Wie is meer (on)gelukkig? – NRC




Hebben oudere mensen meer of minder last van de pandemie dan jongere mensen? Een intrigerende vraag die ik aantrof in een beschouwing in The New York Times. Over het algemeen, schrijft wetenschapsredacteur Benedict Carey, gaan ouder worden en een gevoel van welzijn samen, zelfs als de geestelijke scherpte en fysieke gezondheid minder worden. Vergeleken met jonge volwassenen, tonen ouderen meer positieve emoties, onafhankelijk van inkomen of opleiding. Het lijkt erop dat ouderen beter leren omgaan met problemen, al was het maar doordat ze stressvolle, risicorijke situaties weten te vermijden. Het coronavirus veranderde de situatie. Opeens liepen de ouderen een veel groter gevaar dan jongeren om plotseling te overlijden aan een nieuwe ziekte. De stress was niet langer te vermijden. Laura Carstensen, een psycholoog van Stanford University, onderzocht met een team de gevoelens van duizend volwassenen tussen 18 en 76 jaar uit het hele land. De verwachting was dat de ouderen zich nu veel minder gelukkig zouden voelen en in dat opzicht het peil van de jongeren zouden naderen. Maar dat bleek niet het geval: de ouderen bleven behoorlijk gelukkig en de jongeren behoorlijk ongelukkig. De happiness gap, de gelukskloof tussen de generaties, bleef in stand. In een soortgelijke studie aan de University of British Columbia werd hetzelfde resultaat gevonden. Ouderen ondervonden minder stress van de corona doordat ze gemakkelijker konden thuisblijven en hulp inhuren; bovendien hadden ze geen jonge kinderen tot hun last. Dit sluit aan bij een theorie in de psychologie, ook door Carstensen uitgedragen, dat ouderen doorgaans gelukkiger zijn dan jongeren omdat ze zichzelf hebben leren accepteren als wie ze zijn in plaats van wie ze hadden kunnen worden.Als niet-psycholoog weet ik niet wat ik van dit alles precies moet denken. Ik heb altijd moeite met de generalisaties in dergelijke beschouwingen en theorieën. Dat de ouderen minder stress ondervinden door de coronacrisis dan de jongeren, wil ik wel aannemen. Ik merk het in mijn eigen leven. Ik heb geen zorgen over een kwijnend eigen bedrijf, werk dat dwingt tot risicovolle contacten of kinderen die ik thuis moet bezig houden. Ja, vergeleken met jonge mensen leiden ouderen ook in coronatijd een minder kommervol bestaan. Toch loert ook hier de onrechtvaardige generalisatie om de hoek van de deur, zoals een oudere lezer van de NYT in een reactie laat zien. „Niet alle oudere mensen hebben een solide financiële buffer”, schrijft hij, „en ze hebben minder goede vooruitzichten om weer aan het werk te komen dan jonge mensen.”Zelf denk ik nog aan een andere ouderen, over wie je weinig hoort omdat zij een onopvallend leven leiden waarin hun niet of nauwelijks om hun mening wordt gevraagd. Zij hebben een zwaar leven achter de rug, waarin ze kampten met allerlei narigheid, van toeslagentegenslag (een nieuwe woord voor Van Dale) tot ellendige ziekten. Op het moment dat ze dachten nu wel zo ongeveer ‘alles’ achter de rug te hebben, verscheen premier Rutte op tv, morgen precies een jaar geleden, om onomwonden te zeggen: „Goedenavond, het coronavirus houdt ons land in de greep. (…) En ik wil me richten tot de ouderen en de mensen met een zwakke gezondheid. Ik realiseer me dat u grote zorgen hebt.”

Een versie van
dit artikel
verscheen ook in

nrc.next
van 15 maart 2021

Written by 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *