Nieuwe terrorist blijft onder de radar




Niets deed vermoeden dat Jamel G. van plan was een aanslag te plegen. Toch stapte de 36-jarige Tunesiër vrijdag het politiebureau van Rambouillet binnen, waar hij met een keukenmes de 49-jarige politieagente Stéphanie Monfermé doodstak. Monfermé laat twee dochters van 18 en 13 achter en haar man Alain, een bakker.G. was niet bekend bij de Franse politiediensten, zijn strafblad is maagdelijk. Hij kwam in 2009 illegaal naar Frankrijk maar had sinds december een verblijfsvergunning. Hij werkte als bezorger, en huurde een studio in Rambouillet, waar de buren hem kenden als een gewoon, zij het zwijgzaam type.Vrijdag werd bekend dat G. depressief was, erg genoeg om zich in maart bij de crisisdienst te melden. Zijn vader, die ook in Frankrijk woont en is opgepakt voor verhoor, had hem in maart naar Tunesië gestuurd, bezorgd om zijn toestand. Daar vertrouwde hij een nichtje toe dat hij zich eenzaam voelde en dat hij eraan dacht voorgoed naar Tunesië terug te keren. G. staat voor een nieuw type terrorist waarvan het profiel zich sinds begin 2020 aftekent: eenlingen die relatief recent naar Frankrijk zijn gekomen, messen gebruiken, en niet op de radar van de ordediensten staan. Anders dan in de periode 2015-2017, toen grote aanslagen in Parijs, Brussel, Nice en elders werden gepleegd, associëren zij zich niet met terreurorganisaties als IS of Al-Qaida.Cartoons en ErdoganDe expert Gilles Kepel heeft het fenomeen in zijn nieuwste boek (Le prophète et la pandémie) omschreven als ‘omgevingsterrorisme’. Volgens Kepel heeft met name de Turkse president Erdogan – met zijn scheldtirades tegen Frankrijk en president Macron naar aanleiding van de cartoons van Charlie Hebdo – een atmosfeer gecreëerd waarin eenlingen zoals Jamel G. tot terreurdaden overgaan. Kepel legt een direct verband tussen Erdogans discours en de moord op onderwijzer Samuel Paty, op 16 oktober door een jonge Tsjetsjeen die aanstoot had genomen aan het feit dat Paty een cartoon van de profeet Mohammed had getoond in de klas. „Zijn publicaties op Facebook laten een evolutie zien, zeiJean-François Ricard, hoofd van het anti-terrorismeparket op een persconferentie. „Eerst gaat het uitsluitend over de religie, vanaf het najaar 2020 is er sprake van aansluiting bij een ideologie die geweld rechtvaardigt tegen wie de profeet beledigt.” Daders als Jamel G. en Abdoullakh Anzorov, de moordenaar van Paty, of Brahim Aouissaoui, de dader van de aanslag op kerkgangers in Nice op 29 oktober, plaatsen de politiediensten voor een nieuwe uitdaging. Hoe spoor je potentiële daders op die geen banden hebben met andere jihadisten of organisaties, en die schijnbaar helemaal in hun eentje radicaliseren?Precies deze week komt de Franse regering met een nieuwe anti-terrorismewet die een aantal bestaande maatregelen versterkt. Wie vrijkomt na een terreurstraf te hebben uitgezeten, mag straks twee in plaats van één jaar gevolgd worden door de overheid. Wie ex-gevangene is of ‘fiché S’ (gesignaleerd bij de staatsveiligheid) kan huisbezoeken verwachten. Volgens critici is dit een treitermaatregel, de nieuwe wet maakt hem legaal. De wet lijkt al bij voorbaat verouderd: hij werkt immers alleen bij daders die reeds bekend zijn bij de diensten, wat niet het geval was voor de daders in de laatste 1,5 jaar. Daar helpt alleen een grotere alertheid van de directe omgeving. De familie van Anzorov was bezorgd genoeg om ’s nachts stiekem op zijn telefoon te gaan kijken welke sites hij bezocht, maar net niet bezorgd genoeg iemand daarover in te lichten. Het wetsontwerp mikt daarom ook op omstreden algoritmes om geradicaliseerden op te sporen via surfgedrag. Minister van Binnenlandse Zaken Gérald Darmanin zei hierover zondag: „Alle grote bedrijven maken gebruik van algoritmes, waarom zou de staat het dan niet mogen doen?”https://www.nrc.nl/nieuws/2021/04/23/agent-doodgestoken-voor-politiebureau-in-franse-plaats-rambouillet-a4041113

Een versie van
dit artikel
verscheen ook in

NRC Handelsblad
van 27 april 2021

Een versie van
dit artikel
verscheen ook in

NRC in de ochtend
van 27 april 2021

Written by 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *