Overal in Delhi staan rijen: voor het ziekenhuis, voor zuurstof en voor de brandstapels




Eerst neemt de zoon in de autoriksja plaats. Dan de dochter, de vader. Met hulp van de bestuurder en omstanders volgt ten slotte het levenloze lichaam van de vrouw, neergelegd over hun knieën op de achterbank, haar polsen met fijne, rode armbanden bungelend uit het frame. „Dat is de tweede persoon die ik zie sterven”, zegt Prince Madan (31) dof, zijn ogen voor even los van de telefoon in zijn handen. En hoelang staat hij hier nu al langs deze weg? Een uur?Aan de overkant, beschut onder roze tentdoeken, zit Madans schoonmoeder op een tuinstoel, haar mond en neus bedekt door een plastic kapje dat via een infuus aan een zuurstoftank is bevestigd. Zij zit nog rechtop. Anderen liggen opgekruld op bankjes of onderuitgezakt op stoelen terwijl familieleden hen met stukken karton of de hoek van hun sari tegen de zon proberen te beschermen, onderwijl weer een nummer op hun telefoon proberend. „Dokter, heeft u nog plek?”Nee, we hebben geen bed meer voor uw vader, moeder, broer, zus. Probeer het bij een ander coronaziekenhuisEen stuk asfalt in een buitenstad van de Indiase hoofdstad Delhi is deze dagen de laatste hoop – en in sommige gevallen de laatste stop – geworden van een onophoudelijke stroom mensen die elders steeds hetzelfde antwoord kregen: Nee, we hebben geen bed meer voor uw vader, moeder, broer, zus. Probeer het bij een ander coronaziekenhuis. Nee, ik heb geen zuurstofcilinders meer. Probeer het bij een andere handelaar. Nee, we kunnen niet. Nee, we hebben niet. Nee. Nee. Nee.„We hebben alles geprobeerd”, zegt Madan, zelf nog maar net hersteld van Covid-19. Hij knikt naar zijn zwager die met ogen wijd en een hand in het haar staat te bellen. „Gisteren is hij naar vijftien ziekenhuizen gereden.” Via WhatsApp hoorde Madan uiteindelijk over een sikh-tempel die voor zijn poorten een gratis drive-in voor medische zuurstof heeft opgezet. Daar zit zijn schoonmoeder nu. Haar gezicht weggedraaid van de huilende familie en een bedekt lichaam naast haar op een bankje.Overspoeld door tweede golfIn miljoenenstad Delhi, op zijn knieën gebracht door een meedogenloze tweede golf, zijn zieken dezer dagen op zichzelf en een groeiend leger aan vrijwilligers aangewezen om voor hun redding te zorgen. Ziekenhuizen worden zo overspoeld, dat sommige ernstig zieke patiënten voor de deur sterven. Op brancards of in riksja’s. Binnen waren geen bedden meer vrij of de zuurstof was op. Ondertussen wijzen lokale politici en de centrale regering druk naar elkaar. Ondertussen tikt de teller door. Vrijdag: 27.000 nieuwe besmettingen, 375 doden. Zaterdag: 25.000 en 412 doden. Dit is alleen nog in de hoofdstad, maar vooral: dit zijn slechts de officiële cijfers. De werkelijke aantallen liggen hoogstwaarschijnlijk vele malen hoger, met crematoria die dag en nacht moeten doorwerken om alle lijken te kunnen verbranden. De lucht boven Delhi, waar de industrie en het verkeer door de lockdown grotendeels stil liggen, is al dagen grauw.„Het hele systeem heeft gefaald”, zegt Puneet Mehrotra (26) een van de vrijwilligers bij de tempel in Ghaziabad. Met twee medische maskers op en een derde N95 op zijn kin („Even adem halen”), loopt hij heen en weer van zieke naar zieke, een soort plantenspuit met desinfectiemiddel in de hand. Op een dag zien ze hier al snel een paar honderd patiënten, vertelt hij, terwijl de volgende auto komt voorrijden: een grijze Suzuki waaruit een jonge man naar buiten wordt getild.„We doen wat we kunnen”, zegt Mehrotra. „Maar iedere dag zien we mensen lijden. En waar is de regering? Die zien we praten op televisie. Waarom komen ze niet helpen?”De woede is overal voelbaar. Richting de regering van premier Narendra Modi, die Indiërs tot voor kort voorhield dat corona was verslagen – ook toen experts waarschuwden dat een tweede golf ophanden was. Richting de autoriteiten in Delhi, die in februari noodhospitalen uit de eerste golf ontmantelden, omdat deze ‘niet meer nodig waren’. Maar ook richting de bevolking zelf. „We namen het niet serieus genoeg meer”, zegt Madan. „Daar betalen we nu de prijs voor.” HuilbabyIn zijn wekelijkse radioprogramma vergeleek Modi de tweede golf onlangs met „een storm” die het land „door elkaar heeft geschud”. Maar in de rechtszaal bezigt Tushar Mehta, de advocaat van de regering, een andere toon. Toen de regering van Delhi – in handen van een andere partij dan premier Modi’s BJP – onlangs naar de rechter stapte vanwege het chronische tekort aan toevoer van medisch zuurstof, reageerde Mehta met de woorden: „Laten we geen huilbaby zijn.”

Lees ook: In India is het nu jagen op zuurstof: ‘Help, mijn familielid stikt’

In het Holy Family Hospital in het zuidoosten van Delhi galmen die woorden na. Het ziekenhuis is één van de vele in de hoofdstad die de afgelopen twee weken op een noodsituatie afstevenden, met tientallen coronapatiënten aan de beademing en op een gegeven moment nog maar voor een half uur aan zuurstof op voorraad. „Het kwam gelukkig net op tijd goed”, zegt vader George P. A., de in een wit habijt geklede directeur van het ziekenhuis. „Maar iedere dag is een strijd.”Voor de deur van de eerste hulp zit het gazon vol met familieleden van patiënten die binnen liggen in bedden met amper een meter afstand tot elkaar. „Normaal staan daar 35 bedden”, vertelt vader George. Nu zijn dat er twee keer zoveel. „We hebben bedden in de gang gezet, onze afdeling ayurvedische zorg is omgebouwd. We doen wat we kunnen, maar onze IC ligt vol. Ernstig zieke patiënten die hier aankomen, moeten we wel wegsturen. Dat is ontzettend frustrerend.”In de rij voor het crematoriumZelfs wie het lukt ergens een IC-bed te bemachtigen, is nog niet per definitie veilig. Zo gaat het diezelfde dag elders in Delhi gruwelijk mis. SOS-berichten van de leiding van het Batra-ziekenhuis over een bijna lege zuurstoftank blijven zaterdagochtend te lang onbeantwoord: twaalf patiënten overleven dat niet, onder wie een van de artsen uit het ziekenhuis zelf. Vorige week voltrok zich eenzelfde drama bij twee andere ziekenhuizen. Daar stierven 45 mensen. „Het is een schande dat dit in Delhi kan gebeuren”, reageerde een geëmotioneerde hoofdarts van Batra tegen journalisten. „Dit is de hoofdstad! Stel je voor hoe de situatie elders in het land is.”Met crematoria die dag en nacht moeten doorwerken om alle lijken te verbranden is de lucht boven Delhi al dagen grauw.Gezeten op opgestapelde zakken cement, staart Abhishek Srivastava (38) leeg voor zich uit. Zweet druppelt langs zijn voorhoofd en nek en verdwijnt in het pak dat hem moet beschermen tegen de dood die in de lucht hangt. Een doordringende, zure lucht van smeulend hout, afkomstig van de resten op wat tot voor kort de parkeerplaats van een crematorium was. Zijn vader, die nacht overleden, ligt vlakbij in een geparkeerde ambulance, het witte doek net zichtbaar door het raam.Daarnaast nog een ambulance. Erachter nog twee. Om de hoek van de ingang twee, drie, vijf. Geen idee wanneer ze aan de beurt zijn, zegt Srivastava zonder op te kijken. Hij zit hier al twee uur. Zijn 68-jarige vader was al ziek. Een leveraandoening. Toen sloeg corona in hun gezin toe. Eerst kreeg zijn vader koorts, toen daalde zijn zuurstofwaarde. Acht uur lang wachtte hij in de auto terwijl zijn zoon probeerde de receptionist van een lokaal ziekenhuis over te halen zijn vader op te nemen.„Het was verschrikkelijk”, zegt Srivastava. „Ze hadden bedden vrij, maar ze zeiden dat ze niemand nieuw mochten toelaten tenzij het management dat goedkeurde.” Vrienden probeerden andere ziekenhuizen, zonder succes. Toen zijn vader uiteindelijk toch werd opgenomen, ging hij al snel verder achteruit. En nu is hij er niet meer. Terwijl jongemannen in T-shirts en op slippers stukken hout klaarleggen voor de volgende brandstapel, kijkt Srivastava even op.Kun je één ding opschrijven, vraagt hij dan. „Zeg tegen de regering dat ze de levens van mensen prioriteit moeten geven. Echt prioriteit. Kijk naar de toestand van ons land. Er zijn geen medicijnen, geen bedden, geen dokters. Ja, Covid is Covid. Maar veel mensen hadden gered kunnen worden als ze de juiste medische zorg hadden gehad.” Dit moet stoppen, zegt hij dan, zijn blik weer verloren op het gesleep met stukken hout.

Nieuwsbrief
NRC Vandaag

Elke ochtend een overzicht van onze beste stukken en al het belangrijke andere nieuws

Written by 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *