Vraag niet of het klopt, maar waarom mensen ergens in geloven




Jezus mocht de moskee niet in. „Niet omdat het Jezus is”, haastte Tijs van den Brink zich te zeggen, maar omdat het Christusbeeld uit het decor van Adieu God? een afbeelding is. Arnon Grunberg, liefhebber van theater, wilde dat het gesprek tussen de jood en de christen in een moskee zou plaatsvinden – en dat aan de vooravond van de ramadan. Op kousenvoeten zei de schrijver: „Ik wil het gesprek over God niet reduceren tot de vraag of hij bestaat. Het gaat om de behoefte om te geloven, waar dan ook in.”Het was de aftrap van een erg geslaagde aflevering van Adieu God? waarin Grunberg zich liet verleiden tot hardop denken, wat hij afwisselde met opmerkingen die juist als een beginselverklaring klonken: „Ik denk niet dat je van literatuur kan houden en de bijbel als tekst kunt verwerpen.” En ook: „Schrijven is een deels religieuze activiteit.” Een mens die heel isVan den Brink probeerde de spiritualiteit van Grunberg in te passen in de vaste geloofscategorieën waar hij vertrouwd mee is. Hij moest er uiteindelijk genoegen mee nemen dat de God van Grunberg in de eerste plaats een gedachte-experiment is. Van den Brink luisterde goed, vroeg naar Grunbergs ouders, naar zijn aanstaand vaderschap en naar zijn zus, die een streng religieus leven leidt. „Zij gelooft in een mens die heel is”, aldus Grunberg. Daarover botsen ze. „We houden van elkaar. Misschien is het wel moeilijker om voor haar respect op te brengen dan voor een vreemde.” Zo zat de aflevering vol gedachten die niet allemaal afgemaakt werden, maar die zonder meer de moeite waard waren. Je zou willen dat de EO naast de gemonteerde versie van vijfentwintig minuten ook het hele gesprek online zou zetten.De gedachten van Grunberg pasten precies bij de aan G5-stralingsangst gewijde eerste aflevering van Filemon en de complotten (BNNVARA). Filemon Wesselink behandelde daarin niet de vraag of complotten ons werkelijk bedreigen, maar hij liet zijn geïnterviewden vooral vertellen waarom zij dachten van wel. Dat deed hij vol nieuwsgierigheid naar het waarom van hun geloof. Dat werkte: voor je ogen zag je gebeuren hoe overtuigingen uit iemands persoonlijk leven konden evolueren tot een allesverklarend systeem.

Praat mee met NRC

Onderaan dit artikel

kunnen abonnees reageren.

Hier leest u meer over reageren op NRC.nl
.
Neem Wilma de Jong, een zachtmoedige maar vasthoudende vrouw van in de zestig die Leiden verruilde voor de stralingsluwe Achterhoek. Bezoek wordt met een stralingsmeter onderzocht voor het de drempel over mag. De Jong heeft klachten die, dat weet ze zeker, worden veroorzaakt door straling. Ze twijfelt of de installatie van al die zendmasten (ze procedeert met succes tegen eentje bij haar in de buurt) een kwestie is van bewuste sturing door de overheid of van cognitieve dissonantie.Geloof en gelukJe zou kunnen zeggen dat zij de sprong naar religieus complotgeloof nog niet heeft gewaagd. Dat geldt wel voor een Limburgs gezin dat onder meer uitlegt dat tijdens de Irakoorlog met de juiste stralingsfrequentie bij Irakese soldaten homoseksuele gevoelens werden opgewekt. In coronaprikken zitten nanochips. Als hun stralingsmeters op enig moment niet de verwachte verdachte waarden geven, vermoeden zij manipulatie door Wesselinks ‘staatstelevisie’.Dingeman de Visser is een man die een burnout en psychose-achtige klachten met zich meedraagt en in G5-straling de Antichrist ziet. Dat type overtuigingen heeft menig man de eenzaamheid ingejaagd, maar De Visser gaat nu voor in coronademonstraties. Voor het stadhuis van Middelburg zingt hij zijn geestverwanten toe met protestliederen, als de Bob Dylan van de coronasceptici. Je kunt je niet aan de indruk onttrekken dat dit geloof hem, in elk geval op dat moment, geluk schenkt.

Nieuwsbrief
NRC Kijktips

Wat moet je deze week kijken? Tips voor boeiende programma’s, series en films

Written by 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *