Prik sneller maar vooral slimmer




Na de persconferentie van afgelopen dinsdag, met het vooruitzicht op een lockdown tot het begin van de zomer, is er een sombere stemming neergedaald over Nederland. Kan het niet sneller? Intussen beseffen wij dat grootschalige vaccinatie de enige uitweg is. Maar de mogelijkheden om meer en sneller te prikken, lijken beperkt.Voordat de maatregelen kunnen worden versoepeld, moeten er nog veel mensen worden gevaccineerd. Inmiddels hebben circa 1,5 miljoen mensen een eerste vaccinatie gehad en zijn 600.000 mensen twee keer geprikt, aldus het RIVM. Naar verwachting zal het vaccinatietempo vanaf april flink omhoog gaan, omdat er dan meer vaccins beschikbaar komen.Ben van der Zeijst was hoofd vaccins bij het RIVM en is emeritus hoogleraar aan Universiteit Leiden.
Willy Spaan is emeritus hoogleraar virologie aan Universiteit Leiden.
Maar voordat versoepelingen kunnen worden doorgevoerd, moeten er in totaal een krappe zes miljoen mensen (de kwetsbare groepen) gevaccineerd zijn. Dat gaat dus nog even duren; tot in de loop van juni, schat het kabinet.We kunnen die termijn verkorten door de tweede prik later te geven. Dan gaat het met name over het vaccin van BioNTech/Pfizer. Daar wordt nu een periode van vijf tot zes weken aangehouden tussen de eerste en tweede prik. Wij stellen twaalf weken voor. De impact hiervan zal groot zijn. De komende weken kunnen dan alle tweede vaccinaties met zes tot zeven weken worden uitgesteld en met de vrijgekomen vaccins kunnen de risicogroepen versneld worden gevaccineerd. Gaan we ervan uit dat de levering van dit vaccin even betrouwbaar blijft als tot nu toe, dan kunnen we tussen eind april en medio mei (week 14 tot en met 19) zo’n drie miljoen mensen vaccineren in plaats van de beoogde anderhalf miljoen.In het Verenigd Koninkrijk vaccineert men al langer volgens het twaalf-weken-schema, met het BioNTech/Pfizer vaccin en het AstraZeneca-vaccin. Dit was bij de invoering niet goed onderbouwd, maar het blijkt te werken en we begrijpen nu ook beter waarom. Inmiddels is duidelijk dat beide vaccins al na één prik voor zo’n 80 procent tegen ziekenhuisopname beschermen. Ook blijkt vaccinatie de verspreiding van het virus te remmen.

Lees ook: Vaccinatieprotocol oprekken? ‘Zo kun je een vaccin om zeep helpen’.

Eerder versoepelenDoor de tweede prik uit te stellen, kunnen we kwetsbare groepen sneller beschermen waardoor de druk op de zorg afneemt; wordt de circulatie van het virus sneller teruggedrongen, wat resulteert in een verlaging van het R-getal, waardoor de maatregelen eerder kunnen worden versoepeld.We zien deze effecten terug in het Verenigd Koninkrijk. Daar is het aantal ziekenhuisopnames sterk gedaald en ligt het R-getal nu tussen de 0,7 en 0,9. Als gevolg hiervan is een plan gemaakt om, stapsgewijs, restricties op te heffen – op 21 juni zouden alle restricties in het VK ten einde lopen. Waarom kopieert ons kabinet deze succesvolle aanpak niet? Dat heeft te maken met een advies van de Gezondheidsraad van 8 maart. De raad heeft de afgelopen maanden onder grote tijdsdruk vele adviezen uitgebracht en zo het beleid bij de les kunnen houden. Maar de ontwikkelingen gaan zo snel dat een heroverweging gewenst is. Allereerst waren in het advies van 8 maart nog niet de resultaten over de bescherming tegen ziekenhuisopnames na één vaccinatie verwerkt. Daarnaast hecht de raad ook veel waarde aan de theoretische mogelijkheid dat teruglopende antistofniveaus zullen zorgen voor de selectie van nieuwe virusvarianten.Dat is inderdaad een theoretische mogelijkheid. De huidige virusvarianten zijn onafhankelijk van elkaar op verschillende plaatsen op de wereld ontstaan. Dat begon al vroeg in 2020, ver voordat er gevaccineerd werd.Ook de twee belangrijkste mutaties N501Y (de Britse variant) en de E484K (naast N501Y aanwezig in de Zuid-Afrikaanse variant en verantwoordelijk voor een slechtere bescherming door vaccins) ontstonden op verschillende plaatsen. Hoe precies is niet bekend, maar het moet gebeurd zijn in een van de meer dan honderd miljoen mensen die geïnfecteerd zijn door het virus, op een moment dat ze de vermenigvuldiging van het virus maar gedeeltelijk konden remmen. Uitstel, geen afstelMaar is de vaccinatie nog wel voldoende effectief als we de tweede prik (te) lang uitstellen? Met de Gezondheidsraad vinden we dat een tweede prik nodig is. Van uitstel mag geen afstel komen. De tweede prik is vooral belangrijk om een betere en langdurige bescherming op te bouwen. Hier dringen vaktermen als immunologisch geheugen en ‘germinal centers’ zich op. Zonder hier diep op in te gaan, is het wel duidelijk dat met name de RNA-vaccins zoals het BioNTech/Pfizer-vaccin op dit punt erg goed presteren – er zijn dus geen zorgen op dit punt.De voordelen om zoveel mogelijk mensen een eerste vaccinatie met het BioNTech/Pfizer vaccin te geven en de tweede vaccinatie uit te stellen zijn dus evident. Ons advies aan het kabinet is dan ook: beslis zo snel mogelijk de tweede prik uit te stellen. Zoals het kabinet met verlenging van de lockdownmaatregelen laat zien: we zitten nog steeds in een noodsituatie. Handel daar naar, juist ook bij de vaccinatiestrategie.

Nieuwsbrief
NRC De Haagse Stemming

Volg de formatie op de voet en word zelf een Haagse ingewijde

Written by 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *