Wel de goede onderwerpen, niet de overtuigingskracht, concludeert de SP




SP-leider Lilian Marijnissen wil regeringsdeelname niet uitsluiten. Dat zei ze deze zaterdag op een digitale partijraad waarin de verkiezingsnederlaag van vorige week werd besproken. Hoewel ze in de verkiezingsuitslag „geen enkele aanleiding” zag in een kabinet te stappen, noemde Marijnissen het „niet verstandig om op voorhand al te zeggen: we blijven de eeuwige oppositiepartij”. De SP, zei Marijnissen ook, heeft al in verschillende gemeenten laten zien dat ze óók kan regeren. „Ons doel is niet in de regering, maar ons doel is ook niet eeuwig in de oppositie. Ons doel is vooruitgang bevechten en ervoor zorgen dat Nederland rechtvaardiger wordt.”Zover is het nog niet, komende week debatteert de Tweede Kamer naar verwachting eerst nog met de oud-verkenners Kajsa Ollongren (D66) en Annemarie Jorritsma (VVD) over de interne notitie waarmee Ollongren zich had laten fotograferen. Voor demissionair premier Mark Rutte (VVD) was die verantwoording niet nodig geweest. Marijnissen verweet hem zaterdag „machtspolitiek” te bedrijven. „Wij zullen niet accepteren dat Rutte zich er op deze arrogante manier vanaf weet te maken. Reken maar dat er verantwoording moet worden afgelegd.” In de notitie stond dat linkse partijen elkaar ‘niet echt vasthouden’. PvdA en GroenLinks willen graag als gezamenlijk blok de formatie in, voor de SP is dat niet noodzakelijk. Voelbare teleurstelling Een deel van de honderdtachtig SP’ers, vertegenwoordigers van afdelingen door het hele land, analyseerde bijna twee uur lang hoe het kan dat de partij twee zetels heeft verloren, terwijl de thema’s die leven onder kiezers onderwerpen zijn die de SP belangrijk vindt: de zorg en economie. De teleurstelling was duidelijk hoorbaar. Hadden ze de Toeslagenaffaire wel vaak genoeg genoemd? Ja, vond Marijnissen, „wij hebben geprobeerd het steeds naar voren te brengen, in tv-spotjes, in podcasts, debatten en interviews.” Dat het er uiteindelijk toch niet veel over was gegaan in de campagne komt volgens haar omdat „vrijwel alle partijen hun vingerafdrukken op dat dossier hebben en er dus geen belang bij hadden dat het een thema werd”. Heeft Marijnissen wel voldoende benadrukt dat ándere partijen de standpunten van de SP hadden overgenomen? Marijnissen vond dat de partij die „vooruitgang moet omarmen. Maar laten we wel vertellen dat die verandering er niet vanzelf kwam, maar onder druk.”

Lees ook: Vijfde verlies op rij komt als mokerslag voor de SP

Protestpartij of gevestigde orde?De grote vraag die deze zaterdag boven alle analyses en vragen van SP’ers hing, luidde: wat voor partij is de SP? Een actie- en protestpartij die altijd de tegenstem vertolkt? Of een partij die ook bereid is tot meeregeren en dus het sluiten van compromissen? Marijnissen weigerde daar een keuze tussen te maken. Zij verweet de wens van leden om alleen een protestpartij te zijn „te weinig analyse en diepgang” te hebben. „Ik denk dat we niet alleen een protestpartij zijn. Maar dat is iets anders dan de gedachte dat we te veel onderdeel zijn geworden van de gevestigde orde.”Sommige SP’ers vroegen zich af de moeite die ze in de campagne hadden gestoken wel geloond had. In Land van Cuijk hadden SP’ers slachtoffers van de Toeslagenaffaire geholpen, om vervolgens op Facebook te zien dat diezelfde mensen op Forum voor Democratie hadden gestemd. „Een dolk in de rug”, noemde een van de sprekers dat. In Groningen hadden ze gezien hoe Kamerlid Sandra Beckerman „zich het snot voor de ogen had gewerkt” in het gasboringendossier, maar in de verkiezingsuitslag werd dat niet beloond. „Was het allemaal voor niets?” Anderen waren optimistischer en dachten al aan de gemeenteraadsverkiezingen van volgend jaar. „Kop d’r veur!”, adviseerden zij hun partijgenoten. Vijfde keer verliesDe SP is vanaf komende week, als de nieuwe Tweede Kamer wordt geïnstalleerd, een van de grootste linkse partijen (met 9 zetels). Maar het is óók de vijfde verkiezing op rij sinds 2015 waarin de partij verliest. Dat komt, volgens Daan Brandenbarg van de SP-afdeling in Groningen, omdat de partij zich „onvoldoende tegenover rechts, de veroorzaker van de ellende voor de werkende klasse” weet te plaatsen. Zijn analyse kreeg veel bijval. Eerder op de ochtend had campagneleider en Kamerlid Maarten Hijink corona genoemd als een van de redenen waarom de campagne anders was gelopen dan normaal. Maar Brandebarg wilde „geen smoesjes” horen over corona. Hij hekelde „de strategie om een normale, salonfähige partij te willen zijn, door voor de verkiezingen al te stellen dat het neoliberalisme al voorbij is en dat we zelfs de grootste vijand van de werkende klasse, de VVD, niet meer uitsluiten.” De SP zou de eigen kiezer daardoor van zich „vervreemden”. De positie van Marijnissen werd door de partijvertegenwoordigers niet ter discussie gesteld, ze werd meermaals uitgebreid gecomplimenteerd over de manier hoe ze de debatten in de campagne had gevoerd. Van oplossingen en antwoorden was deze zaterdag nog geen sprake – en dat was ook niet de bedoeling. De partijraad deze zaterdag was het begin van een periode waarin de SP meer zelfonderzoek zal doen. De komende tijd gaan afdelingen in gesprek met kiezers in hun gemeente en met elkaar. En onderwijl, luidde de boodschap van Marijnissen aan haar partijgenoten: „Er is een strijd te voeren, lieve SP’ers, er is een strijd te voeren.”

Nieuwsbrief
NRC De Haagse Stemming

Volg de formatie op de voet en word zelf een Haagse ingewijde

Written by 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *