost ergens tussen de 600 en 1.200 Zuid-Afrikaanse rand, omgerekend tussen 35 en 70 euro. Tachtig procent van de Zuid-Afrikanen zou dat niet zomaar kunnen betalen, aldus de South African Depression and Anxiety Group (SADAG), een organisatie die zich inzet voor mensen die psychische hulp nodig hebben. Dus toen Musida in haar studietijd zelf angsten voelde opkomen wist ze niet wat ze ermee aan moest, vertelt ze in een openhartig Zoom-gesprek, vanuit haar woonplaats Johannesburg. „Alleen op sociale media zag ik verhalen van anderen die ermee te maken hadden. Op Instagram volgde ik een meisje dat vertelde over haar depressie en uitlegde wat het was. Haar moeder kon haar niet helpen, maar haar tante wel. Ik had geen depressie, maar ik dacht: ik kan met anderen praten als ik mij beter wil voelen.”Musida ging op zoek naar een therapeut en leerde praten over haar omgang met stress op momenten dat het haar te veel werd. De noodzaak hiertoe is toegenomen door corona, denkt ze. „We leven in een pandemie alsof we niet in een pandemie leven. Daarmee bedoel ik dat de verwachtingen die er van ons zijn nauwelijks zijn aangepast aan de nieuwe realiteit. Je moet iedere dag wakker worden, naar je werk gaan.” Maar het leven is niet meer hetzelfde, zegt ze, je bent bang dat naasten doodgaan. Mensen zijn bang geen huur meer te kunnen betalen, hun huis te verliezen. In oktober waarschuwde dokter Matshidiso Moeti, de Afrika-directeur van de WHO, dat corona bijdraagt ​ „aan een lang sluimerende crisis in de geestelijke gezondheidszorg in Afrika”. Leiders moeten dringend investeren in levensreddende geestelijke gezondheidszorg. Hekserij en zwarte magieToen Musida in oktober de Miss-verkiezingen van Zuid-Afrika won en er tijdens de ceremonie een glinsterende kroon op haar kale hoofd werd geplaatst, keek ze met een tevreden blik omhoog. Ze is geen Miss die bij het minste of geringste een grote glimlach opzet en voor wie geestelijke gezondheid alleen een bijzaak is. Ze wilde Miss worden zodát ze over geestelijke gezondheid kon praten. Musida, die vorig jaar haar master Internationale Betrekkingen haalde, groeide op in Ha-Masia, een kleine plaats in de noordelijke provincie Limpopo. „In mijn dorp leerde je niets over dit soort zaken. Mensen die mentale problemen hadden werden bij ons in verband gebracht met hekserij en zwarte magie. Ik dacht, als die kleine jongens en meisjes uit mijn dorp zien dat ik wel over mentale zorg praat, dan wordt het voor hen ook makkelijker.” Twee dagen na de verkiezingen nam ze contact op met de SADAG en stelde haar idee van een interview-reeks voor. Op de site van de organisatie kunnen mensen zelf informatie en tips vinden, en staan hulplijnen voor onder meer trauma’s, angsten en verslaving.

Miss Zuid-Afrika Shudufhadzo Musida probeert op Instagram taboes rond geestelijke gezondheidszorg te doorbreken.
Foto Lefty Shivambu/Gallo Images

Musida leerde als kind dat mannen geen mentale problemen kunnen hebben, niet verdrietig mogen zijn. Musida: „Als je pijn lijdt, moet je je er als een soldaat overheen zetten. Niet om hulp vragen. Lijden hoort bij het leven, je moet sterk zijn, dat soort dingen krijg je mee.” Depressie, daar geloof je wel of niet in. In meer Afrikaanse landen is het taboe. Terwijl uit de laatste zelfmoordcijfers van de WHO (2016) blijkt dat de helft van de dertig landen met de meeste zelfmoorden, in Afrika ligt. „Ik ben Miss Zuid-Afrika zo dankbaar dat ik zo jong al kan leren over deze problematiek”, zegt een 14-jarig meisje uit Pietermaritzburg in de Zuid-Afrikaanse provincie Kwazulu-Natal, via Instagram. De tiener – haar naam is bekend bij de redactie – zegt dat ze zelf met depressie te maken heeft en de #MindfulMonday-sessies elke week bekijkt. „Je leert niet alleen veel over je eigen geestelijke gezondheid. De mensen die op haar platform samenkomen praten er ook zonder oordeel over, dat is heel waardevol.” Onder de aankondiging van de aflevering van vorige week schreef de tiener of ze ook een sessie willen wijden aan mental health als gevolg van seksueel geweld. Huiselijk geweld Zuid-Afrika telt tot nu toe de meeste coronadoden van heel Afrika, meer dan vijftigduizend. Als gevolg van de strenge lockdown konden mensen lange tijd niet werken en moesten ze binnen blijven. Geldzorgen namen toe, huiselijk geweld ook: het wordt daar zelfs de tweede pandemie genoemd. Ik weet nu dat een slechte dag geen slecht leven hoeft te betekenenMusida: „Onze ouders hebben onder de psychologische stress van de apartheid geleefd en de huidige generatie heeft weer veel te maken met huiselijk geweld.” De oorsprong van het geweld wordt weinig onderzocht of besproken, zegt ze. „Als een man een vrouw doodt moeten we daar toch over praten? Waarom gebeurde dat? Wat was de psychische gesteldheid van de dader? Dit soort gesprekken moeten we leren voeren.”

Lees ook: Op de vlucht voor klappen, de tweede pandemie

Musida richt zich voor haar #MindfulMondays-initiatief niet speciaal op jongeren of Afrikanen – het liefst bereikt ze de hele wereld. Op haar eigen account (382 duizend volgers) krijgt ze inmiddels ieder uur wel een privébericht van iemand die haar dankbaar is dat ze aandacht besteedt aan geestelijke gezondheidsproblemen, vertelt ze. „Een meisje vertelde dat ze van plan was zelfmoord te plegen en daarna de hulplijn had gebeld en zich beter voelde.”Ze hoopt dat het initiatief ook maatschappijbreed gesprekken op gang brengt, zodat overheden in Afrikaanse landen de geestelijke gezondheidszorg hoger op de politieke agenda zetten. De belangrijkste les die ze de afgelopen weken leerde: „Ik merk dat ik iedere dag even bij mezelf check hoe ik me voel, met mijzelf in gesprek ben. Ik weet nu dat een slechte dag geen slecht leven hoeft te betekenen.”Praten over zelfdoding kan bij de landelijke hulplijn 113 Zelfmoordpreventie. Telefoon 0800-0113 of www.113.nl

Nieuwsbrief
NRC Vandaag

Elke ochtend een overzicht van onze beste stukken en al het belangrijke andere nieuws

[ad_2]

admin

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *