Rotterdam-Zuid gaat vooruit – maar niet zo snel als Noord




Het gaat op het eerste oog beter met Rotterdam-Zuid. Het opleidingsniveau schiet omhoog en het aandeel middeninkomens neemt toe. Dit blijkt uit het deze week gepubliceerde onderzoek De Herverdeelde Stad; Verandering in de Bevolkingssamenstelling op Rotterdam-Zuid door Gijs Custers van de Erasmus Universiteit. Tegelijkertijd is er ook minder goed nieuws, want de achterstand met Noord nam eerder toe dan af. Hoe komt dat?Het opleidingsniveau steeg flink in de ‘focuswijken’ van het Nationaal Programma Rotterdam Zuid (NPRZ), een rijksprogramma (2011-2031) om de achterstanden rond werk, scholing en wonen te verkleinen. Op Zuid wonen nu meer relatief jonge werkenden (door de onderzoekers de ‘culturele en opkomende middengroep’ genoemd) in vergelijking met tien jaar eerder. Tegelijk nam het aandeel minder kapitaalkrachtige bewoners af. Dat is in lijn met de NPRZ-doelstellingen meer inwoners met een middeninkomen aan te trekken én te behouden. Deze ontwikkelingen zijn overal te zien. Sterker: op Noord steeg het aantal inwoners met een hoog inkomen en het aantal middengroepen nóg harder. „We hebben het goed gedaan, maar nog niet goed genoeg”, zegt NPRZ-directeur Marco Pastors. Minder vrijwilligersOp Zuid zelf verspreidden de middengroepen zich niet evenwichtig. Het aandeel hoger opgeleiden en midden- en hogere inkomens groeiden vooral op Katendrecht en de Kop van Zuid, al kwamen er ook jonge werkenden naar de focuswijken. De armoede op Zuid is gedaald. Het gaat om de groep met lagere inkomens, maar wel veel sociale contacten en die relatief vaak vrijwilligerswerk deed. Hun aandeel op Zuid daalde van 22 naar 14 procent. De groep eenzamen met een laag inkomen nam juist toe, van 17 naar 21 procent. „Door herstructurering verdwenen voorzieningen en zijn sociale verbanden weggevallen”, zegt onderzoeker Custers. „Dit zijn de bewoners die moeilijk aansluiting kunnen vinden bij de rest van de maatschappij.”

Lees het artikel Verbetering Rdam-Zuid is taai proces

Ondernemer en bewoner Halil Ozbay (59) heeft sinds 1992 een tassenwinkel aan de Pretorialaan in de Afrikaanderwijk. Sinds 1996 woont hij er ook. De voorbije decennia zag hij zijn wijk veranderen. „Het ziet er prachtig uit”, wijst hij naar het midden van de laan; met groen, een brede stoep en fijne bankjes. „Verderop hebben ze een heleboel huizen gebouwd.” Maar: „Heel veel Nederlanders zijn weggetrokken. Dat vind ik jammer. In die nieuwbouwwoningen zijn nieuwe gezinnen gekomen, een paar honderd. Dat merk je nog nauwelijks in de wijk.” Ook de veiligheid is verslechterd. „De voorbije vijf jaar waren meerdere schiet- en vechtpartijen.” De ondernemer zou graag zien dat in zijn wijk nog meer nieuwe koopwoningen worden gebouwd. „Voor Nederlandse gezinnen. Nu is het overgrote deel van buitenlandse komaf. Dat is niet goed. Zo wordt het heel lastig samenleven.” Hij pleit voor meer jeugdvoorzieningen: sportclubs en verenigingen. „En doe wat aan het zwerfvuil. Ik erger me er kapot aan.”Zijn adviezen sluiten aan bij Custers’ aanbevelingen. De belangrijkste: meer betaalbare koopwoningen om de middengroepen te behouden en aan te trekken. Sociale huurwoningen zijn verdwenen op Zuid (afname 3,6 procent). Verder werd op meerdere plekken gebouwd. Toch nam het aandeel koopwoningen met 1 procent af. Wel nam het aandeel particuliere huurwoningen toe. Net als elders kochten beleggers en investeerders woningen op om deze ‘duur’ te verhuren. Ze verdringen de particuliere kopers die het NPRZ juist wil behouden en aantrekken, en ze drijven de prijs op. Met een zelfbewoningsplicht of antispeculatiebeding voorkom je dat. Onlangs is wel de verhuurdersvergunning ingevoerd in een deel van Zuid. Volgens Pastors wordt gemiddeld 60 procent van de nieuwbouw gekocht door mensen op Zuid. „Vooral de goedkopere koopwoningen die ze verlaten worden snel opgekocht door beleggers. Wij hebben de goedkoopste woningen van de Randstad en zouden een ideaal startersgebied zijn.”Nog een advies van de onderzoeker: ondersteun de middengroep. Vooral de opkomende middengroep groeide op Zuid. „Een groot deel van deze groep heeft een precaire economische positie die door de coronacrisis is verslechterd”, vermeldt het onderzoek. Help hen met financiële ondersteuning en omscholing. Ook belangrijk: zorg voor voorzieningen. Die zorgen er niet alleen voor dat je prettig woont (pleinen, parken, buurthuizen) én dat de inwoners met minder inkomen niet vereenzamen. Custers: „Het streven Zuid aan te laten sluiten is bewonderenswaardig. Gezien de historische verschillen […] kun je je afvragen of dit realistisch is, ook of het erg is als dit niet lukt. Het verschil framen als een ‘achterstand’ kan stigmatiserend werken.”

Lees de reportage De sloop van een buurt die nog niet ‘op’ is

Pastors: „De eerste negen jaar zijn we in beweging gekomen […], de tweede helft gaan we versnellen.” Dat geldt ook voor een evenwichtigere bevolkingsopbouw. „We hebben inmiddels veel mbo-stijgers die hier blijven wonen, maar we willen ook die hbo-stijgers die nu nog voor Noord en elders kiezen.” Daarvoor zijn vooral meer koopwoningen nodig. „Dus moeten in de volgebouwde wijken zoals Hillesluis en Carnisse oude huizen plaats moet worden gemaakt.” Sloop weggestemdIn de Tweebosbuurt in de Afrikaanderwijk gaat dit gebeuren, de sloop- nieuwbouwplannen voor de Fazantstraat werden na protest door de raad weggestemd. Als dit gewoonte wordt, wordt de vooruitgang op Zuid geblokkeerd, zegt Pastors. „Met de huidige woningvoorraad kán Zuid niet stijgen naar het niveau van de stad. Vanuit het rijk en corporaties komt nu meer geld beschikbaar voor dit soort plannen. Dan zou het heel jammer zijn als de gemeente Rotterdam zelf zegt; ‘dat willen we niet’. Als de raad dit soort plannen af zou blijven keuren, blijft Zuid op achterstand. Dan hebben we tien jaar voor niets gewerkt.”

Written by 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *