Onderzoek: twee derde oud-turners ervoer grensoverschrijdend gedrag




Twee derde van de oud-turners heeft in hun sportcarrière te maken gehad met een of meerdere vormen van grensoverschrijdend gedrag, met name in de topsport. Dat blijkt uit een woensdag gepubliceerd rapport van bureau Verinorm, dat maandenlang onafhankelijk onderzoek deed naar misstanden in de turnwereld, in opdracht van de Koninklijke Nederlandse Gymnastiekunie (KNGU). Van de volwassen turners die op dit moment nog actief zijn in de sport zei de helft het afgelopen jaar te maken hebben gehad met wangedrag, onder minderjarigen ligt dat percentage op 30 procent.
Voor het onderzoek hebben zo’n drieduizend (oud-)turners uit zowel de top- als amateursport, en hun ouders een vragenlijst ingevuld over grensoverschrijdend gedrag tijdens hun sportcarrière. Ook hielden de onderzoekers 179 interviews, onderen anderen met oud-sporters, bestuurders, trainers, journalisten en wetenschappers.
Van de voormalige turners zei 66 procent ervaringen te hebben met wangedrag door met name trainers, zoals vernedering, dwang, het aanzetten tot ongezond gewichtsverlies, uitschelden en soms ook fysiek geweld, „waaraan de sporter niet kon ontsnappen en [waartegen] verzet onmogelijk was”. Vaak was er volgens de onderzoekers niet zozeer sprake van één specifieke misdraging, maar van een „algehele angstcultuur” waarin allerlei grensoverschrijdende gedragingen plaatsvonden, met name gericht op meisjes. „Een beperkt aantal” oud-sporters heeft ook seksueel geweld aan de orde gesteld. In één geval werd dat gepleegd door een gastouder, andere keren een „medisch professional” en één keer werd een trainer genoemd.
Ook turners die nu nog in de sport actief zijn, meldden grensoverschrijdend gedrag door trainers, zij het minder vaak dan oud-turners. Zo moeten ze veelal doortrainen met een blessure, in de veronderstelling dat dat er nu eenmaal „bij hoort”. Ook andere vormen van intimidatie blijken nog steeds voor te komen, onder meer het niet mogen geven van een eigen mening. Ruim 7 procent van de volwassen huidige sporters en 2 procent van de minderjarige turners stelde ervaringen te hebben met seksueel wangedrag.

Lees ook: ‘Voor turners het moment om erkenning te krijgen’

Vroeger
De onderzoekers hebben niet met zekerheid kunnen vaststellen of het „vroeger” slechter gesteld was in de turnsport dan nu, hoewel er aanwijzingen zijn dat de „grensoverschrijdende gymsportcultuur” nu minder aanwezig is. Zo geven turners die nu actief zijn een hogere waardering aan hun sportcarrière dan oud-sporters. Volgens de onderzoekers is echter pas een reëel beeld vast te stellen als de huidige sporters over enkele jaren opnieuw worden bevraagd.
In het rapport staat een aantal aanbevelingen om misstanden in de turnsport in de toekomst te voorkomen. Zo stellen ze dat ervoor moet worden gewaakt dat ongewenst gedrag genormaliseerd of gebagatelliseerd wordt, waardoor slachtoffers een tweede keer slachtoffer worden. Sommigen van hen lijden ernstig onder de gevolgen van de misstanden en kampen met een eetstoornis of suïcidaliteit. Verder wordt het zogeheten meer-ogenprincipe geopperd, waarbij een trainer in beginsel niet meer de enige autoriteit is in de turnhal.
Diverse misstanden in de Nederlandse turnsport kwamen vorig jaar mede aan het licht door de Netflix-serie Athlete A, over een misbruikzaak in de Verenigde Staten. Oud-bondscoach Gerrit Beltman bekende afgelopen zomer dat hij zich jarenlang ernstig heeft misdragen tegenover jonge sportvrouwen. In oktober onthulden NRC en Noordhollands Dagblad bovendien dat turnbond KNGU Vincent Wevers in 2014 heeft aangesteld als bondstrainer in de wetenschap dat hij eind 2013 mede wegens grensoverschrijdend gedrag was ontslagen bij zijn club.

Written by 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *