Oostblok-architectuur staat ook in Nederland

Oostblok-architectuur staat ook in Nederland

[ad_1]


In normale tijden – tijden zonder reisbeperkingen – reist Martijn Haan graag door Georgië, Moldavië of Albanië. Op zoek naar gebouwen uit de communistische tijd, bij voorkeur in de stijl van het brutalisme. Imponerende en bombastische gebouwen zijn het, grof en blokkerig. Ze tonen het ruwe beton waar ze van gemaakt zijn, zonder versiering en met verstopte ramen. We associëren ze met het Oostblok, ook al geldt de Frans-Zwitserse architect Le Corbusier als vader van de stroming.Omdat hij door corona niet kon reizen, bedacht Haan iets anders. Hij ging op zoek naar brutalistische gebouwen in Nederland. Hij schreef erover op zijn website Oostblog.info. Geert Jan Hahn en Floris Akkerman, makers van de tweewekelijkse podcast Perestrojkast bij BNR, stelden Haan voor om te komen praten over een virtuele trip door Nederland voor liefhebbers van Rusland, Midden- en Oost-Europa.Ter voorbereiding op de podcast ging Haan in Nederland op zoek naar andere verwijzingen naar zijn geliefde regio. Begraafplaatsen, monumenten, musea, bunkers, plaatsnamen. Een beeld van Lenin in Oost-Groningen, het Czaar Peterhuisje in Zaandam, de Gagarinstraat in Loon op Zand.Ze belandden allemaal op de ‘Perestrojkaart’, sinds eind maart in de lucht. Er zijn vier categorieën: brutalistische en stalinistische architectuur, kosmonauten en ufo’s, Oostblok in Nederland en Koude Oorlog. De teller staat nu nog op 107 locaties, maar Haan verwacht nog meer aanvullingen: „Tips blijven welkom, dit is work in progress.”Op de begraafplaats van Crooswijk in Rotterdam liggen de resten van de Oekraïense nationalist Jevhen Konovalets, als balling in Nederland beland. Op 23 mei 1938 kreeg hij een doos chocolaatjes van een agent van de Russische geheime dienst NKVD. De bom onderin de doos ontplofte op de Coolsingel en doodde Konovalets. Twee jaar later organiseerde de dader de ijsbijl-liquidatie van Trotski in Mexico.Niet alles op de Perestrojkaart is tastbaar. Een vermelding is ook weggelegd voor „de Joegoslavische meisjes van Red Band”, die eind jaren zestig met honderden tegelijk in het Brabantse dorpje Bosschenhoofd arriveerden om in de fabrieken rond Roosendaal te werken en in sociaal opzicht nogal wat teweegbrachten.Zelf is Haan gefascineerd door de Amsterdamse Wibautstraat, onze eigen „socialistische promenadeallee”, rijk aan gesloten wederopbouwarchitectuur. Zoals het Premselahuis en het Kohnstammhuis, nu de Amstelcampus van de HvA. Of LTS Patrimonium, nu het Cygnus Gymnasium. „Daar kun je zien dat we in de jaren vijftig niet heel anders over ruimte en architectuur dachten dan in de Sovjet-Unie. Ook hier was het de bedoeling om burgers te imponeren en de macht van de overheid te laten zien.”Haan werkt aan een tweede kaart, volledig gericht op brutalisme in Nederland. „Ik heb al honderd items.”Mark Duursma

Een versie van
dit artikel
verscheen ook in

NRC in de ochtend
van 18 mei 2021

[ad_2]

admin

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *