Onderzoeker Radboud UMC: ‘Prikstop Astra achteraf niet te rechtvaardigen’




Het is een groot dilemma in het vaccinatiebeleid: zet je het prikken met een vaccin stop als er zeldzame bijwerkingen worden gemeld, of prik je vooral snel door in het algemeen belang? Het besluit van demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) om het vaccineren met AstraZeneca tijdelijk te staken kreeg eerder al veel kritiek, maar een groep wetenschappers van het Radboud UMC rekende nu ook de gevolgen door. Ze trokken vorige week een harde conclusie in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, namelijk dat „de gezondheidswinst van de prikpauze niet opweegt tegen de gezondheidsrisico’s”.De Jonge reageerde zondag persoonlijk met een lange brief op sociale media waarin hij zijn beleid verdedigde. Internist-klinisch farmacoloog Kees Kramers van het Radboud UMC, een van de auteurs van het artikel, vindt het „heel goed” dat de minister de discussie met hem en zijn collega’s zoekt. „We denken dat een open debat kan bijdragen aan draagvlak en begrip voor het vaccinatiebeleid, dat nooit zonder risico is voor het individu maar wel grote maatschappelijke voordelen heeft”.

Lees ook: Als het bloed gaat klonteren

Ernstige trombose De discussie spitst zich toe op de effecten van de prikstop van twee weken waartoe De Jonge in maart besloot. Vanwege een aantal meldingen van een ernstige vorm van trombose door vaccinatie werden toen een kleine 300.000 afspraken met AstraZeneca afgezegd. Op basis van het toen bekende risico is volgens de medici bij 0,3 personen de zeldzame bijwerking voorkomen. Daar staat tegenover dat in de periode van de prikstop ruim 1.300 van de 289.000 afgezegde gevaccineerden een corona-infectie opliepen. Daarvan zijn er volgens de berekening dertien overleden, zo’n negentig in het ziekenhuis beland, en nog eens circa dertig op de intensive care. Deze cijfers laten volgens de Radboud-onderzoekers zien dat de voordelen van doorprikken „vele malen groter” waren dan het risico op de bijwerking. Later zette De Jonge het prikken met AstraZeneca nogmaals stop, maar toen alleen voor mensen onder de 60 jaar.De Jonge schrijft in zijn weerwoord dat er op de conclusies „veel af te dingen” is, maar gaat niet uitgebreid op de berekening in. Wel zegt hij dat hij uit voorzorg moest handelen, omdat in maart nog niet duidelijk was hoe groot de kans op de bijwerking precies was. In april werden meer gevallen bekend, waardoor het risico volgens hem 1 op 50.000 werd, in plaats van het eerdere ongeveer 1 op de miljoen. Doordat hij de veiligheid voorop stelde, „hebben we juist gezondheidsschade kunnen voorkomen”, schrijft De Jonge. De minister zegt ook dat de getroffen groepen snel een alternatief vaccin kregen, hoewel hij moet toegeven dat dit tot enkele weken heeft geduurd.Niet te rechtvaardigen Maar ook als je met het cijfer van de minister rekent is het aantal gemelde bijwerkingen „niet zo hoog dat een vaccinatiestop achteraf te rechtvaardigen is”, zegt Kramers. De internist benadrukt dat maar een deel van de patiënten daadwerkelijk aan de bijwerking overlijdt, in Nederland overkwam dit een vrouw, op acht gevallen. Tegenover dertien extra doden door Covid-19 als gevolg van de prikstop, berekende Kramers’ team. Hij concludeert dat De Jonge in zijn keuzes rond de prikstop heeft gekozen voor „nadruk op de mogelijke bijwerkingen, ten koste van de overduidelijke voordelen van vaccinatie”. De Tweede Kamer vindt de brief van De Jonge aan de artsen onvoldoende en wil meer uitleg, ook over de keuze AstraZeneca na de prikstops niet meer onder de 60 toe te dienen. De Jonge heeft een nieuw advies aan de Gezondheidsraad gevraagd. Hij wil weten of die leeftijdsgrens toch niet verder kan worden verlaagd. Kramers hoopt in elk geval dat 60-minners snel weer AstraZeneca krijgen, de grens kan wat hem betreft omlaag naar 40 jaar. „Onze IC’s worden op dit moment vooral bevolkt door 50- tot 70-jarigen. Geloof mij, vijftigers met overgewicht lopen echt veel meer risico op ernstige Covid dan op die bijwerking.”

Nieuwsbrief
NRC Vandaag

Elke ochtend een overzicht van onze beste stukken en al het belangrijke andere nieuws

Written by 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *