‘Op school en thuis moet kinderen uitgelegd worden waarom Bilal Wahibs actie verkeerd was’




Het kan snel gedaan zijn met een reputatie, zeker in deze tijd van razendsnelle sociale media. Dinsdag stond de 22-jarige Bilal Wahib een veelbelovende carrière te wachten. Hij was als presentator en acteur te zien in kinderprogramma’s, had een Gouden Kalf in zijn kast en is afgelopen jaar op filmfestival van Berlijn uitgeroepen tot shooting star, de onderscheiding voor veelbelovende Europese acteurs. En hij stond op het punt een Edison-prijs te krijgen voor zijn nummer-één-hit Tigers.Een dag later was het zicht op die glansrijke toekomst helemaal weg. Via een Instagram-livestream met duizenden fans had Wahib dinsdagavond een 12-jarige jongen uitgedaagd in ruil voor geld zijn geslachtsdeel te laten zien. Op een video van de stream was te zien dat Wahib lachend vaststelde dat de jongen het echt had gedaant. Woensdag bracht de acteur door op het politiebureau. Hij wordt verdacht van het maken en verspreiden van kinderporno.Of hij wordt vervolgd is nog onbekend. De schade aan zijn carrière is echter al aangericht. Platenlabel TopNotch en BNNVARA zegden hun samenwerking met de artiest op. De omroep haalde alle afleveringen van het kinderprogramma dat hij presenteerde offline. Een Edison krijgt Wahib niet meer. En hij is levenslang verbannen van Facebook en Instagram.

Als tv-makers het slachtoffer tot figurant maken

Bilal Wahib is vooral populair onder kinderen en tieners. Wat voor signaal geeft het zogeheten cancellen, het verbannen van de artiest uit de media, richting jonge fans? En kunnen zij iets leren van deze situatie?Zonder twijfel, zeggen drie mediapedagogen afzonderlijk van elkaar: vanuit een pedagogisch oogpunt is het goed dat organisaties niet meer met de jonge artiest willen samenwerken. Maar dat werkt alleen als op school en thuis wordt uitgelegd waarom Wahibs actie verkeerd was. „Hij overschreed een wettelijke grens, een minderjarige onder druk zetten om zich te ontbloten kan echt niet en is strafbaar”, zegt Freek Zwanenberg van Bureau Jeugd en Media. Des te meer vanwege zijn status als idool is het een goed signaal dat Wahib niet meer te zien is, aldus Jacqueline Kleijer, ook van Bureau Jeugd en Media. Macht„Duizenden jongeren keken mee met de livestream”, zegt ze. „Als je zo beroemd bent heb je macht. Bijvoorbeeld om iemand onder druk te zetten iets te doen. Maar je hebt ook verantwoordelijkheid naar je fans om die macht niet te misbruiken.” Scholen en ouders moeten deze situatie aangrijpen om kinderen ‘mediawijs’ te maken en ze te laten zien dat zulk gedrag verboden is, zegt Zwanenberg. Aan besef daarover schort het bij veel minderjarigen. Ook een morele en ethische discussie is nuttig, zegt Zwanenberg. „Los van of iets verboden is of niet, is het belangrijk kinderen te vragen: wat vind jij dat wel en niet mag? Wanneer deel je iets en wanneer niet? Het vergt empathie met een slachtoffer om bijvoorbeeld een naaktfoto niet door te sturen. Dat ethische besef moeten kinderen nog leren.” Ook het omgaan met en leren weerstaan van groepsdruk is belangrijk, zegt hij.Kleijer hoopt dat Wahib de komende weken, als het stof is gedaald, zelf met openbare excuses komt. Dat zou een belangrijk signaal zijn voor zijn vele jonge fans. „Nu kunnen kinderen aan dit incident ook overhouden dat ze niets fout mogen doen”, zegt Kleijer. „Door het maken van excuses kun je kinderen leren dat het belangrijk is sorry te zeggen als je iets doms doet.” Kleijer benadrukt dat het bij zo’n les belangrijk is dat Wahibs publiekelijke excuses gemeend en oprecht zijn. Via zijn advocaat liet de artiest vorige week weten een „enorme fout” te hebben gemaakt en „enorm aangeslagen” te zijn, mede omdat hij “alles nu ziet instorten”. „Dat is dan weer niet zoals het moet, omdat de excuses weer over hemzelf gaan en niet over empathie met het slachtoffer”, zegt Kleijer. Met de leerlingen die ze zelf onderwijst doet ze geregeld rollenspellen om pestsituaties na te doen. „Dan moet degene die pester speelt uiteindelijk sorry zeggen. Kinderen pikken er altijd feilloos uit of excuses oprecht zijn of niet.” Iris van der Heijden van Het Mediateam, een organisatie die kinderen leert omgaan met digitale apparaten en (sociale) media, ziet regelmatig dat kinderen in het nauw komen door wat ze online zetten of naar vrienden sturen. Naaktfoto’s bijvoorbeeld, of andere, ‘gewone’ foto’s waar lelijke teksten bij worden geplaatst. Het is belangrijk ze bewust te maken van wat er met zo’n foto kan gebeuren, en in wiens handen die kan vallen. Schoolplein„Kinderen moeten leren omgaan met de normen en waarden die horen bij digitale relaties”, zegt Van der Heijden. Eigenlijk zijn dat dezelfde als in de fysieke wereld. „Alle tieners begrijpen dat je op het schoolplein óók niet zomaar vraagt of je klasgenoot zijn broek uit trekt. Maar als er een scherm tussen zit, stellen mensen dat soort vragen sneller. Kinderen moeten leren dat dat niet kan.” Zwanenberg van Bureau Jeugd en Media vindt dat de casus-Wahib ook in burgerschapsonderwijs terug moet keren. „Het is interessant om de straf voor Bilal met kinderen te bespreken. Door te vragen: vinden jullie de straf terecht? Of verdient hij toch een tweede kans? Ook dat is uiteindelijk een morele afweging.”

Written by 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *