Onderhandelen met Iran en de geesten uit zijn verleden




Ik lees wel eens een boek voor u, en in dat kader presenteer ik u vandaag John Limberts Negotiating with Iran. Bijzonder actueel, denkt u nu, gezien de onderhandelingen tussen de Verenigde Staten en Iran over Amerika’s terugkeer in het nucleaire akkoord met Iran. Die duren voort achter het geluidsscherm van het in de actualiteit teruggekeerde Israëlisch-Palestijnse conflict. Indirecte onderhandelingen voorlopig, waarbij ik me rennende bodes met fladderende papieren tussen belendende panden voorstel. Maar dat zal vandaag de dag vast wel gewoon onromantisch elektronisch gaan.En Negotiating with Iran is eerlijk gezegd ook helemaal niet actueel, want geschreven in 2009, toen de de Amerikaanse regering na dertig jaar onverdunde vijandigheid heel voorzichtig toenadering begon te zoeken tot Iran. Limbert maakte zelf fysiek deel uit van de grote crisis die nog steeds de onderlinge relatie verziekt: de bezetting van de Amerikaanse ambassade in Teheran en gijzeling van ambassadestaf in 1979-1981. Maar zijn 444 dagen als gijzelaar hebben niet zijn opstelling jegens Iran verziekt. Limbert, die later onder andere onderminister van Buitenlandse Zaken is geweest, is er oprecht in geïnteresseerd en dit boek laat dat zien.Sinds 2009 is er heel wat onderhandeld met Iran, met als resultaat in 2015 dat nucleaire akkoord dat president Trump in 2018 zo minachtend opzijschopte. Toch kan ik u Limberts boek nog altijd onverminderd aanraden, alleen al om wat hij behandelt onder het tweede deel van de titel: Wrestling the Ghosts of History. Het gaat daarbij om de lange, rijke én wanhopige geschiedenis van Iran. Of, zoals hij schrijft, eens een wereldmacht maar „de afgelopen 300 jaar een pion in het spel van anderen die Irans soevereiniteit negeerden [..] en Iraanse politici omkochten, verrieden en ondermijnden”. Die anderen zijn de Russen, Britten en Amerikanen, die Iran zware militaire nederlagen toebrachten, binnenvielen, zijn olie roofden en staatsgrepen pleegden. En denk maar niet dat de Iraniërs van vandaag die vernederingen zijn vergeten. Limbert raadt Amerikaanse functionarissen dringend aan kennis te nemen van die geschiedenis. In Iraanse onderhandelingsdelegaties zitten per definitie ook talloze geesten uit het verleden, zegt hij, die de uitkomst mede bepalen. Zo’n geest is bijvoorbeeld het verdrag van Turkmenchay van 1828 met het Russische rijk, dat geldt als een uitverkoop van Iraanse belangen. Dat verdrag bent u op deze plaats ook tegengekomen toen ik afgelopen december schreef over een gedicht waaruit de Turkse president Erdogan citeerde en dat de Iraans-Turkse betrekkingen ernstig schokte. Ziet u wel? Als de Amerikaanse onderhandelaars de lessen van de geschiedenis hadden geleerd, aldus Limbert, had in 1979 president Carter de gevluchte sjah geen toegang verleend en was er geen ambassadegijzeling geweest. Misschien.Behalve geschiedenisles geeft Limbert ook veertien praktische adviezen aan onderhandelaars. Stappen naar succes. Zoals: Onderschat je tegenpartij niet. Praat met de juiste mensen. Weet dat de prioriteit van de Iraanse leiders is aan de macht te blijven temidden van een zee van vijanden en dat ze daarvoor álles doen. De huidige onderhandelingen schijnen redelijk te verlopen. De Amerikaanse delegatie heeft kennelijk Limberts boek gelezen, dat met 160 bladzijden ook een prettige omvang heeft (ik ben geen dikkeboekenfetisjist). Limbert heeft zijn eigen ervaringen als gijzelaar tot één noot beperkt. Wel jammer.Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.

Written by 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *