‘Voor turners het moment om erkenning te krijgen’




„Ik kom ook uit de topsport. Je moet diep gaan. Niet piepen. Maar als ik hoor hoe de sfeer in sommige turnhallen is geweest, dan word ik koud”, zegt oud-voetballer Renald Majoor. Hij werd als kind seksueel misbruikt. Zijn stichting helpt andere misbruikte sporters, recent vooral turnsters en turners. Majoor: „Moet je iemand tot op het bot vernederen om een medaille te halen? Nee, een coach die dat doet is niet goed bij zijn hoofd. Van zo iemand moet je meteen afscheid nemen.”Een jaar geleden veroorzaakte de Amerikaanse Netflix-serie Athlete A, over een grote misbruikzaak in de VS, grote beroering in de turnwereld. In Nederland bleken ook veel turnsters te zijn misbruikt. Soms fysiek, vaak geestelijk. Negeren, isoleren, schelden en schoppen door trainers op wie nauwelijks toezicht werd gehouden. Oud-bondscoach Gerrit Beltman bekende dat hij zich schuldig heeft gemaakt aan wanpraktijken. In oktober onthulden NRC en Noordhollands Dagblad bovendien dat turnbond KNGU coach Vincent Wevers aanstelde als bondstrainer, in de wetenschap dat hij wegens wangedrag was ontslagen bij zijn club.

Lees ook: het onderzoeksverhaal over Vincent Wevers: hoe de turntrainer na jaren wangedrag werd beloond

Inmiddels heeft de turnbond besloten dat Vincent Wevers niet mag coachen tijdens de Olympische Spelen van Tokio, deze zomer. De samenwerking met verschillende andere trainers werd stopgezet. Bovendien is maandenlang gewerkt aan een onafhankelijk onderzoek, door het bureau Verinorm van onder meer hoogleraar sportrecht Marjan Olfers. In februari werd duidelijk dat het bureau meer dan tweehonderd meldingen van grensoverschrijdend gedrag heeft ontvangen uit de turnwereld. Zo’n zeventig zaken zijn doorgespeeld aan het Instituut Sportrechtspraak, dat het gedrag van 25 coaches onderzoekt. Deze woensdag presenteert Verinorm haar bevindingen.Eindelijk je verhaal doenDe gebeurtenissen in de turnwereld doen Renald Majoor (38) terugdenken aan het moment dat hij zelf naar buiten kwam met zijn verhaal. Majoor vertelde in 2017 tegen de Volkskrant dat hij als jeugdspeler van Vitesse werd aangerand door zijn teamleider. Ook destijds begon het met een internationale golf van bekentenissen, toen over misbruik in het voetbal.Majoor: „Ik voelde toen dat voor mij het moment was gekomen om erkenning te krijgen, om eindelijk mijn verhaal te kunnen doen. Ik droomde ervan dat er in de maatschappij over misbruik gesproken zou worden, dat het niet in de doofpot bleef. Vanaf toen hebben we over oplossingen gepraat. Dat moment is nu ook in het turnen aangebroken.”

Renald Majoor: „Elke dag gekleineerd worden … Als je zo in elkaar steekt als coach, hoor je in de sport niet thuis.”
Foto Annabel Oosteweeghel

Majoor is enige tijd geleden door sportkoepel NOC-NSF benoemd als ambassadeur grensoverschrijdend gedrag en heeft een stichting (De Stilte Verbroken) waarmee hij misbruikte sporters steunt. Dat gaat onder meer via een telefoonlijn die wordt bemand door verschillende topsporters die zelf zijn misbruikt. Afgelopen jaar hebben zich zeven turners gemeld voor hulp, vertelt Majoor – die is geschoold door Slachtofferhulp Nederland om gesprekken te voeren.„De verhalen over de intimidatie, de agressie en het kleineren grijpen je aan. Het is anders dan het seksueel misbruik waar ik zelf slachtoffer van werd, maar dit zijn sporters die zwaar beschadigd door het leven gaan. Ik sprak een turnster die totaal gebroken is. Ze kan het eigenlijk niet opbrengen om te praten over haar ervaringen. De pijn zit te diep. Deze turners en turnsters zijn verhard.”Hoe merkt u dat?„Ze oordelen hard over zichzelf en anderen. Je ziet aan de manier waarop ze kijken dat ze verbitterd zijn, boos, niet begrepen. Als je daar dag in dag uit mee te maken hebt, vreet dat je op van binnen. Het sluipt in je en neemt je over.”Verschillende turnsters hebben in het openbaar verteld over psychische problemen.„Het gaat heel ver. Ze ervaren lichamelijke en geestelijke ongemakken. Hun verhalen komen op mij over als een trauma, vergelijkbaar met een militair die vreselijke dingen heeft gezien in een oorlog. Die krijgt ook nachtmerries en heeft het gevoel dat niemand naar hem omkijkt, omdat bijna niemand kan meevoelen wat er is gebeurd. Die turnsters, en turners, zijn elke dag beoordeeld door een soort keurslager. Ben je te dik, fit, scherp? Elke dag gekleineerd worden… Als je zo in elkaar steekt als coach, hoor je in de sport niet thuis.”

Lees ook: ex-turnster Joy Goedkoop en haar vader Jaap vertellen over hun verdriet. Na jaren krijgen ze nog altijd geen nazorg

Veel trainers kunnen actief blijven, vooral bij hun clubs.„Dat heeft te maken met verblinding, door het winnen van prijzen. Ik heb daar geen goed woord voor over.”De turnbond heeft een aantal keer aangegeven een lotgenotengroep te willen beginnen. U zegt dat nu op u te willen nemen.„Eind juni en begin juli organiseren we onze eerste lotgenotenbijeenkomsten in Arnhem. Ik weet hoe belangrijk het is om te praten – ook voor ouders die zich vaak schuldig voelen om wat er met hun kind is gebeurd. Voor de turnsters en turners zelf is nu het moment om gehoord te worden en erkenning te krijgen. Het is van essentieel belang om nu niet thuis te blijven zitten met je vervelende ervaringen, met jezelf in de knoop te blijven liggen, avond na avond huilend in bed te liggen. Er kunnen nu structurele veranderingen ingezet worden in het turnen.”Aan wat voor verandering denkt u?„Ik geloof dat het huidige bestuur van de turnbond de cultuur wil veranderen. Dit was een verkeerde topsportcultuur die decennia heeft kunnen groeien. Wat nu nodig is, is transparantie. Dat kan heel eenvoudig. Trainers zeggen dat het afleiding geeft als ouders in een zaal mogen kijken naar de training. Dat snap ik best, mijn dochtertje van zes gaat ook naar me zwaaien bij zwemles. Maar waarom niet direct geblindeerde ramen maken in die hallen? Honderd procent transparantie en nul procent afleiding. Of nog zoiets: waarom zou de turnbond misbruikte sporters niet opleiden als trainer? Ze weten alles van topsport en met hun ervaringen zullen ze op een heel andere manier training geven. Bovendien creëer je werkgelegenheid voor de turnsters die een knauw hebben gehad en niet altijd meer makkelijk kunnen werken.”Hoe kan een lotgenotengroep daarbij helpen?„Het is belangrijk dat dit soort ideeën vanuit de slachtoffers zelf komen. Er zijn wonden die misschien nooit meer helen. Maar als ze bij elkaar gaan zitten en proberen om samen naar de toekomst te kijken, met de turnbond en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, kan er iets moois ontstaan. Dan kunnen we zorgen dat kinderen die nu turnen nooit hoeven mee te maken wat zij hebben doorstaan.”

Written by 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *