Studieschuld komt niet in BKR




Geen BKR-registratie aan je broek, hoe hoog je studieschuld ook is. Die belofte, gemaakt door het kabinet met de invoering van het leenstelsel voor studenten in 2015, dreigde even verbroken te worden. In de jaarlijkse zogenoemde wetgevingsbrief van de Autoriteit Financiële Markten (AFM), waarin de waakhond zijn wensen op het gebied van wetgeving uiteenzet aan het ministerie van Financiën, stelde de instantie dat hypotheekaanbieders makkelijker inzicht zouden moeten krijgen in de aanwezigheid van een eventuele studieschuld, bijvoorbeeld door deze te registreren via het Bureau Krediet Registratie. Nu verzwijgt zo’n 15 procent van de oud-studenten hun studieschuld als de bank ernaar vraagt. Onverstandig, vindt de AFM. Door de studieschuld te registreren moet voorkomen kunnen worden dat huishoudens met een te hoge schuld en voor hen onbetaalbare maandelijkse kosten komen te zitten. De vereniging van studentenbonden, het Interstedelijk Studentenoverleg (ISO), kwam donderdagochtend vroeg al snel met een antwoord. Het advies van de AFM is volgens hen niet alleen een „extra obstakel” voor starters op een overspannen woningmarkt, het gaat ook in tegen de belofte dat een studieschuld buiten de schuldenregistraties zou blijven.Niet veel later reageerde minister Ingrid van Engelshoven (Onderwijs, D66) op Twitter. Namens het kabinet benadrukte ze: „Een BKR-registratie van de studieschuld kan een afschrikwekkende werking hebben, gaan we dus niet doen.” Volgens de minister moet niemand zich beperkt voelen om een studie te beginnen. Het ministerie van Financiën schreef ongeveer hetzelfde in een Kamerbrief die het woensdag stuurde. Daarin stond dat ze de adviezen over de registratie van studieschulden uit de wetgevingsbrief van AFM naast zich neerleggen. OpluchtingHoewel geen registratie in het BKR-systeem een opluchting is voor (oud-) studenten, blijven de structurele problemen op de woningmarkt voor hen bestaan. Een kwart van de studenten heeft intussen een schuld van 40.000 euro of meer. Hoe verantwoord is lenen voor een hypotheek, terwijl je tienduizenden euro’s studieschuld hebt? De afstand tot de woningmarkt voor studenten en afgestudeerden met een studieschuld is groot, zegt het ISO. De meeste politieke partijen zijn voor de afschaffing van het leenstelsel en verwelkomen graag de basisbeurs terug. Wel zijn ze het oneens over het lot van de zogenoemde leenstelselgeneratie. Dat zijn de 750.000 studenten en afgestudeerden die niet alle vier de studiejaren een basisbeurs kregen, en van wie dus sommigen een hoge schuld hebben. Moeten zij eventueel gecompenseerd worden als het leenstelsel wordt afgeschaft, omdat ze geen basisbeurs hebben gekregen? En zo ja: hoeveel? Verzwijgen?Eén van die honderdduizenden afgestudeerden met schuld vertelde eerder aan NRC over haar zoektocht naar een huis. De oud-student aan de TU Delft wil niet met naam genoemd worden, omdat ze haar studieschuld verzweeg voor de hypotheekadviseur. Haar naam is bij de redactie bekend. Door een studieschuld van 50.000 euro kon ze, ondanks haar bovenmodale salaris van 3.000 per maand bruto, geen hypotheek afsluiten.„Ik riep tijdens mijn studententijd al dat ik het zou gaan verzwijgen”, zegt ze. „Ik wist dat de schuld niet geregistreerd stond bij BKR, maar toen ik ging googlen stond overal dat zwijgen fraude is, en dus strafbaar.” Na een rekensom bleek dat ze geen hypotheek kon afsluiten. Van oud-medestudenten, „zonder rijke ouders”, hoorde ze dat je niet verplicht bent om bewijsstukken aan te leveren dat je geen studieschuld hebt, ook niet als de hypotheekadviseur daarom vraagt. Maar aan het verzwijgen kleven grote risico’s, voor zowel de hypotheekverstrekker als de koper. Een gezinsuitbreiding of echtscheiding zou tot betalingsproblemen kunnen leiden, in combinatie met een studieschuld wordt de situatie dan erg penibel. Bovendien kan de schuld onverhoopt naar boven komen tijdens een onderzoek voor de Nationale Hypotheek Garantie, een verzekering die je hard nodig kunt hebben als je bijvoorbeeld je baan verliest. Hoe reëel deze risico’s zijn, blijft moeilijk vast te stellen. In het geval van betalingsproblemen bij een hypotheek met verzwegen studieschuld is niet makkelijk vast te stellen of deze ook hadden opgespeeld zónder studielening. De oud-student ligt er niet wakker van dat ze in een doemscenario, zoals het verliezen van haar baan, in de problemen komt met het afbetalen van de hypotheek. „Mijn inkomen zal alsmaar groeien de komende jaren, ik sta aan het begin van mijn carrière.” In een noodgeval betaalt ze haar hypotheek een tijdje van de WW-uitkering, zegt ze. Wel vond ze het stressvol om daadwerkelijk ‘nee’ te zeggen, toen de hypotheekadviseur haar naar de schuld vroeg. „Gelukkig was het via Teams, dat maakte het iets minder eng.”

Een versie van
dit artikel
verscheen ook in

NRC in de ochtend
van 23 april 2021

Written by 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *