Volt Europa wil de oude politieke families opschudden

Volt Europa wil de oude politieke families opschudden

[ad_1]


‘Wat is er eigenlijk mis met de elite?” Die retorische vraag, uit de mond van een jonge politicus die stamt uit een bankiersgeslacht. „Ik ben opgegroeid in Aerdenhout en heb amper financiële belemmeringen gekend”, zegt Reinier van Lanschot, voorzitter van de pan-Europese partij Volt Europa. „Dat geluk verplicht je om goeie dingen te doen, om verantwoordelijkheid te nemen.”Op het Plein in Den Haag loopt hij naar het raam waarachter Volts driemansfractie in het Tweede Kamergebouw nog bezig is met verhuisdozen uitpakken. „Daar zit Laurens”, wijst Van Lanschot, terwijl hij tegen het raam klopt.Laurens Dassen, lijsttrekker van Volt Nederland – sinds de verkiezingen afgelopen maart een verrassende debutant in de Tweede Kamer – zwaait uitbundig terug. „Toen ik twee jaar geleden als vrijwilliger voor Volt aan de slag ging, verklaarden vrienden me voor gek”, zegt Van Lanschot. „Nu komen we met drie zetels het parlement binnen!”Terwijl de Europese Unie deze maand een ‘Toekomstconferentie’ lanceerde die burgers oproept ideeën aan te dragen voor een betere EU, presenteert Volt Europa al vier jaar een zelfverzekerd programma. „De EU moet gewoon volledig op de schop”, vindt Volt-oprichter en Europarlementariër Damian Freiherr von Boeselager (33) – een boomlange Duitse baron die liever aangesproken wordt met gewoon ‘Damian Boeselager’. Zo beschouwt Volt het huidige Europees Parlement, waarin volgens Boeselager „politici vooral voor hun nationale en niet de gezamenlijke belangen opkomen”, te zwak om de macht te controleren.Slaat Volts boodschap aan? Alleen in het Nederlandse en het Europees Parlement (EP) heeft de partij zetels – in het EP sloot de partij zich aan bij de Europese De Groenen-fractie. In Italië en Duitsland groeit Volt gestaag. Boeselager: „Het Nederlandse succes is een geweldige sprong. Dit smaakt naar meer!”OntbijtgranenVolt, opgericht in 2017, heeft afdelingen in alle EU-landen, onder dezelfde naam, een eensgezind partijprogramma, en hetzelfde streven: een federale Europese Unie. Volts organisatie is radicaal anders dan die van de bestaande Europese fracties in het Europees Parlement, die doen dienst als bundelingen van nationale partijen die zich verwant voelen. In het EP werken ze weliswaar samen onder één noemer – de groene, socialistische of christen-democratische fractie – maar de politieke signatuur van elke nationale partij blijft afgestemd op de ‘moederpartij’ thuis.Voor Volt bestaan voor vraagstukken als migratie, klimaatverandering, defensie en belastingontwijking alleen gezamenlijke Europese oplossingen. Van Lanschot, die het partijvoorzitterschap deelt met Valerie Sternberg van Volt Duitsland, zegde er zijn baan als manager ontbijtgranen bij Ahold voor op.„Dat ze ons eurofielen noemen is onterecht”, zegt hij. „Volt is veel eurokritischer dan je denkt. Wij verzetten ons tegen de machtsconcentratie bij de Europese raad van ministers en regeringsleiders, waarin elk land met een veto alles kan blokkeren. Fix the EU is ons motto. Maar we nemen geen sloopkogel mee, maar een gereedschapskist.”In die gereedschapskist zitten inmiddels tal van bekende Nederlanders die zich fan verklaarden. Historicus en publicist Geert Mak verweet in tv-optredens de klassieke partijen dat ze „de twintigste eeuw nog te veel met zich meezeulen”. Volt is van nu, en Volts pan-Europese uitgangspunt is niet idealistisch, maar juist realistisch, vindt Mak. „De oude politiek is gestolde erwtensoep. Volt is de peper die hard nodig is.”„Volt is opgericht door jongeren, als reactie op Brexit, vanuit het besef dat ze toen een cruciale slag hebben verloren”, zegt Mathieu Segers, hoogleraar Europese geschiedenis in Maastricht. Hij had Van Lanschot als student nog in zijn collegezaal. „Met Brexit wisten die jongeren dat ze het anti-Europese populisme hadden onderschat. Toen zijn ze zich gaan haasten. Ze zijn niet blind pro-EU, maar ze zijn het punt voorbij van het ontkennen of bevestigen van de EU, van vóór of tégen de EU zijn.”Er is ook scepsis. Want is dit niet een hobbyproject van de ‘verwende Erasmusgeneratie’: jongeren die zijn opgegroeid met de zegeningen van vrij reizen en studeren met een door de EU gesubsidieerde Erasmusbeurs? ‘Was Volt ihr eigentlich?’, kopte de Duitse krant Die Zeit plagerig. Met de toevoeging dat Volt zich etwas tegen nationalisme gaat verzetten. Etwas. Een beetje. In het Europees Parlement in Brussel toont D66’er Sophie in ’t Veld zich niet onder de indruk van Volt. „Ze roepen dat ze iets doen dat nog nooit is gedaan. Dan denk ik: waar ben ík dan al een kwart eeuw mee bezig?” Met Volt is er weer een nieuwe „splinter” bij in de Europese politiek. „Verdere versplintering verzwakt de politiek. Maar ik juich Volt toe, natuurlijk, want hun voornemens zijn de onze.”

Lees ook dit artikel over de afgelopen verkiezingen van maart: Europese Volt rekent op een zetel in Den Haag

Volgens de D66’er is Volts pan-Europese opzet wel de toekomst. „Ik ben ook voor transnationale lijsten waarbij een Nederlander bij Europese verkiezingen bijvoorbeeld kan stemmen op een Italiaan. Maar in de huidige constellatie hebben we eigenlijk al transnationale politieke families.”Bulgaars pionierswerkAls Nastimir Ananiev ergens een hekel aan heeft, zijn het juist die „oldskool Europese politieke families”. Aan de telefoon vanuit de Bulgaarse hoofdstad Sofia hekelt Ananiev, voorzitter van Volt Bulgarije, „de politieke status quo” in Brussel.„De familie van christen-democraten [Europese Volkspartij EVP] blijft wegkijken van wat hun familielid Bojko Borisov en zijn corrupte kliek aanrichten in mijn land.” EVP-kopstuk Borisov, op dit moment demissionair premier van Bulgarije, is al twee jaar het mikpunt van massale anticorruptieprotesten in zijn land.Bij de parlementsverkiezingen in april sloot het in 2018 opgerichte Volt Bulgarije zich aan bij Sta Op, Weg met de Maffia, een coalitie van kleine oppositiepartijen. „Volters in Bulgarije zijn overwegend jongeren die een tijdje in West-Europa studeerden of werkten, terugkeerden, en nu van Bulgarije een normaal EU-land willen maken. Wat wij hier doen, is pionierswerk.” Dat pionierswerk wordt volgens Ananiev tegengewerkt door de oude structuren van ‘Europese families’. „Borisov is slim, hij is braaf in Brussel en dus houdt de EVP hem aan boord. Want de grote EVP-fractie wil in het EP graag groot blijven.” In Midden- en Oost-Europa is er voor Volt „een enorm potentieel”, zegt de Bulgaar. „Ook in Tsjechië zijn jongeren het beu dat hun van corruptie verdachte premier Andrej Babis de hand boven het hoofd wordt gehouden door zijn Europese liberale familie Renew.”Volt-Europarlementariër Boeselager staat binnen de partij bekend als bedachtzame tacticus. Think European, act local, is zijn slogan. Gestaag wil hij Volt uitbouwen vanuit lokale afdelingen in de hele EU. Ook bij gemeenteraadsverkiezingen – onlangs in Italië en het Verenigd Koninkrijk – doet Volt mee. In het VK was de partij onderdeel van de anti-Brexitcoalitie Rejoin EU. „De teller staat nu op zestig lokale Volt-vertegenwoordigers, verspreid over de hele EU.”Volt begon met een brainwave in een hippe New Yorkse koffiebar: als masterstudent in de VS had Boeselager een klik met medestudent en co-oprichter van Volt, de Italiaanse Andrea Venzon. „We kwamen al snel tot de conclusie dat de huidige Europese democratie tekortschiet. De partijfamilies zijn rare bundelingen van nationale partijen. En de echte deals worden in de Europese Raad gesloten. Alsof we in de Middeleeuwen leven: de baasjes komen zo nu en dan naar Brussel om besluiten te nemen. En de families, intern verdeeld door hun nationale partijbelangen, staan erbij en kijken ernaar.”

Lees ook dit interview met Reinier van Lanschot en Andrea Venzon: Pro-Europese idealisten, ze bestaan nog

Boeselager bezet nu de enige Volt-zetel in het EP. Doel is om bij de volgende Europese verkiezingen in 2024 te groeien naar 25 zetels. „Pas dan kunnen we volgens de huidige regels onze eigen EP-fractie beginnen.” Vette donatieOp het Binnenhof in Den Haag checkt Van Lanschot op zijn smartphone de lijst met donateurs op de website van Volt Europa. „Dit was wel een hele vette donatie: 95.000 euro!”, zegt hij. Van de Duitse particulier die 95.000 euro schonk, heeft hij „nog nooit gehoord”. Het meeste geld komt uit kleine donaties en crowdfunding.In Nederland wordt Volt financieel gesteund door ondernemers als V&D-telg Marc Dreesmann en IT-miljonair Marc van Goethem. De partij heeft nu twintigduizend betalende leden en ruim vijfduizend actieve vrijwilligers.„En dat zijn niet alleen maar jongeren”, zegt Van Lanschot. Tijdens de verkiezingscampagne meldde een zekere Henri van de Werd zich aan als vrijwilliger. „84 jaar! Een vat vol verhalen over de oorlog. In de vrieskou heeft-ie mee staan flyeren. Henri zei: ‘Ik wil een Europa waar mijn kleinkinderen een toekomst hebben.’”
In de plenaire vergaderzaal van de Tweede Kamer hangt sinds 2017 een Nederlandse vlag. Volgens de initiatiefnemers, PVV en SGP, kon Nederland niet achterblijven bij andere landen, waar allang zo’n „symbool van de natie” in het parlement hing. Dat had genoeg overtuigingskracht om de rest van de Kamer, uitgezonderd de Partij voor de Dieren, over te halen. Volt, dat deze week een motie indiende om in de plenaire zaal ook een Europese vlag te plaatsen, gebruikt bijna hetzelfde argument. Fractieleider Laurens Dassen noemde Frankrijk, Duitsland, Spanje en Italië als voorbeeld: ook die hebben zo’n Europese vlag in hun parlement. Volgens Dassen heeft de Kamer „structureel” een „geheugensteuntje” nodig om „het belang van Europese samenwerking” niet uit het oog te verliezen. Hij waarschuwde dat „het ideaal van grensoverschrijdende samenwerking steeds meer onder druk staat door groeiend nationalisme”. De motie werd mede ingediend door D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma. Het is nu afwachten welke partijen de motie zullen steunen. En áls er een Europese vlag zou komen, wat die dan gaat kosten. De Nederlandse driekleur werd na krap een half jaar ingeruild voor een nieuw, chiquer exemplaar dat volgens toenmalige Kamervoorzitter Khadija Arib (PvdA) „meer grandeur en klasse” had. Kosten: 12.000 euro.Claudia Kammer

Een versie van
dit artikel
verscheen ook in

NRC in de ochtend
van 21 mei 2021

[ad_2]

admin

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *