Publiek wil digitaal, nu de musea nog




Een virtuele tour door het Mauritshuis of live colleges over Vincent van Gogh vanuit het Van Gogh. Nu we vanwege corona niet meer fysiek cultuur kunnen snuiven, komt een aantal musea met een creatief betaald digitaal aanbod. En dat is hard nodig, want volgens een enquête van de Museumvereniging vreest een kwart van de musea het niet langer dan een jaar vol te houden. De aankomende testevenementen, waarbij enkele musea de deuren openen voor een beperkt publiek, zullen dit waarschijnlijk onvoldoende compenseren. Naast financiële overheidssteun zie ik vooral een oplossing in een breder, diverser en lucratiever digitaal aanbod van musea. Sommige grotere musea zijn dit idee al toegedaan, zoals het Rijksmuseum, het Van Gogh Museum en het Mauritshuis.

Marieke van der Donk is directeur van MuseumTV.
Het Museum of Modern Art (MoMa) in New York gaat nog een stap verder, met drie verschillende soorten betaalde abonnementen, die toegang geven tot diverse combinaties van het online en offline aanbod. Denk aan digitale rondleidingen, cursussen en games. Een dergelijke structurele digitale aanpak versterkt de financiële positie van musea en maakt ze minder afhankelijk van enkel fysieke bezoekers. Dit is noodzakelijk, want naast subsidies is ongeveer de helft van de inkomsten van musea afkomstig van betalende klanten via tickets, de museumwinkel, sponsoring en evenementen. Doordat dit wegviel als gevolg van de coronapandemie moesten sommige musea sluiten. Structureel digitaal aanbodVele hebben intussen minder personeel in dienst of minder budget voor marketing. Structureel digitaal aanbod is de oplossing, en dat gaat dan verder dan alleen het bijhouden van een website en activiteit op sociale media. Er zal ingezet moeten worden op betaalde museale content, zoals online lezingen en colleges, en op livestreams, workshops en evenementen.

Lees ook: ‘Musea zijn bewezen coronaproof gemaakt’

Maar hebben we na hele werkdagen Teams-calls of online les nog wel zin om het museum óók nog digitaal te bezoeken? Er is inderdaad een kleine groep mensen die musea exclusief fysiek wil bezoeken. Niettemin bleek uit onderzoek dat ik al in 2011 uitvoerde in opdracht van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek, dat er voor digitale content veel meer en een heel ander publiek is, met uiteenlopender wensen dan wellicht wordt aangenomen. Het ene aanbod sluit het andere dus helemaal niet uit, het vult elkaar juist aan. Die verschillende groepen blijken volgens datzelfde onderzoek ook best bereid om te betalen voor verschillende producten, juist als ze een on- en offline keuzevrijheid hebben die aansluit bij hun budget en interesses. Dat zie je ook terug in andere sectoren die floreren sinds de inzet op een divers en digitaal aanbod. De museumsector hoeft niet opnieuw het wiel uit te vinden. Kijk maar naar de vernieuwingsslag in de krantenwereld of het televisieaanbod. Kranten bieden inmiddels verschillende abonnementsvormen en combinaties van papier- en digitaal aanbod. Televisie kijken we tegenwoordig via streamingdiensten, on demand, YouTube, dvd’s, en lineair, en de bioscoop is er ook nog steeds. Musea zouden wat meer als een digitale uitgever kunnen gaan denken, zoals het MoMa in New YorkWe hebben veel meer keuze gekregen in hoe we media consumeren, zijn bereid ervoor te betalen en we zien in onderzoek terug dat het publiek dit eigenlijk ook van musea wenst. Om dit voor elkaar te krijgen zouden musea wat meer als een digitale uitgever kunnen gaan denken, zoals het MoMa in New York.

Praat mee met NRC

Onderaan dit artikel

kunnen abonnees reageren.

Hier leest u meer over reageren op NRC.nl
.
Virtual realityAlleen, vanwege de verspreide expertise in de sector, beperkt budget en capaciteit, zijn het tot nu toe vooral de bovengenoemde grote musea die deze kans kunnen grijpen. Voor kleinere musea is dit veel lastiger om te realiseren. Sla daarom de handen achter de schermen ineen om digitale vernieuwing voor alle musea te stimuleren. Meer samenwerking vergt een flinke cultuuromslag in de museumwereld, maar de kennisdeling die het oplevert is van essentieel belang voor het voortbestaan en floreren van ook de kleinere Nederlandse musea. Voor een succesvolle digitale wereldwijde ontsluiting van onze prachtige museale collecties hebben we iedereen nodig: de overheid, de musea en iedere cultuurliefhebber die straks thuis kan genieten van kunstpodcasts, virtual reality-tentoonstellingen en online schilderworkshops – en dit op waarde schat door ervoor te betalen.

Nieuwsbrief
NRC Future Affairs

De spannendste stukken over de toekomst van tech, economie, klimaat en megatrends

Written by 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *