Premier Netanyahu lijkt te kunnen doorregeren met rechtse coalitie




Premier Benjamin Netanyahu en zijn rechtse bondgenoten lijken volgens de exit polls na de Israëlische parlementsverkiezingen op een meerderheid te kunnen rekenen in de Knesset, het Israëlische parlement. Dinsdag ging Israël voor de vierde keer in twee jaar naar de stembus. Ook deze keer is een stabiele coalitie niet gegarandeerd, maar een rechtse coalitie heeft de beste kansen. Net als de vorige verkiezingsrondes draaiden deze verkiezingen om de vraag of premier ‘Bibi’ Netanyahu mag doorregeren. De vorige rondes lukte het hem niet om een rechtse Knessetmeerderheid te halen. Een moeizame eenheidsregering van Netanyahu en zijn meer gematigde rivaal Benny Gantz viel eind 2020 uit elkaar. Netanyahu is Israëls langst zittende premier en hij hoopt nog langer aan te blijven. Zijn Likudpartij wordt onbetwist de grootste in de Knesset, het Israëlische parlement, volgens de exitpolls met 31 tot 33 zetels. Netanyahu heeft drie corruptiezaken tegen zich lopen. Daarnaast veroorzaakte zijn aanpak van de coronacrisis veel onvrede. Nu Israël echter wereldwijd voorop loopt met vaccinaties en winkels en restaurants weer open zijn, profiteert Netanyahu van dit succes. „Voor Netanyahu had de timing niet beter kunnen zijn”, zegt Eytan Gilboa, expert politiek en communicatie aan de Bar-Ilan Universiteit. Ook de recente normalisatieakkoorden met Arabische landen zijn goed voor Bibi’s populariteit. Netanyahu’s droomcoalitieHet gaat er niet alleen om wie wint, maar vooral ook om wie in staat is een coalitie te vormen met minstens 61 van de 120 Knessetzetels. Netanyahu’s droomcoalitie is een rechtse coalitie met twee ultra-orthodoxe partijen en één of twee andere rechtse partijen. Dat is hem de vorige rondes niet gelukt. Zoals het er nu uitziet, haalt hij deze keer wel een rechtse meerderheid – maar alleen als Naftali Bennett met zijn partij Yamina (Rechtsaf) meedoet. Bennett zal zijn sleutelpositie waarschijnlijk uitbuiten tijdens de coalitieonderhandelingen; tijdens de campagne hield hij zijn kaarten stevig tegen de borst. In tegenstelling tot bij de vorige verkiezingsrondes, waarin Netanyahu en oud-legerchef Gantz gelijk opgingen, had Netanyahu dit keer niet één grote tegenstander. De tweede partij, centrumpartij Yesh Atid (‘Er is toekomst’) van Yair Lapid, blijft met achttien voorspelde zetels ver achter bij Likud. Avigdor Lieberman, een rechtse politicus die nadrukkelijk campagne voerde tegen de religieuze partijen, krijgt volgens de polls zes tot acht zetels. Dan is er nog Gideon Sa’ar, een afvallige Likudnik die zijn eigen partij Nieuwe Hoop oprichtte. Hij blijft steken op zes zetels. Willen Lapid en de andere anti-Netanyahu-leiders een coalitie vormen, dan zouden ze steun moeten verkrijgen van én de rechtse Bennett én de Palestijns-Israëlische Joint List, alles behalve voor de hand liggende partners. Niemand wil denken aan het andere scenario: een vijfde stemronde. Comfortabel over de kiesdrempelNa de breuk binnen Blauw-Wit en de mislukte eenheidsregering met Netanyahu was verwacht dat Gantz’ partij gedecimeerd zou worden. Opiniepeilingen voorspelden dat Blauw-Wit en diverse andere partijen rond de kiesdrempel van 3,25 procent zouden blijven steken. Blauw-Wit en ook het linkse Meretz zeilen met ongeveer zeven zetels echter comfortabel de kiesdrempel voorbij. Ook het extreemrechtse Religieus Zionisme haalt een verrassende zeven zetels. De conservatieve Palestijns-Israëlische partij Ra’am, dat zich afsplitste van de Palestijns-Israëlische alliantie, haalt de kiesdrempel niet. Terwijl Netanyahu tijdens voorgaande verkiezingscampagnes waarschuwde tegen de opkomst van de Palestijns-Israëlische kiezers, voerde hij dit keer juist een agressieve campagne om deze kiezersgroep voor zich te winnen. De verdeeldheid onder de leiders heeft waarschijnlijk geleid tot een extra lage opkomst onder Palestijns-Israëlische kiezers. De definitieve uitslag wordt op zijn vroegst vrijdag verwacht. Mede door de coronamaatregelen duurt het tellen van de stemmen langer dan gebruikelijk.

Lees ook: Orthodoxen verguisd om corona maar onmisbaar als coalitiepartner

Een versie van
dit artikel
verscheen ook in

nrc.next
van 24 maart 2021

Written by 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *