Vaccinatieplicht voor zorgpersoneel verdeelt Italië




Natuurlijk, het risico is veel te groot. Natuurlijk niet, het risico is veel te groot.Het is een debat zonder compromissen, de felle discussie in Italië over de vraag of het kabinet vrijdag artsen en verpleegkundigen terecht per decreet heeft verplicht zich te laten inenten tegen het coronavirus.„Het is triest dat in een beschaafd land zo’n maatregel sowieso nodig is”, is de boze reactie aan de telefoon van Roberto Burioni, een van ’s lands bekendste virologen. „Ik begrijp niet, echt niet, dat er artsen zijn die niet geloven in het nut van vaccinaties. Dat is als de chauffeur van een schoolbus die niet gelooft in het nut van remmen.”„Laten we toch voorzichtig zijn”, waarschuwt daarentegen Roberto Cappelletti, algemeen chirurg uit de regio Trento en betrokken bij Isde, een internationale organisatie van artsen die wijzen op de relatie tussen gezondheid en ecologische neergang. „Zegt de regering dat de vaccins veilig zijn? De regering is Jezus niet, de regering kan zich vergissen. We moeten de propaganda van officiële zijde niet voor waar aannemen.” ‘Te veel vraagtekens’ Cappelletti zegt in een telefoongesprek dat alleen mensen die tot een risicogroep behoren zich zouden moeten laten vaccineren. Hij stelt dat er nog te veel vraagtekens zijn over de werking van de vaccins, en dat ook goedkeurende instanties als het Europees Geneesmiddelenbureau EMA en de Amerikaanse Food and Drug Administration FDA in hun goedkeuringsbesluiten een slag om de arm houden over mogelijke bijwerkingen. Dat speelt volgens Cappelletti niet alleen bij het vaccin van AstraZeneca, maar ook bij de vaccins van andere fabrikanten. De discussie wortelt in een breder wantrouwen tegen vaccins dat de afgelopen jaren zichtbaar is geworden in Italië. Personeel in de zorg kon zich als een van de eerste groepen laten inenten, maar een aantal artsen en verpleegkundigen heeft dat geweigerd. Nadat medio maart een twintigtal Covid-19-doden in een ziekenhuis in Genua in verband was gebracht met een verpleegster die zich bewust niet had laten vaccineren, kwam het in februari aangetreden kabinet-Draghi met een decreet. Iedereen die in de zorg werkt, inclusief medewerkers van apotheken, moet zich verplicht laten vaccineren. Wie weigert, wordt overgeplaatst naar een functie zonder contact met anderen, of moet zonder salaris tot nader order gaan thuiszitten. Economische gevolgenBurioni is het volledig eens met de beslissing. „Artsen moeten alles doen om zichzelf en hun patiënten te beschermen, en daar hoort vaccinatie bij”, zegt hij. Hij was een van de eersten die zich in januari, voor het oog van de camera’s, liet inenten. Ook de nationale artsenfederatie steunt het regeringsbesluit. Dat is volgens de federatie een extra middel om het aantal dagelijkse corona-doden, vorige week tussen de 417 en 529, omlaag te brengen. Wie vaccinatie weigert, zei voorzitter Filippo Anelli, „is geen arts; het is als een ingenieur die niet in wiskunde gelooft”. Hij vraagt zich wel af of er voldoende zorgfuncties zonder contact met het publiek zijn voor vaccinweigeraars. Voor Burioni is dat geen enkel probleem. Laat ze maar zonder salaris thuis zitten, suggereert hij. „Ik ben ervan overtuigd dat veel van de twijfels bij artsen en verpleegkundigen verdwijnen als ze de economische gevolgen van hun weigering zien.” Vaccinscepticus Cappelletti, die zelf Covid-19 kreeg nadat hij een 87-jarig familielid met deze ziekte had verzorgd, vindt dat openstaande vragen over vaccins worden weggemoffeld. Wat zijn de langetermijneffecten? Is het inderdaad voorgekomen, zoals mediaberichten suggereren, dat een ingeënte verpleegkundige toch anderen heeft besmet? Hoe zit dat precies met die paar gevallen van trombose die zijn gemeld? De vaccinatieplicht voor zorgpersoneel is volgens Cappelletti in strijd met de grondwet. Hij overweegt met een groep medestanders een gang naar de rechter, al denkt hij dat dit weinig zin heeft, gezien de trage werking van het Italiaanse rechtssysteem. Hij is 64 en gepensioneerd, en zegt dat hij zich niet zal laten vaccineren. Iedereen onder de zestig, vindt hij, moet zelf de risico-afweging kunnen maken: vaccineren of het risico op Covid-19 lopen. No VaxDe twijfels over vaccins in het algemeen zijn niet nieuw. De afgelopen jaren zijn ook in Italië vocaal sterke groepen opgekomen die zich No Vax, Free Vax of Antivax noemen. Met name in de Vijfsterrenbeweging, begonnen als verzet tegen de ‘elite’ in de breedste zin van het woord, is nog altijd een groep antivaxers actief, al heeft de partij recentelijk afstand genomen van haar vaccinscepsis uit het verleden.

Lees ook hoe een topsporter die zijn dochter tegen meningokokken liet inenten, op sociale media werd uitgescholden.

Vier jaar geleden laaide het debat over inentingen hoog op, toen het aantal gevallen van mazelen ineens steeg. Het toenmalige kabinet wilde het aantal verplichte vaccinaties voor kinderen (destijds: difterie, polio, tetanus en hepatitis-b) uitbreiden met inentingen tegen zes andere ziektes, waaronder mazelen. Tegenstanders vonden dat te veel, waren tegen het verplichte karakter en schermden met omstreden studies waarin een verband werd gelegd tussen vaccinatie en autisme bij kinderen. Uiteindelijk is de wet aangenomen en is het verzet verstomd. Maar met de komst van de coronavaccins zijn de discussies weer opgelaaid. Deze zaterdagmorgen zijn er twee brandbommen gegooid naar een vaccinatiecentrum in Brescia, in het noorden van Italië. Niemand raakte gewond.Viroloog Burioni vindt de angst rond de vaccins „niet reëel, maar wel begrijpelijk”. Met name rond het AstraZeneca-vaccin is in zijn ogen sprake van „catastrofale communicatie”, waarbij volgens hem de risico’s verkeerd worden weergegeven. „De les hiervan is dat we veel beter moeten letten op de manier waarop we over vaccins communiceren. We kunnen niet meer volstaan met te zeggen dat een vaccin efficiënt is.”

Lees ook deze reportage over de Covid-crisis uit Napels van Italië-correspondent Marc Leijendekker

Nieuwsbrief
NRC Vandaag

Elke ochtend een overzicht van onze beste stukken en al het belangrijke andere nieuws

Written by 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *