Rekenkamer kraakt ambitieus ouderenbeleid van college Rotterdam




Het ambitieuze ouderenbeleid van de gemeente Rotterdam werkt niet of nauwelijks. Vrijwel alle maatregelen, voor bijvoorbeeld een gezondere levensstijl, minder eenzaamheid, geschikte woningen in de eigen wijk en de juiste zorg en hulp, zijn niet effectief. Dat zijn de harde conclusies in het nieuwe rapport Broze Bedoelingen van de Rekenkamer Rotterdam, het onafhankelijke adviesorgaan van het stadsbestuur.Rekenkamer-directeur Paul Hofstra, die 1 juni vertrekt na twee termijnen, noemt het ouderenbeleid „teleurstellend”. De gemeente heeft te weinig zicht op de problemen en behoeften van ouderen, niet genoeg regie in de samenwerking met organisaties, onrealistische verwachtingen, en leert onvoldoende van eerdere ervaringen, volgens de Rekenkamer.

Lees ook dit afscheidsinterview met Paul Hofstra, die afscheid neemt als directeur van de Rekenkamer Rotterdam

Dubbele vergrijzingHet stadsbestuur maakte in 2019 het ‘masterplan’ Ouder & Wijzer, onder verantwoordelijkheid van CDA-wethouder Sven de Langen. De achtergrond is de „dubbele vergrijzing” die zich de komende jaren zal voltrekken; tussen 2018 en 2035 neemt het aantal 65-plussers in Rotterdam met eenderde toe naar 130.000 ouderen – de groep 75-plussers groeit daarbij het meest. Van de 81 maatregelen in het masterplan is er volgens de Rekenkamer echter slechts één met „substantieel” resultaat: het onderdeel sport, waarbij duizenden ouderen worden gestimuleerd meer te bewegen. De overige plannen zullen „niet of slechts beperkt” helpen, het is onzeker of ze werken of het zijn maatregelen waarin de gemeente geen rol heeft. Het college van b&w heeft bijvoorbeeld als doel de eenzaamheid onder ouderen in vier jaar terug te brengen van 53 naar 50 procent. De huisbezoeken aan 75-plussers om die eenzaamheid in beeld te krijgen, werken volgens de Rekenkamer niet goed. Er wordt systematisch gewerkt met een lange vragenlijst, en dat belemmert een „goed gesprek” over de leefwereld van ouderen. Tijdens de huisbezoeken bereikt de gemeente daarbij slechts 14 procent van de 75-plussers en de eenzaamsten juist niet. Cultuurspecifieke zorgIn het algemeen heeft de gemeente volgens de Rekenkamer te weinig inzicht in de problemen en behoeften van ouderen, die verschillen per wijk, opleidingsniveau, inkomen en culturele achtergrond. Veel maatregelen sluiten niet aan bij ouderen die laaggeletterd zijn of weinig geld hebben. Dat gaat om maatregelen als digitale zorg (e-health), een eigen bijdrage bij beweegactiviteiten of gebiedsgidsen met verwijzende informatie. Er zou ook geen „cultuurspecifieke” zorg zijn voor ouderen met een migratie-achtergrond, waarbij vaker sprake is van eenzaamheid en een ongezondere levensstijl.

Verder wil het college dat ouderen desgewenst in hun eigen wijk kunnen blijven wonen. Onduidelijk is hoeveel koop- en huurwoningen in het middensegment hiervoor nodig zijn. Ook stuurt het college te weinig in het opzetten van ‘ouderenhubs’: multifunctionele locaties voor bijvoorbeeld wonen, activiteiten, maaltijdvoorziening en zorg. De welzijnsorganisaties die hierbij moeten samenwerken, zijn tegelijkertijd elkaars concurrenten. Ook is niet altijd helder welk concept het college voor ogen heeft. De gemeente heeft vanaf 2003 vergeefs geprobeerd soortgelijke ‘woonzorgzones’ en ‘woonservicegebieden’ op te zetten, en het college trekt te weinig lering uit deze eerdere lessen, zegt de Rekenkamer.Het Rekenkamer-rapport doet uitspraken over de verwachtingen van het ouderenbeleid op de lange termijn; de coronapandemie is daarom niet van invloed op de hoofdconclusies, volgens de onderzoekers. Het adviesorgaan heeft een jaar lang onderzoek gedaan in literatuur, documenten en (telefonische) interviews gehouden met ambtenaren, wetenschappers en deskundigen, overige externe partijen en in totaal 36 ouderen.FitfestivalsHet college zegt zich niet te herkennen in meerdere conclusies van het rapport en plaatst er kanttekeningen bij. De kritiek dat het bijvoorbeeld onzeker is of de vele kleine ‘ouderenpilots’ in de stad wel bredere navolging krijgen, is een kwestie van „pionieren”, zegt het college. De gemeente zou verder al veel kennis over ouderen hebben en heeft daarom geen aanvullend onderzoek verricht. Als voorbeelden om ouderen met een laag inkomen en laag opleidingsniveau te helpen, noemt het college initiatieven als ‘thuisplusflats’ en scootmobielstallingen bij sociale huurwoningen, of laagdrempelige ‘fitfestivals’. Van de dertien aanbevelingen in het rapport zegt het college er elf over te nemen. Uit de motivatie daarbij leidt de Rekenkamer echter af dat het college feitelijk slechts drie aanbevelingen volledig overneemt. Deze drie aanbevelingen betreffen onderzoek naar het mislukken van eerdere ‘ouderenhubs’, het volledig informeren van de gemeenteraad over de voortgang van het masterplan, en een betere aansturing van betrokken organisaties.

Nieuwsbrief
NRC Rotterdam

Het laatste nieuws en de beste stukken over de mooiste rotstad die er is

Written by 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *